SGK 85,8 milyar TL açık verdi

Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) gelirlerine ilişkin bu yıl dört önemli değişiklik uygulamaya konuldu. Yapılan değişiklikler SGK bütçesine yansımaya başladı.

SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com

İlk değişiklik, tüm çalışanlar için kesilen primlerde yapılan 1 puanlık artış oldu. Malullük, yaşlılık, ölüm aylığı prim oranları yüzde 20’den yüzde 21’e çıkartıldı.

Prime esas kazançlar daha önce asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında değişiyordu. Bu yılın başında yapılan değişiklik ile üst sınır asgari ücretin 9 katına yükseltildi. Bu değişiklik sonucu yüksek ücretli çalışanlardan daha fazla prim alınmaya başlandı.

REKLAM

Üçüncü değişiklik, imalat sanayii dışındaki sektörlere sağlanan prim desteğinin 4 puandan 2 puana indirilmesiyle gerçekleştirildi.

Dördüncü değişiklik ise 2008 yılından beri devam eden SGK’ya devlet katkısı uygulamasının 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren kaldırılması oldu. İşçi ve işveren priminin dörtte biri oranında her ay hazineden SGK’ya yapılmakta olan devlet katkısı uygulaması sona erdirildi.

PRİM GELİRLERİNİN EMEKLİ AYLIĞI VE SAĞLIK HARCAMALARINI KARŞILAMA ORANI REKOR KIRDI

Primlerde yapılan artış toplam prim gelirlerine olumlu yansıdı. Geçen yılın 6 aylık döneminde 1 trilyon 783,3 milyar lira olan prim gelirleri, bu yılın aynı döneminde yüzde 45 oranında artarak 2 trilyon 585 milyar liraya ulaştı. SGK bütçesinde 2026 yılında 5 trilyon 147 milyar lira prim geliri öngörüldü. İlk 6 aylık dönemdeki tahsilat bütçedeki yıllık gelir tahmininin yüzde 50’si oranında oldu.

REKLAM

Prim gelirlerindeki bu artış bir rekoru da beraberinde getirdi. Prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık harcamalarını karşılama oranı 2002 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşarak yüzde 82,2 oldu. Daha önce en yüksek seviyeyi yüzde 78,9 ile 2025’te görmüştük.

2002 yılında yüzde 60,9 olan prim gelirlerinin emekli aylığı ve sağlık harcamalarını karşılama oranı 2009 yılında yüzde 56,0’ya kadar düşmüştü. 2008 yılındaki kanun değişikliğinin etkisiyle başlayan söz konusu orandaki yükselme arada bazı yıllarda dalgalanmakla birlikte günümüze kadar devam etti.

DEVLET KATKISI 254,5 MİLYAR TL

Devlet katkısının kaldırılmasına dair kanun 1 Eylül’de yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra hazineden SGK’ye devlet katkısı yapılmayacak. Ancak, yılın ilk 6 aylık dönemindeki devlet katkısı da toplanan primlere göre olması gerekenin altında kaldı. Ocak ayında 87,9 milyar, şubat ayında da 121,6 milyar lira olan devlet katkısı mart ve nisan aylarında sıfır olarak gerçekleşti. Mayıs ve haziran aylarında ise sembolik devlet katkısı aktarıldı. Ocak – haziran dönemindeki toplam devlet katkısı 254,5 milyar lirada kaldı.

REKLAM

SGK’nın 2026 yılı bütçesinde toplam 1 trilyon 162 milyar lira devlet katkısı öngörüldü. Altı aylık dönemdeki gerçekleşme bütçe tahmininin yüzde 22’si seviyesinde oldu.

ALTI AYLIK AÇIK 85,8 MİLYAR TL

SGK’nın ocak – haziran dönemindeki toplam gelirleri 3 trilyon 371,5 milyar lira oldu. Toplam giderleri ise 3 trilyon 457,3 milyar lira olarak gerçekleşti.

Giderlerin 2 trilyon 361,3 milyar lirası emekli aylığı ödemelerinden, 781,9 milyar lirası da sağlık harcamalarından oluştu.

Altı aylık dönemdeki SGK açığı 85,8 milyar lira oldu. 2026 yılı bütçesinde SGK’nın 43,7 milyar lira açık vermesi öngörülüyorken, 6 aylık gerçekleşme yıllık tahminin yaklaşık 2 katı oldu.

REKLAM

SGK AÇIĞI ARTACAK, BÜTÇE TRANSFERİ AZALACAK

Sosyal Güvenlik Kurumu 2025 yılını 35,7 milyar lira gelir fazlası ile kapattı. Bu sonuçla sosyal güvenlik sistemi yaklaşık 40 yıl sonra ilk defa gelir fazlası verdi.

Ancak, 2025 yılındaki gelirlerin içinde 888,7 milyar liralık devlet katkısı da yer alıyor. Devlet katkısı bu yılın eylül ayında değil de geçen yılın başında kaldırılmış olsaydı 2025 yılında SGK fazla yerine 853 milyar lira açık verecekti.

Gerek devlet katkısı, gerekse çeşitli adlar altında SGK’ya yapılan ödemelerden oluşan bütçe transferleri geçen yıl 1 trilyon 954 milyar lira olurken, bu yılın 6 aylık dönemindeki bütçe transferi 928,2 milyar lirada kaldı.

REKLAM

Prim gelirlerindeki düzenlemeler nedeniyle SGK’nın gelirleri artarken, devlet katkısı yapılmayacağı için SGK’nın 2026 yılı açığının yılın geri kalan aylarında artması bekleniyor. Buna karşılık, 2026 yılında SGK’ya 2 trilyon 328,6 milyar lira aktarılması öngörülen bütçe transferlerinin ise öngörülenden daha düşük seviyede kalacağı tahmin ediliyor. Başka bir ifadeyle SGK açığı yüksek oranda artmasına karşın bütçeden aktarılacak kaynak nispeten daha az artacak.