Behoud ecocheque en zijn maatschappelijke doel
De Nationale Arbeidsraad (NAR) onderzocht de toekomst van de ecocheque. Werkgevers en vakbonden zijn het erover eens: de ecocheque moet blijven. Ik verwelkom dat standpunt en sluit me erbij aan. De ecocheque opgeven kost de werknemer, de handel, het milieu en het investeringsklimaat meer dan het oplevert.
Ter herinnering: de Arizona-regering wilde in het kader van de begrotingsonderhandelingen minder soorten sociale cheques. Het regeerakkoord voorzag in de geleidelijke afschaffing van de ecocheques en de sport- en cultuurcheques. In de plaats zouden meer maaltijdcheques komen, of een gelijkwaardig bedrag aan nettoloon.
Omzetten naar maaltijdcheques kan niet
Een ecocheque van 250 euro is 250 euro koopkracht, netto in de portemonnee. Een bruto loonsverhoging die de werkgever evenveel kost, levert de werknemer netto veel minder op.
De ecocheque in de maaltijdcheque laten opgaan, lijkt voor de hand te liggen. Maar voor werkgevers die vandaag al maaltijdcheques van 10 euro verstrekken, laat het huidige wettelijke maximum geen ruimte om daar de waarde van de ecocheques aan toe te voegen zonder dat plafond op te trekken.
Ook de toekenningsregels verschillen. Ecocheques worden onafhankelijk van het aantal gewerkte dagen toegekend, terwijl het aantal maaltijdcheques net afhangt van het aantal gewerkte dagen. Een omzetting kan daardoor de koopkracht verminderen voor mensen die deeltijds werken of mensen die afwezig zijn, bijvoorbeeld wegens moederschapsverlof.
Daarnaast krijgen heel wat werknemers wel ecocheques, maar geen maaltijdcheques. Zonder aangepaste oplossing dreigen zij dit voordeel en bijhorende koopkracht volledig te verliezen. Wie wil zoiets?
Geld dat in België blijft
Jaarlijks gaat het om zo’n 350 miljoen euro, met een hefboomeffect van 1,8 op duurzame aankopen en de lokale handel.
Ecocheques zijn alleen in België te besteden, bij de fietsenmaker, de hersteller, de tuinaannemer of de hoevewinkel. Meer dan een derde van de uitgaven gaat naar kleine lokale handelaars.
Wanneer een gelijkwaardig bedrag als nettoloon wordt uitbetaald, verdwijnt die garantie. Meer dan de helft van de Belgen woont op minder dan 25 kilometer van de grens. Wat vandaag in Turnhout, Doornik of Aarlen wordt uitgegeven, gaat dan deels naar Eindhoven, Rijsel of Luxemburg. De schatkist loopt btw-inkomsten mis en in de Belgische handel staan duizenden banen op de tocht. Een impactstudie in opdracht van VIABelgium koppelde 2.823 banen aan de ecocheque en berekende dat het systeem de staat per saldo 240 miljoen euro oplevert. De regering dreigt dus een maatregel op te geven die de begroting ten goede komt. Onze buurlanden wrijven zich nu al in de handen.
Eén euro, één kilo CO₂
Na de hittegolven van deze zomer staat het klimaat opnieuw bovenaan de agenda. Tegelijk wil de regering afstappen van één van de weinige maatregelen die gezinnen rechtstreeks aanzet tot duurzame aankopen. Elke euro aan ecocheques bespaart één kilo CO₂. In 2022 was dat samen 350.000 ton.
Onderzoek van UHasselt toont dat elke 100 euro aan ecocheques de kans op een duurzame aankoop met 32 procent verhoogt. Bij gezinnen met een lager inkomen is dat effect het grootst. 53 procent van hen zou zonder ecocheque een duurzame aankoop uitstellen of voor een goedkoper, minder ecologisch product kiezen. Een nettobedrag stuurt niemand in die richting.
Een systeem dat mee is geëvolueerd
De sector heeft de voorbije jaren zwaar geïnvesteerd. De papieren cheque bestaat niet meer, alle cheques staan op één kaart en in één app. Duizenden handelaars leerden welke producten in aanmerking komen.
Ondernemingen die in België willen investeren, moeten kunnen rekenen op een voldoende stabiel en voorspelbaar regelgevend kader om hun investeringen voort te zetten.
Het advies van de NAR bevestigt de waarde van de ecocheque. Dit door de sociale partners ingevoerde en gedragen systeem heeft zich de afgelopen zeventien jaar aangepast aan nieuwe uitdagingen en maatschappelijke behoeften. De ecocheque beschermt de koopkracht, houdt geld in de Belgische economie, ondersteunt de lokale handel en stimuleert duurzame aankopen.
Dat aanpassingsvermogen maakt de ecocheque vandaag en morgen relevant.
Jean-Louis Van Houwe, CEO van Monizze
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.