روایت جنگ به‌جای رسیدگی به پیامدهای آن؛ اولویت تازه بسیج

«حسین طائب»، رییس سازمان بسیج مستضعفین، از برنامه‌ریزی برای گسترش اردوهای راهیان نور با محوریت جنگ‌های اخیر جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل خبر داده است. هدف این برنامه، پیوند دادن جنگ‌های اخیر با جنگ هشت‌ساله ایران و عراق و انتقال روایت رسمی حکومت از این رویدادها به نسل جوان است.

به گزارش ایلنا، طائب در نشست قرارگاه راهیان نور بسیج و سپاه، با حضور فرمانده کل سپاه، استانداران و فرماندهان استانی، از طراحی اردوهایی با عنوان «روایت اقتدار و مقاومت» سخن گفت که قرار است آنچه جمهوری اسلامی «جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم» می‌نامد، به محتوای برنامه‌های راهیان نور اضافه کند.

اردوهای راهیان نور از سال‌ها پیش با هدف بازدید از مناطق جنگ ایران و عراق و ترویج روایت رسمی جمهوری اسلامی از آن جنگ برگزار می‌شوند. اکنون بسیج قصد دارد از همین ظرفیت برای بازنمایی جنگ‌های اخیر با آمریکا و اسرائیل استفاده کند.

با این حال، هنوز روشن نیست «روایت اقتدار و مقاومت» عنوان یک برنامه مستقل است یا قرار است به‌عنوان بخشی از اردوهای کنونی راهیان نور اجرا شود. طائب نیز جزئیاتی درباره زمان آغاز، محل برگزاری، بودجه و شیوه اجرای این برنامه ارائه نکرده است.

رییس سازمان بسیج مستضعفین در این نشست، راهیان نور را یکی از دستاوردهای سیاست‌های علی خامنه‌ای معرفی کرد و آن را «فناوری برای تولید قدرت نرم» خواند؛ تعبیری که نشان‌دهنده جایگاه این اردوها در سیاست تبلیغاتی جمهوری اسلامی است.

طائب همچنین خواستار استفاده گسترده‌تر از فناوری‌های نوین برای روایتگری جنگ، تقویت آموزش راویان و افزایش اعزام کاروان‌ها شد. او گسترش سفرهای خانوادگی، مشارکت گروه‌های مردمی و افزایش توانایی رده‌های بسیج برای اداره اردوگاه‌ها را از دیگر اولویت‌های سال۱۴۰۵ برشمرد.

در بخش دیگری از این برنامه، قرار است سهمیه اعزام استان‌ها بر اساس جمعیت، ظرفیت‌های محلی و شاخص‌هایی مانند آسیب‌های اجتماعی تعیین شود. اجرای این سیاست نیز به همکاری استانداران، فرماندهان استانی سپاه و وزارت کشور نیاز خواهد داشت.

طرح تازه طائب نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در پی گسترش روایت تبلیغاتی خود از جنگ‌های اخیر از طریق ساختارهای موجود بسیج و دستگاه‌های اجرایی است. در این رویکرد، جنگ نه فقط یک رویداد نظامی با پیامدهای انسانی و اقتصادی، بلکه موضوعی برای تولید محتوای ایدئولوژیک و تقویت آنچه حکومت «فرهنگ مقاومت» می‌نامد، تلقی می‌شود.

در سخنان منتشرشده از طائب، اشاره‌ای به برنامه‌ای برای رسیدگی به خسارت‌های جنگ، مشکلات معیشتی شهروندان یا حمایت از خانواده‌های آسیب‌دیده نشده است. در مقابل، تمرکز اصلی بر توسعه اردوها، افزایش شمار شرکت‌کنندگان و تقویت روایت رسمی حکومت از جنگ بوده است.

این اولویت‌گذاری، پرسش درباره نقش نهادهای حکومتی در پاسخ‌گویی به نیازهای شهروندان را در برابر گسترش فعالیت‌های تبلیغاتی پررنگ می‌کند؛ به‌ویژه آنکه هنوز مشخص نیست اجرای طرح تازه بسیج چه هزینه‌ای خواهد داشت و منابع مالی آن از کجا تأمین می‌شود.