Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, CNN Türk’te

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Hürriyet Gazetesi genel Yayın Yönetmeni Ahmet Hakan'ın CNN TÜRK'te sunduğu Tarafsız Bölge programında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

Mehmet Uçum’un gündeme ilişkin açıklamalarından önemli detaylar… 

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanının icrai ve istişare alanında kolektif çalışmaların özelliklerine hakim olmak gerekiyor. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde üst kademe yöneticiler, Cumhurbaşkanının programını oluşmasında ve uygulanmasında sorumluluk sahibi kişilerdir. Örneğin Cumhurbaşkanının Kabinesi bakanlar cumhurbaşkanının programının icrai olarak sorunlarıdır ve hayata geçmesi konusunda pratik üretirler. Örneğin Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, bakanlar Cumhurbaşkanı’nın programının icrai olarak sorumlularıdır ve hayata geçmesi konusunda pratik üretirler. Hukuk Politikaları Kurulu da bunlardan biridir. Ben Hukuk Politikaları Kurulu’nda Cumhurbaşkanımızın Başkan Vekiliyim. Başdanışmanlık görevimde hukuk alanındaki işler, Hukuk Politikaları Kurulu’ndaki görevimde hukuk alanındaki işler dolayısıyla 8 yıldır Politika Kurulu sisteminde dolayısıyla bu kurul hukuk politikası ürettiğinde bunun iki boyutu var bir üretilen politika taslaklarını Cumhurbaşkanımıza arz etmek onun uygun gördüğü unsurlar zaten programda parçası haline geliyor. Kamuoyu bilgilendirmesinde de kurulların bir görevi oluyor.  Bir diğeri de genel olarak Cumhurbaşkanımızın perspektifi, programı çerçevesinde hukuk alanına ilişkin hukuk politikalarına ilişkin kamuoyu bilgilendirmesi yapmak. Gerekirse orada fikri bir takım süreçlerle ilgili tartışmalara girmek, ileri sürülen bazı görüşleri değerlendirmek. Ben yaptığım açıklamaları ya Cumhurbaşkanı Başdanışmanı olarak ya da Cumhurbaşkanı Hukuk Politikaları Kurulu Başkan Vekili olarak yapıyorum. Burada kişisel görüşler midir değil midir tartışması o konuşmalardan sonuç çıkaracakların değerlendireceği bir husustur. 

Haberin Devamı

Yaptığım açıklamalarıyla Cumhurbaşkanı Başdanışmanı olarak ya da Cumhurbaşkanı Hukuk Fakülteleri Kurulu Başkan Vekili olarak yapıyorum. Şimdi burada kişisel görüşler midir değil midir tartışması o konuşmalardan sonuç çıkaracakların değerlendireceği bir şey.

Ben daha ötesini söyleyeyim daha önce hatta seçimin 16 Nisan 2028 tarihinde yapılması önerisinde bulundum. Neden 16 Nisan dedim? Çünkü Türkiye’de Başkanlık Sistemi’ne geçiş referandumunun yıl dönümü. 16 Nisan 2017 yılında Türkiye Başkanlık Sistemi’ne halk oylamasıyla geçti. Bunun uygulaması da 2018 seçimleriyle oldu. Meclis 16 Nisan 2028’de seçimin yapılmasına karar verirse bunun sembolik bir değerinin olacağını da söyledim. Dolayısıyla sadece Mart ya da Nisan'da olması büyük ölçüde netleşti demedim spesifik bir tarih verdim. Bu seçim ile ilgili konu çok net söyleyeyim siyasi boyutu olan, hukuki boyutu olan ve karar boyutu olan bir konu. Siyasi boyutu açısından Meclis iradesini kim oluşturuyor? Siyasi partiler. Şimdi bu siyasi partilerden Meclis’teki birinci parti AK Parti.

Haberin Devamı

Olağan seçime en yakın zamanda olmasına ilişkin defalarca kamuoyuna açıklamalar yaptık. Sayın Bahçeli, olağan seçime en yakın zamanda olmasına ilişkin açıklama yaptı. Değerli büyüğümüz Sayın Bahçeli, hatta 16 Nisan 2028 tarihini ben önerdiğimde kendisine sorulan bir soruda şöyle cevap verdi; Cumhurbaşkanı Danışmanımızın söylediğiyle seçimlerin zamanında yapılması arasında saat farkı bile yoktur dedi. En son Kemal Bey de seçimler 2028 Nisan’ında da yapılsa Mart’ında da yapılsa biz önümüze gelen bir seçim talebine hayır diyemeyiz dedi.

