کمبود تجهیزات بیمارستانی و دارو؛ شمارش معکوس فروپاشی ساختار درمانی در ایران
گسترش بحران در ساختار درمان از کمبود و گرانی دارو فراتر رفته و به تأمین کالاهای مورد نیاز بیمارستان‌ها رسیده است. مقامات وزارت بهداشت در حالی که کمبودها را بطور کلی تأیید می‌کنند اما بر عمق هشدارآمیز بحران در ساختار درمانی کشور سرپوش می‌گذارند.
بیماران در بیمارستان‌های دولتی برای جراحی با وقت‌های چهار تا شش ماهه روبرو هستند. برخی بیمارستان‌های دولتی حتی برای تهیه ملحفه و پتو برای بیماران با مشکل روبرو هستند. اینها نمونه‌هایی از اظهارات اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در روزهای اخیر است.
حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در اظهاراتی از گسترش بحران در ساختار درمان ایران به تجهیزات پزشکی و اقلام بیمارستانی خبر داده و گفته: «مشکلات تأمین دارو و تجهیزات پزشکی به مرحله نگران‌کننده‌ای رسیده و افزایش هزینه‌های درمان ممکن است برخی بیماران را از ادامه درمان باز دارد.»
رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی افزوده: «در برخی بیمارستان‌ها که از ذکر نام آنها خودداری می‌کنم، هنگامی که بیمار برای بستری مراجعه می‌کند، به او می‌گویند ملحفه، پتو و لباس مورد نیاز خود را تهیه کند و همراه بیاورد؛ آنهم در بیمارستان دولتی.»
او با اشاره به تداوم کمبود و گرانی دارو گفته که به تازگی قیمت برخی داروها دو برابر شده و افزوده: «نوعی شیرخشک که پیش‌تر حدود ۲۶۰ هزار تومان قیمت داشت، اکنون به یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.»
حسینعلی شهریاری از ارسال نامه‌ای به مسعود پزشکیان و درخواست برگزاری جلسه فوری برای بررسی بحران حوزه سلامت خبر داده است.
روح‌الله لک علی‌آبادی، نایب رئیس دوم کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی، نیز درباره مشکلات در ساختار درمانی کشور توضیح داده: «امروز یکی از مسائل، هزینه‌های درمان و قیمت داروهاست. نکته دیگر این است که متأسفانه، موضوعی در حال رواج است و افراد زیادی در این زمینه به ما مراجعه می‌کنند. برای مثال، فردی نیاز به انجام یک جراحی دارد، اما در بیمارستان دولتی برای چهار، پنج یا شش ماه دیگر به او نوبت می‌دهند. در حالی که در مورد برخی از جراحی‌ها، اگر زمان بگذرد، ممکن است بیمار جان خود را از دست بدهد. بنابراین، این مشکل باید به صورت جدی و فوری حل شود.»
نایب رئیس دوم کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی گفته: «در چنین شرایطی، بیمار مجبور می‌شود به بیمارستان‌های خصوصی مراجعه کند و در یک بیمارستان خصوصی، برای انجام یک جراحی ساده ناگهان با مبلغی نزدیک به یک میلیارد تومان مواجه می‌شود. این موضوع بسیار وحشتناک است و باعث شده که حوزه درمان امروز با چالش‌هایی مواجه شود.»
روح‌الله لک علی‌آبادی همچنین به نقش پررنگ مافیاهای دارو و تجهیزات پزشکی در بروز بحران اشاره کرده و گفته: «اگر نخواهم از کلمه مافیا استفاده کنم، می‌گوییم اصلاً فرض را بر این بگذاریم که مافیایی وجود ندارد. پس بازار ناصرخسرو و بازار سیاه چه می‌شود؟ چطور ممکن است برخی داروها در بعضی مکان‌ها وجود داشته باشند؟ این افراد چه کسانی و چه مجموعه‌هایی هستند که این اتفاقات را رقم می‌زنند؟ همین افراد یا مجموعه‌هایی که باعث می‌شوند دارویی را در داروخانه نداشته باشیم، اما همان دارو در بازار سیاه موجود باشد. این تعریف، همان تعریف مافیاست. مافیا که شاخ و دم ندارد!»
