Federale overheid moet duizenden werklozen enkele maanden langer uitkering geven

Het arrest van het Grondwettelijk Hof, dat er kwam na een beroep van de vakbonden tegen de hervorming van de werkloosheid, stelt de vakbonden grotendeels in het ongelijk: de federale regering mag wel degelijk de werkloosheidsuitkeringen beperken in de tijd.

Daarmee wordt weliswaar geraakt aan de sociale bescherming in ons land, maar volgens het Grondwettelijk Hof is de maatregel proportioneel, onder meer gezien de budgettaire toestand van ons land, en om de sociale zekerheid te kunnen vrijwaren.

Toch bezorgt het arrest de federale regering, en meer bepaald minister van Werk David Clarinval (MR) en minister van Maatschappelijke Integratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) ook heel wat kopzorgen.

Onredelijke discriminatie

Het Grondwettelijk Hof heeft immers één bepaalde passage uit de hervorming vernietigd. Het gaat om beperking van de werkloosheid voor mensen die zich in de derde vergoedingsperiode bevonden. Sinds juli 2025 zijn ze niet meer uitkeringsgerechtigd. Maar de federale regering had een overgangsperiode voorzien.

Diegene die het langst werkloos zijn, kregen nog zes maanden lang een uitkering (tot 1 januari), daarna kwamen de categorieën die nog acht maanden (tot maart), en daarna negen maanden (tot april) van een uitkering konden genieten.

Volgens het Grondwettelijk Hof is dat een onredelijke discriminatie ten opzichte van de rest van de werklozen die hun uitkering verliezen, en die nog een jaar van de werkloosheid konden genieten. De overgangsregeling wordt daarom vernietigd.

Concreet betekent dit dat duizenden werklozen die hun uitkering verloren in januari, maart of april, toch recht hebben op een uitkering tot juli.

Voor heel België gaat het naar schatting om 80.000 werkzoekenden die enkele maanden langer hun uitkering hadden moeten behouden. Volgens vakbond ACV zou het in Brussel om 24.000 werklozen gaan.

Geen dubbele uitkering

De RVA maakt momenteel berekeningen van wie rechthebbende is en wie niet. Er zijn mensen aan de slag gegaan, of misschien gepensioneerd, en voor de inschakelingsuitkeringen geldt de overgangsperiode sowieso niet.

Maar heel wat werklozen zijn ook bij het OCMW gaan aankloppen (zo’n veertig procent in Brussel), of vallen nu onder de ziekteverzekering. Als ze met terugwerkende kracht toch een werkloosheidsuitkering kunnen krijgen, zij het tot juli dit jaar, dan moeten ze hun andere uitkering terugbetalen.

Aangezien het om verschillende instanties gaat - RVA, OCMW en RIZIV - wordt dat niet eenvoudig om goed geregeld te krijgen. De federale overheid probeert daar nu een mouw aan te passen. De RVA laat weten dat de regularisatie dossier per dossier zal worden bekeken.

Hoe dan ook vragen de verschillende landelijke OCMW-koepels, waaronder Brulocalis, om de administratieve last als gevolg van het arrest van het Grondwettelijk Hof niet bij de OCMW’s te leggen.

Tot slot moet ook berekend worden wat de budgettaire kost is voor de federale regering van deze hele terugbetalingsoperatie. Ook dat zal pas bekend zijn wanneer de RVA de volledige berekening heeft gemaakt.