Wat als je jezelf kunt vervangen? Karina Beumer maakte er een film over

Het idee voor de film ontstond bij Beumer na een uitspraak van filosoof Marian Donner: het kapitalisme verkoopt ons uiteindelijk onszelf. “Je moet er goed uitzien, jezelf goed presenteren en de beste versie van jezelf zijn. Ik vond dat zo'n vet en raar, meta-idee dat ik dacht: misschien kan ik daar iets mee maken.”

In The Original Karina Beumer trekt Beumer die gedachte tot in het absurde door. Ze is zichzelf naar eigen zeggen beu en besluit ontslag te nemen. Als ze zelf het product is, zo redeneert ze, kan iemand anders haar toch gewoon overnemen. “Ik dacht: er is vast een betere Karina. Als ik het product ben, kan iemand anders ook wel Karina doen. En die doet het vast veel beter dan ik.”

Dus plaatste ze een vacature. Tot haar verbazing reageerden 65 mensen. Niet voor een goedbetaalde job, maar om letterlijk een ander persoon te worden.

‘Stukje van hun ziel’

Beumer selecteerde een groep kandidaten die in de film verschillende aspecten van haar leven overnemen. De sollicitatieprocedure werd zo een belangrijk onderdeel van het kunstwerk. “Het was heel bizar om ook aan die kant van het instituut te zitten. Ik was degene die mensen moest afwijzen. Dat is super subjectief.”

Wat haar vooral bijblijft, zijn de sollicitatievideo's. “Mensen legden zich daarin helemaal bloot. Ze lieten echt een stukje van de achterkant van hun ziel zien. Dat vond ik mooi en ontroerend. En soms ook speels wanhopig.”

De kandidaten kregen vervolgens opdrachten die voortkomen uit Beumers eigen leven. Zo werkte een van de vervangers samen met haar moeder aan een ruimtekostuum. Haar moeder had aanvankelijk weinig zin om mee te doen. “Ik had in een eerder project veel met haar samengewerkt en haar daarna eigenlijk links laten liggen. Ik had mijn moeder verwaarloosd. Dus ik dacht: kunnen die vervangers dat contact weer herstellen?”

Tijdens het maken van het kostuum ontstond opnieuw een band tussen haar moeder en de verschillende ‘Karina's’.

Iedereen wil aan zichzelf ontsnappen

Hoewel Beumer aanvankelijk hoopte dat ze zich dankzij haar vervangers volledig uit het project kon terugtrekken, lukte dat niet. Integendeel: de vervangers bleven haar telkens opnieuw het project in duwen.

“Wat ik vervelend vond, was dat ik dacht: iedereen gaat Karina Beumer zijn, dan kan ik mooi weg. Maar dat is dus niet gelukt. Mensen kwamen de hele tijd terug en duwden mij weer het project in.”

De film gaat daardoor uiteindelijk niet alleen over de kunstenares zelf. De verschillende vervangers bouwen samen aan een nieuwe versie van wie Karina Beumer kan zijn. “Eigenlijk gaat de film niet over Karina Beumer, maar over de originele Karina Beumer. Wij met z'n allen, alle vervangers, hebben die film in elkaar gefrankensteind. We hebben een nieuw personage gemaakt op basis van de originele Karina.”

En misschien is dat wel het meest herkenbare aan het project: achter het idee om iemand anders te worden, zit bij de deelnemers een gedeelde behoefte om even aan zichzelf te ontsnappen. “Wat we allemaal gemeen hadden, is dat iedereen aan zichzelf wilde ontsnappen.”