Şimdi Meclis iradesinin büyük çoğunluğunu oluşturan partiler seçimlerin zamanına yakın bir tarihte yapılması konusunda bir irade ortaya koymuşsa bunun siyasi okuması nedir? Siyasi iradenin bu yönde teşkil edebileceği şeklinde bir öngörü yapıyorsunuz.

Haberin Devamı

Sayın Özgür Özel de zamanında biz Cumhurbaşkanı’nın aday olmasını isteriz onunla sandıkta yarışırız demişti. Demek ki onlar da seçimlerin olağan tarihten bir süre önce yapılması şeklinde bir irade bildirmiştir. Mesela DEM seçimler illa zamanında yapılsın diye bir irade ortaya koymuyor.

İkincisi ve en önemlisi biz Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir kez daha aday olmasının Türkiye’nin lehine bir durum olduğunu iddia ediyoruz başından itibaren. 2024 Ekim’inden itibaren mütemadiyen söylüyorum. Hatta diyorum ki, bana göre öyle, Cumhurbaşkanımız bizim ulusal değerimize dönüştü milli servetimize dönüştü. Hem birikimi itibariyle hem ilişki yönetimi itibariyle hem Türkiye’nin gelecek perspektifi itibariyle bu birikimden yararlanmamız lazım. Ama yararlanmak için de Cumhurbaşkanı’mızın son kez Anayasa’da var olan o istisnai adaylıktan yararlanıp aday olması lazım.

Haberin Devamı

Nihayetinde kendisi karar verir buna ama eğer bir Cumhurbaşkanı ikinci döneminde Meclis seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa son kez istisnai olarak görev başındaki Cumhurbaşkanı’na adaylık imkanı geliyor. Dolayısıyla Cumhurbaşkanımızın aday olma imkanı için de seçimlerin 7 Mayıs 2028’den önce yapılacağı yapılması gerektiği de açık. Peki karar boyutu ne bunun? Meclis.

Seçimin olağan tarihi 7 Mayıs 2028. Öne alınmış seçim meselesi ile erken seçim biraz farklı. 2023 seçimini ne zaman yaptık? İlk seçimi 14 Mayıs’ta yaptık olağan tarihi neydi 18 Haziran’dı. 5 hafta öne çekilen bir seçim oldu. Kimse ona erken seçim de demedi. Çünkü erken seçim kabulü Parlamenter Sistem’den kaynaklanan ekonomik süreçlerden siyasi krizlerden uyumsuzluklardan koalisyonların bozulmasından kaynaklanan bir sorunu çözmek üzere atılmış bir adım. Burada ise bir imkan yaratmakla ilgili Cumhurbaşkanımıza bir adaylık sağlamakla ilgili seçimlerin öne alınmasıyla ilgili bir değerlendirme var.

Haberin Devamı

Anayasa’da açıkça yazıyor zaten seçimlerin yenilenmesi kararını alacak olan Meclis. Seçimin olağan tarihi 7 Mayıs 2028.  Buradaki en kritik nokta şu. Cumhurbaşkanımızın adaylığının önünü kesecek şekilde bir siyaset Meclis’teki hiçbir parti açısından savunabilir bir şey değil. Çünkü 25 yıldır sandıkta yenmek istiyorlar. Sen demokratik rekabette kendine inanıyorsan yeneceğini düşünüyorsan Cumhurbaşkanımızın önünü kesmezsin. Seçimlerin yenilenmesi kararı gündeme geldiğine ben 500 civarında bir milletvekilinin bile buna destek verebileceğini öngörüyorum. Bunu Mart ya da Nisan’a çektiğimizde Cumhurbaşkanımız aday olabiliyor, bu erken değil öne çekilmiş seçim. 360 oya ihtiyaç var. AK Parti, MHP ve CHP’nin son açıklamalarından sonra 371 oya çıkıyor. CHP Genel Başkanı kemal Kılıçdaroğlu açıkladı.  Hayır demek Erdoğan karşıtlığı anlamına geldir, kimse böyle bir zaafla davranmaz, o zaman sandıkta yarışma. Siyasi olarak Cumhurbaşkanımızın adaylığının kesinleştiğini ancak hukuki olarak Meclis’in karar alması gerekiyor. 

