„Dzwonią do Kijowa, dzwonią do wszystkich w Europie”. Ukraina bez amerykańskiej broni i danych wywiadu?

Administracja Donalda Trumpa grozi, że wstrzyma dostawy broni i wymianę danych wywiadowczych, jeśli Ukraina nie powstrzyma ataków na rosyjską infrastrukturę energetyczną - podał w niedzielę brytyjski dziennik „The Financial Times”. Przedstawiciele amerykańskich władz w sobotę i niedziel kontaktowali się w tej sprawie z europejskimi stolicami oraz z Kijowem.

Spotkanie Wołodymyra Zełenskiego i Donalda Trumpa (autor: BRENDAN SMIALOWSKI/AFP) /East News

Amerykanie mieli zagrozić m.in. odcięciem Ukrainy od mechanizmu PURL (Prioritised Ukraine Requirements List), służącego do pozyskiwania broni z USA, a także wstrzymaniem dzielenia się danymi wywiadowczymi.

Głównym celem amerykańskiej presji jest nakłonienie Kijowa do zaprzestania uderzeń w rafinerie ropy naftowej - zaznaczył dziennik.

„Dzwonią do Kijowa... dzwonią do wszystkich w Europie” – powiedział „FT” jeden z urzędników, który rozmawiał z przedstawicielem Departamentu Obrony USA. Wśród osób, z którymi kontaktowali się Amerykanie, ma być zastępca szefa Biura Prezydenta Ukrainy Pawło Palisa.

Prezydent USA ogłasza zawieszenie broni, Zełenski zaskoczony

Działania Waszyngtonu zbiegły się w czasie z niedzielną deklaracją Donalda Trumpa, który we wpisie na Truth Social ogłosił natychmiastowe „energetyczne zawieszenie broni” między Rosją a Ukrainą. Odnosi się ono jedynie do zaprzestanie ataków na rafinerie przez obie strony - podał portal Axios, powołując się na urzędnika Białego Domu.

Prezydent Wołodymyr Zełenski oświadczył w niedzielę wieczorem, że Ukraina popiera wstrzymanie ataków na infrastrukturę energetyczną, ale kluczowe jest, by poparła je również Rosja. Wcześniej w rozmowie z dziennikarzem portalu Axios Barakiem Ravidem Zełenski przyznał, że sama deklaracja Trumpa była dla Kijowa zaskoczeniem, ale zapewnił, że jeśli rozejm został wynegocjowany z przywódcą Rosji Władimirem Putinem, Ukraina jest gotowa go przyjąć.

Trump dogaduje się z Putinem w sprawie dostaw

Presja USA nastąpiła po fali krytyki ze strony Trumpa, który w sobotę zarzucił Zełenskiemu, że poprzez uderzenia w rosyjskie rafinerie naraża świat na problemy i zasugerował, że „nadszedł czas, by Ukraina wybrała nowego prezydenta”. Dzień wcześniej amerykański przywódca ogłosił porozumienie z Putinem ws. dostarczenia na światowy rynek 4,8 mln ton rosyjskiego oleju napędowego. W odpowiedzi Zełenski zadeklarował w wywiadzie dla ABC News, że zorganizuje wybory na Ukrainie, jeśli Putin zgodzi się na 60 dni całkowitego zawieszenia broni.

Inicjatywa PURL to mechanizm NATO, w ramach którego sojusznicy kupują amerykańskie uzbrojenie przekazywane następnie Ukrainie. Program utworzono w 2025 r. jako odpowiedź na konieczność przyspieszenia i usprawnienia pomocy wojskowej dla Kijowa.