Milyonları tehdit eden hastalığa karşı şaşırtan keşif! Her evde bulunan o sebze mercek altında

Derleyen: İSMAİL SARI / isari@hurriyet.com.tr | Fotoğraflar: iStock
Oluşturulma Tarihi: Kasım 20, 2026 08:59
Alkol tüketimiyle ilişkilendirilmeyen ve milyonlarca kişiyi tehdit eden yağlı karaciğer hastalığına karşı bilim dünyasından dikkat çeken bir gelişme geldi. Araştırmacılar, mutfakların vazgeçilmezi olan bir sebzenin içindeki henüz pek bilinmeyen bir bileşiğe odaklandı. Peki, bu besinin karaciğer üzerindeki etkisi ne? Detaylar oldukça şaşırtıcı…


Haberlerimizi Google’da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
2/13
Genellikle erken dönemde belirti vermeyen hastalık, karaciğer hücrelerinde aşırı yağ birikmesiyle ortaya çıkıyor. Kontrol altına alınmadığında ise iltihaplanma, siroz ve karaciğer yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
BAKMADAN GEÇME!
3/13
DOMATESİN İÇİNDEKİ GİZLİ BİLEŞEN DİKKAT ÇEKTİ
ABD’deki Tufts Üniversitesi araştırmacıları, domateste bulunan fitoen adlı doğal bileşiğin karaciğer sağlığı üzerindeki etkilerini inceledi. Molecular Nutrition & Food Research dergisinde yayımlanan çalışmada, fitoenin yağlı karaciğer hastalığına karşı potansiyel koruyucu etkileri araştırıldı.
4/13
Araştırmada, yağlı karaciğer hastalığını tetiklemek amacıyla yüksek miktarda rafine karbonhidrat içeren beslenme düzeni uygulanan fareler incelendi. Günlük olarak üç ila dört orta boy domateste bulunabilecek miktarda fitoen takviyesi alan farelerin karaciğerlerinde, diğerlerine kıyasla belirgin ölçüde daha az yağ biriktiği görüldü.
BAKMADAN GEÇME!
5/13
Bilim insanları, fitoenin karaciğerin yağları enerjiye dönüştürmesinde rol oynayan SIRT1 ve AMPK gibi proteinlerin seviyelerini artırdığını belirledi. Araştırmanın sonuçları, bu bileşiğin karaciğerin yağ metabolizmasını düzenlemesine yardımcı olabileceğine işaret etti.
6/13
Araştırmayı yöneten Profesör Xiang-Dong Wang, karaciğeri koruyucu etkinin, vücudun fitoeni parçalam sonrasında ortaya çıkan aktif bileşiklerle bağlantılı olabileceğini ifade etti. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların insanlar üzerinde yapılacak klinik çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguladı.
BAKMADAN GEÇME!
7/13
İNSANLAR ÜZERİNDEKİ ARAŞTIRMALAR DA DİKKAT ÇEKTİ
Domatesin karaciğer sağlığı üzerindeki olası faydalarını destekleyen başka araştırmalar da bulunuyor. İtalya’da gerçekleştirilen ve Nutrients dergisinde yayımlanan bir çalışmada, MASLD hastası yetişkinlerin altı hafta boyunca her gün 200 gram çiğ domates ve 50 gram domates sosu tüketmesi incelendi.
8/13
Araştırma sonunda domates tüketen grupta, beslenmesine domates eklemeyenlere kıyasla karaciğer yağlanmasında daha belirgin azalma gözlemlendi. Ancak domatesin hangi bileşenlerinin bu etkiden sorumlu olduğu kesin olarak belirlenemedi.
BAKMADAN GEÇME!
9/13
DOMATESTEN DAHA FAZLA FAYDA SAĞLAMAK MÜMKÜN
Uzmanlara göre fitoen, domatesin yanı sıra havuç, kayısı, şeftali, karpuz ve turunçgiller gibi çeşitli meyve ve sebzelerde de bulunuyor. Yağda çözünen bu bileşiğin vücut tarafından daha iyi emilmesi için domatesin zeytinyağı gibi sağlıklı yağlarla birlikte tüketilmesi öneriliyor. Domates püresi ve salça gibi işlenmiş ürünler de karotenoidlerin vücut tarafından emilimini kolaylaştırabiliyor.
10/13
Ancak uzmanlar, fitoenle ilgili araştırmaların henüz beslenme önerisine dönüşecek düzeyde olmadığının altını çiziyor. Diyetisyen ve araştırmacı Duane Mellor, yeni bulguların domates tüketimini destekleyen önemli bir bilimsel ipucu sunduğunu belirtiyor.
BAKMADAN GEÇME!
11/13
Uzmanlara göre domates, zeytinyağı ve sarımsak gibi besinleri içeren Akdeniz tipi beslenme, karaciğer sağlığını destekleyen önemli yaklaşımlar arasında yer alıyor.
12/13
Bununla birlikte, domatesin tek başına yağlı karaciğer hastalığını önlediğini veya tedavi ettiğini söylemek için henüz yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor. Araştırmacılar, renkli sebze ve meyvelerden zengin, dengeli ve bitki ağırlıklı beslenmenin uzun vadeli sağlık açısından önemini koruduğunu vurguluyor.
BAKMADAN GEÇME!
13/13
Daily Mail’in “A silent liver disease epidemic is sweeping Britain that has nothing to do with heavy drinking. Now experts think the humble tomato could help fight its devastating effects” başlıklı haberinden derlenmiştir.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.