Mart ve Nisan diyorum. Meclis pratiklerinde teamül de oluşur. Daha önce bu oluştu. Bu kararı alacak olan Meclis’tir. meclis bu karar veriliyor, 60 günü izleyen ilk pazar günü seçimler yapılıyor. 16 Nisan diyorum, Başkanlık sistemine geçişin ve referandumun 11. yılı. Meclis yarın  bu karar alınıp 60 günü izleyen ilk pazar günü seçim yapılabilir. Ben bu Meclis'in yeni anayasa yapacağına inanıyorum, nasıl Meclis'in yerine geçebilirim? Tam tersine terörsüz Türkiye sürecinde Meclis'in yaptıklarını olağanüstü buluyorum, bana konuşma diyenlerin de demokratlığını tartışırım, bunu diyecek tek insan Cumhurbaşkanımız'dır. Benim kişisel ajandam yok ve kişisel düşüncemi açıklamam. 

16 Nisan benim kişisel önerim, Meclis'in yerine geçip bu kararı verdiğimi AK Partili arkadaşlarımız düşünmez. Nihayetinde karar Meclis'indir. 7 Mayıs 2028 tarihinden önce Meclis, herhangi bir tarihinde seçimlerin yenilenme kararını alması gerekir. Bizde kural Cumhurbaşkanı 2 kez görev yapabilir ancak istisnai adaylıkla tekrar Cumhurbaşkanı olabilir, 3'üncü yani son kez adaylık olur. İstisnai adaylık 1 kezdir. 360 çoğunluğa ihtiyacı var, şu an 592 sandalye var.  Ben siyasi partilerle anlaşma merci değilim, süreçleri okuyorum. Cumhurbaşkanlığı adaylığı önüne geçecek bir durumu mümkün görmüyorum. 360 psikolojik sınır aşıldığında hiç bir partinin karşıt olacağını düşünmüyorum, kendi lehlerine de bir durumdur. Türkiye demokrasisine katkısı önemlidir bunun, Cumhurbaşkanı aday oldu ve kaybetti. Buna ihtimal vermiyorum ama Türkiye demokrasisine katkı sağlamak istiyorlarsa buna karşı çıkmazlar. Seçmen özgüvenli olmayan siyasi aktörlere pirim vermez. 

Kılıçdaroğu'nun açıklamaları ile 360 psikolojik sınırı aşıldı, bu demokratik siyasete katkıdır. Bizim toplumumuz Cumhurbaşkanını aday olarak görmek istiyorlar, büyük partilerin de açıklamaları mevcut. Hukuken bu sürecin tamamlanması gerekiyor.  Birkaç haftaya öne alınan seçim erken seçim değildir, öne alınmış bir seçimdir. Erken seçim olmaz 3 hafta ya da 5 hafta öne alınırsa. Ne kadar erkene sıcak bakar Meclis’in kararıdır.

82 Anayasasına 43 maddesinde terim değişikliği yapıldı, 103 madde duruyor, 4 madde Anayasanın ana kaideleri, bu esaslar yeni Anayasada korunacak, herkes bunu yaptı, egemen görüş ilk 4 madde Yeni Anayasa’nın kaideleri olacak. 

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ihtiyacımız olan sistemdir, geliştirilmesi gerektiğini söylemiştik. geliştirileceği pek çok şey var. Sistemin oturması için 3-4 döneme ihtiyaç var, Anayasal olarak da güçlendirilmesi gerekir. Parlamenter sisteme Türkiye dönemez. Halk bunu kabul etmez, halkımız cebindeki parayı verir ama oy hakkını vermez. Neden sembolik oya geçsin? Halk demokratik birikim ve kazanımdan vazgeçmez. Seçimi muhalefet bile alsa bu adımı atamazlar, kendi programları açısından bu sistemden vazgeçmezler. Yarı başkanlık örneğini Fransa'da yaşıyoruz, çift başlılığa sebebiyet verir Türkiye'de. Halkla kavga edilmez. 

Suçla mücadelenin kesintisiz olması gerektiğini düşünüyorum, bu çocuklar, kadın hakları açısından, dezavantajlı guruplar açısından bu son derece önemli.

Parlamenter sistem de demokratik bir sistemdir, onun üzerine de bir tuğla koydu, neden halk bundan vazgeçsin.