Prokuratura zbada działania sędziów TK. Wszczęto śledztwo

• Prokuratura Krajowa prowadzi śledztwo dotyczące wyznaczania i zmiany składów orzekających Trybunału Konstytucyjnego, podejrzewając wielokrotne przekroczenie uprawnień przez sędziów uprawnionych do ustalania składów.

• Postępowanie obejmuje podejrzenie bezprawnego kształtowania i zmieniania składów orzekających przez osoby uprawnione, z pominięciem określonych przepisów oraz w celu osiągnięcia korzyści osobistych.

• W ramach śledztwa analizowane są raporty i publikacje dotyczące działalności Trybunału Konstytucyjnego oraz przeprowadzane są czynności procesowe mające na celu zweryfikowanie okoliczności wskazujących na możliwość popełnienia przestępstwa.

Jak poinformowała prok. Anna Adamiak, rzecznik prasowy Prokuratora Generalnego, śledztwo wszczęto 15 września 2026 roku. Postępowanie prowadzi prokurator z Zespołu do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 roku.

Według Prokuratury Krajowej sprawa dotyczy podejrzenia wielokrotnego przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych - sędziów Trybunału Konstytucyjnego uprawnionych do wyznaczania składów orzekających. Chodzi o podejrzenie bezprawnego wyznaczania lub zmieniania składów, zarówno pod względem personalnym, jak i liczebności.

Prokuratura wskazuje, że działania miały następować z pominięciem zasad określonych w art. 38 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. W przyjętym opisie czynu wskazano również na cel osiągnięcia korzyści osobistej, w tym przez osoby powołane wadliwie do składu TK oraz przedstawicieli rządzącej większości parlamentarnej.

Według prokuratury konsekwencją opisanych działań miała być utrata przez Trybunał Konstytucyjny zdolności do pełnienia funkcji niezależnego i bezstronnego organu kontroli konstytucyjnej. Postępowanie prowadzone jest w kierunku czynu z art. 231 par. 2 Kodeksu karnego w związku z art. 12 par. 1 Kodeksu karnego.

TK. Helsińska Fundacja Praw Człowieka zawiadomiła prokuraturę

Przypomnijmy, że początku września prokurator generalny, minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że wpłynęło do niego zawiadomienie od Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka ws. 170 przypadków manipulowania składami orzekającymi TK w latach 2015-2020 w celu osiągnięcia określonych korzyści przez ówczesną prezes Julię Przyłębską i podmioty trzecie.

Według HFPC w latach 2015-2020 w Trybunale Konstytucyjnym "dochodziło do bezprawnego kształtowania i zmieniania składów orzekających w taki sposób, aby sprawy o istotnym znaczeniu ustrojowym i politycznym rozstrzygały składy dające gwarancję orzeczenia oczekiwanej treści".

Jak zaznaczyła HFPC, zawiadomienie prokuratury jest efektem "trwających blisko sześć lat starań fundacji o dostęp do danych o zmianach składów, oraz ich analizy".

Prokuratura analizowała raporty i publikacje dotyczące TK

Rzeczniczka PG zaznaczyła, że prokurator zapoznał się z dołączonym do zawiadomienia raportem Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. Stefana Batorego dotyczącym działalności Trybunału Konstytucyjnego w latach 2014-2017, publikacjami Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka odnoszącymi się do funkcjonowania TK w latach 2016-2021, oraz "przesłuchał zawiadamiającego w charakterze świadka".

"Wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy wymaga przeprowadzenia dalszych czynności procesowych o charakterze dowodowym, których przeprowadzenie jest możliwe wyłącznie w ramach toczącego się postępowania przygotowawczego. Ich celem jest w szczególności zweryfikowanie okoliczności wskazujących na możliwość popełnienia przestępstwa, ustalenie pełnego zakresu zdarzeń objętych postępowaniem oraz zgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do dokonania ostatecznej oceny prawnokarnej" - podała rzeczniczka PG.