Kto zgarnie literackiego Nobla? Oni mają największe szanse na prestiżową nagrodę

Już 8 października oczy całego literackiego świata zwrócą się na Sztokholm, gdzie poznamy laureata Literackiej Nagrody Nobla 2026. Emocje sięgają zenitu, a bukmacherzy prześcigają się w typowaniach. Czy Akademia Szwedzka zaskoczy nas po raz kolejny? Sprawdzamy, kto według ekspertów ma największe szanse na to prestiżowe wyróżnienie.

Już wkrótce poznamy laureata literackiego Nobla

W tym roku laureat otrzyma nie tylko prestiż, ale i rekordową kwotę pieniężną. Czy Akademia postawi na uznane nazwisko, czy zaskoczy świat wyborem mniej znanego autora? 

W ostatnich latach nagroda trafiała na przemian do kobiety i mężczyzny. Jeśli ta nieformalna zasada się utrzyma, w tym roku należy spodziewać się noblistki.  

Chińska dysydentka na czele stawki

Wśród faworytów najczęściej wymieniana jest Can Xue (jej prawdziwe nazwisko to Deng Xiaohua). To autorka o wyjątkowym, niepokornym głosie, która w Chinach uchodzi za dysydentkę. 

73-letnia pisarka od lat znajduje się w ścisłej czołówce noblowskich rankingów. Na jej docenianą na całym świecie twórczość składa się ponad 120 opowiadań i 50 nowel. 

W Polsce czytelnicy mogą znać jej „Ulicę Żółtego Błota” oraz „Tajemniczy pociąg”. 

Nowe nazwiska na liście faworytów

W tym roku wysoko notowana jest także Cristina Rivera Garza z Meksyku, autorka głośnej, nagrodzonej Pulitzerem książki „Niezniszczalne lato Liliany”. Jej poruszająca opowieść o rodzinnej tragedii zdobyła uznanie krytyków na całym świecie. 

Wśród kandydatów jest również Gerald Murnane z Australii, nazwany przez „New York Times” „największym żyjącym pisarzem anglojęzycznym, o którym większość ludzi nigdy nie słyszała”. Jego powieść „Równiny” dopiero niedawno trafiła do polskich księgarń, ale już zdobyła grono wiernych czytelników.

Wielkie powroty i nieoczywiste wybory

Na liście typowanych do Nobla nie mogło zabraknąć Salmana Rushdiego – autora „Szatańskich wersetów”, który od lat znajduje się w centrum literackich i politycznych kontrowersji. Po dramatycznym ataku w Nowym Jorku i latach życia w ukryciu, Rushdie wciąż jest wymieniany jako jeden z najbardziej zasłużonych pisarzy współczesnych.

Wysoko oceniane są także szanse Mircei Cărtărescu z Rumunii, autora „Solenoidu”, a także Margaret Atwood – kanadyjskiej pisarki, której „Opowieść podręcznej” stała się ikoną literatury feministycznej i popkultury.

Akademia lubi zaskakiwać

Akademia Szwedzka słynie z nieprzewidywalnych decyzji. W ostatnich latach nagradzała twórców spoza głównego nurtu, jak Abdulrazak Gurnah czy Louise Glück. 

Wśród tegorocznych kandydatów pojawiają się także takie nazwiska jak Haruki Murakami, Thomas Pynchon, Anne Carson, Michel Houellebecq czy Karl Ove Knausgård.

Nie brakuje też egzotycznych kandydatów. Wśród nich jest m.in.: kenijski pisarz Ngũgĩ wa Thiong'o, kurdyjski autor Salim Barakat czy syryjski poeta Adonis.

Jak wybierany jest laureat?

O wyborze decyduje Akademia Szwedzka, złożona z 18 członków – wybitnych pisarzy, poetów, filologów i historyków. Nominacje są tajne i ujawniane dopiero po 50 latach. 

Komitet Noblowski, pod przewodnictwem Andersa Olssona, przez cały rok analizuje zgłoszenia z całego świata, by wyłonić tego jednego – najbardziej zasłużonego twórcę.