فراخوان مای ساتو برای مستندسازی سرکوب فرامرزی و فشار بر خانواده‌های معترضان

«مای ساتو»، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، از قربانیان نقض حقوق بشر، خانواده‌های آن‌ها، مدافعان حقوق بشر، سازمان‌های مدنی و کارشناسان خواست مستندات خود درباره سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی و فشار بر خانواده‌های قربانیان را برای تهیه گزارش آینده او ارسال کنند.

این گزارش برای ارائه به شصت‌وچهارمین نشست شورای حقوق بشر تهیه می‌شود. بر اساس فراخوان درج‌شده در وب‌سایت دفتر حقوق بشر سازمان ملل، مهلت ارسال اطلاعات تا ۲۴آبان۱۴۰۵ تعیین شده است.

بررسی تحولات حقوق بشری ایران، به‌ویژه از شهریور۱۴۰۵ به بعد، حقوق زنان و تبعیض جنسیتی، از دیگر محورهای این فراخوان است. تهدید، ارعاب، نظارت و آزار مخالفان در خارج از کشور، فشار بر بستگان آن‌ها در ایران، محدودیت‌های سفر، مصادره اموال و استفاده از خدمات کنسولی برای اعمال فشار نیز در شمار موضوعات مورد بررسی قرار دارند.

از خانواده‌های افرادی که بازداشت، ناپدید، کشته یا اعدام شده‌اند نیز خواسته شده است اطلاعات مربوط به پیامدهای اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و روانی این اقدامات را ارائه کنند.

ساتو همچنین روز جمعه، اول آبان ۱۴۰۵، در حساب خود در شبکه اجتماعی ایکس، با اشاره به سه گزارش اخیر سازمان ملل، نبود پاسخ‌گویی در قبال نقض حقوق بشر را وجه مشترک آن‌ها دانست.

به گفته ساتو، هیات مستقل بین‌المللی حقیقت‌یاب، سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ را دربرگیرنده جنایت علیه بشریت، از جمله قتل، حبس، شکنجه و دیگر اعمال غیرانسانی ارزیابی کرده است. این هیات همچنین اعلام کرده «دلایل معقولی» برای انتساب جنایت جنگی به آمریکا در حملات میناب و لامرد وجود دارد.

ساتو با اشاره به گزارش دبیرکل سازمان ملل درباره بازه مرداد ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵، تاکید کرد مقام‌های جمهوری اسلامی با استناد به «امنیت ملی»، اعدام‌ها و بازداشت‌ها را گسترش داده و اینترنت را قطع کرده‌اند؛ درحالی‌که نگرانی‌های جدی درباره رعایت دادرسی عادلانه وجود داشته است.

او جنگ را عامل تشدید سرکوب دانست و به گزارش‌هایی درباره محبوس نگه‌داشتن زندانیان در سلول‌ها هنگام حملات و اختلال در دسترسی شهروندان به هشدارهای حمله بر اثر قطع اینترنت اشاره کرد.

این فراخوان در ادامه هشدارهای پیشین نهادهای حقوق بشری سازمان ملل درباره سرکوب فرامرزی منتشر شده است. هیات حقیقت‌یاب پیش‌تر تهدیدهای دیجیتال، تلاش برای ترور ایرانیان خارج از کشور و بازداشت، آزار و بازجویی از خانواده‌های آن‌ها در ایران را مستند کرده بود.

ساتو مستندسازی مستقل را برای حفظ حقیقت و پاسخ‌گویی در آینده ضروری دانست و خواستار توقف اعدام‌ها، آزادی بازداشت‌شدگان به‌دلیل استفاده از حقوق بنیادین، تحقیق مستقل درباره تمامی مرگ‌ها و پایان جنگ از مسیر دیپلماسی شد.