این نماینده مجلس شورای اسلامی کمبود و گرانی دارو را یکی از مشکلات مهم شهروندان دانسته و گفته: «قیمت دارو متأسفانه بسیار بالاست و در برخی از اقلام دارویی هم با کمبود مواجه هستیم. یکی از معضلاتی که وجود دارد، این است که اگر هر کالایی با کمبود مواجه شود، می‌توان به مردم گفت که صبر کنند، بجز دارو. وقتی قیمت خودرو بالا می‌رود امکان می‌توان به مردم گفت که خودرو نخرند؛ اما در مورد دارو، موضوع با جان مردم سر و کار دارد و نمی‌توان گفت که دارو نخرید یا مدتی استفاده نکنید. متأسفانه در مورد برخی از بیماری‌های خاص، بسیاری از مردم واقعاً از پس هزینه‌های درمان و قیمت دارو برنمی‌آیند.»
همانطور که روح‌الله لک علی‌آبادی اشاره کرده، مبتلایان به بیماری‌های خاص- به ویژه اگر از اقشار کم‌درآمد باشند- توان تأمین هزینه‌های درمان را ندارند. در همین رابطه خبرگزاری «ایلنا» گزارش داده که تأمین هزینه داروهای بیماری‌های خاص برای طبقه کارگر به رنجی بی‌پایان تبدیل شده است.
در این گزارش آمده: «احمد فقط ۱۷ میلیون حقوق ماهانه دارد و سرپرست یک خانواده ۴ نفره است؛ او چطور باید هر ماه ۲۸ میلیون تومان پول آمپول‌های سرطان دخترش را بدهد؛ دختری که در اوج جوانی مبتلا به سرطان خون است و باید بار سنگین سیاست‌های غلط ارزی و جنگ و تحریم را با «جان جوان خود» بپردازد.»
خبرگزاری «ایلنا» تأکید کرده که گرانی دارو امان طبقه‌ی کارگر را بریده است؛ اگر بخت به ناگهان از خانواده‌ای کارگری با درآمد ۲۰، ۳۰ یا حتی ۴۰ یا ۵۰ میلیون تومانی رو برگرداند و یکی از اعضای خانواده بیمار شود، طی کردن مسیر درمان و خریدن داروهایی که پزشکان توصیه می‌کنند «باید حتماً فراهم شود» از طی کردن هفت خوان رستم دشوارتر است. خیلی‌ها از خیر درمان می‌گذرند.
مازیار گیلانی‌نژاد، فعال کارگری، در گفتگو با «ایلنا» با طرح این پرسش که «چطور ارز برای واردات آیفون ۱۸ هست، اما برای دارو نیست» گفته: «پس از حدود ۱۰ روز از رونمایی آیفون ۱۸ در آمریکا، این گوشی گران قیمت در بازار تهران به وفور یافت و خرید و فروش می‌شود. اما داروهای سرطانی و بیماری‌های خاص که با سلامت مردم سر و کار دارد به بهانه جنگ و تحریم، موجود نیست. رازی که دولتی‌ها باید پاسخگوی آن باشند.»
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، به تازگی در گفتگو با وبسایت «دیده‌بان ایران» هشدار داده، شماری از بیماران به دلیل نداشتن توان مالی، به خانواده خود می‌گویند که همچنان تحت درمان هستند، اما در عمل برای جلوگیری از تحمیل هزینه به خانواده، درمان را کنار می‌گذارند.
وی افزوده، گروه دیگری از بیماران دارویی را که برای درمان خود دریافت کرده‌اند، در بازار آزاد می‌فروشند تا از درآمد آن هزینه‌های زندگی‌شان را تامین کنند.
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با هشدار درباره تبعات بی‌توجهی به گرانی و کمبود دارو گفته: «اگر این روند ادامه پیدا کند، شاهد خودکشی‌هایی خواهیم بود که ریشه در ناامیدی بیماران دارد.»
در این میان مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، ادعا کرده: «با وجود دشواری‌های ایجادشده، تا کنون توانسته‌ایم دارو و مواد اولیه دارویی را وارد کشور کنیم». وی افزوده: «برای تداوم تأمین دارو در آینده نیز مسیرهای جایگزین دیگری در نظر گرفته شده است.»
مهدی پیرصالحی همچنین گفته: «شرکت‌های دارویی از تمامی مسیرهای قابل استفاده، از جمله مسیرهای زمینی و کشورهای واسط، برای انتقال اقلام موردنیاز به کشور استفاده می‌کنند.»
رئیس سازمان غذا و دارو هیچ توضیح مشخصی درباره بحران کنونی کمبود و گرانی دارو، که بر اساس توضیحات برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و فعالان صنعت داروسازی ریشه‌دارتر از جنگ و محاصره دریایی ماه‌های گذشته است، ارائه نکرده است.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.