Mexico wil weten of kartelleden vechten in Oekraïne om dronekennis op te doen

Boris van der Spekcorrespondent in Mexico

De Mexicaanse regering is een onderzoek begonnen naar de mogelijke deelname van leden van Mexicaanse drugskartels aan de oorlog in Oekraïne. Aanleiding is een video die circuleert op sociale media(opent in nieuw venster), waarin mannen die meevechten in het Oekraïense leger de namen noemen van twee van bekendste Mexicaanse kartels.

Volgens president Sheinbaum gaat haar regering "proberen te achterhalen hoe Mexicanen, in dit geval personen die mogelijk tot een criminele groepering behoren, betrokken zijn geraakt bij een gewapend conflict in Europa". De mannen zouden "geworven kunnen zijn door een particulier bedrijf dat deelneemt aan dergelijke conflicten, door een leger of door een overheid", zegt ze.

In de video is een groep gewapende mannen te zien in een bos. Volgens de man die filmt komen ze terug van een missie. Een andere man zegt dat degene die filmt onderdeel is van La Chapiza. Dat is de factie van het Sinaloakartel die wordt geleid door de zonen van drugsbaas Joaquín 'El Chapo' Guzmán. Vervolgens scandeert hij ook de naam van het Jaliscokartel.

Al sinds de zomer van 2025 melden meerdere onderzoeksplatforms(opent in nieuw venster) dat de Mexicaanse inlichtingendienst Oekraïne heeft gewaarschuwd dat kartelleden zich hebben aangemeld voor het Internationale Legioen van het Oekraïense leger. Vrijwilligers uit andere landen kunnen zich daar inschrijven om mee te vechten tegen Rusland. Maar niet eerder waren er daadwerkelijk video's opgedoken van kartelleden aan het Oekraïense front.

Kartels zouden vooral mensen naar Oekraïne sturen om hen te bekwamen in het gebruik van zogeheten first-person view-drones (FPV-drones). Daarbij ziet de bestuurder van de drone livebeelden van de camera van de drone, waardoor het lijkt alsof die zelf meevliegt.

In Mexico gebruiken criminele organisaties zulke drones in toenemende mate, om drugs te smokkelen of de territoria van rivalen te bestoken met explosieven die aan deze drones vastzitten. Zo heeft het Jaliscokartel zelfs een eigen eenheid die zich toelegt op het gebruik van drones, meldde onderzoeksplatform InSight Crime(opent in nieuw venster) vorig jaar.

Sinds de oorlog in Oekraïne is het aantal aanvallen met explosieve drones in Mexico toegenomen: naast rivaliserende groeperingen zijn ook overheidsgebouwen en politiepatrouilles doelwit geweest.

Naar schatting werden vorig jaar in Mexico zeker 120 aanvallen met drones uitgevoerd. Honderden mensen kwamen daarbij om het leven. In de staat Michoacán worden zelfs chemicaliën aan explosieven op drones vastgemaakt, zo liet de lokale politie aan de NOS zien.

Dit vertelden Mexicaanse agenten vorig jaar over de gebruikte wapens:

Aan de grens gebruiken mensensmokkelaars drones om patrouilles van de Amerikaanse grensbewaking te monitoren, voordat groepen migranten door irreguliere tunnels en andere grensovergangen worden geleid. Ook worden daar drones gebruikt om doses van de verslavende pijnstiller fentanyl naar de VS te vliegen.

Afgelopen vrijdag kondigde de Amerikaanse regering nog een algeheel droneverbod aan de grens met Mexico aan om deze mensen- en drugssmokkel te bestrijden.

De Mexicaanse autoriteiten hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in technologie om drones uit de lucht te kunnen halen, bijvoorbeeld met stoorzenders of jammers. Kartels lijken daar op te anticiperen door drones met glasvezelkabels te gebruiken, een strategie die één op één lijkt overgenomen uit Oekraïne.

Eerder deze maand werden in de staat Sinaloa nog vijftien FPV-drones met daarbij vijftien rollen glasvezelkabels in beslag genomen. Niet eerder werden in Mexico drones met glasvezelkabels aangetroffen.

De mogelijke deelname van Mexicaanse kartelleden is koren op de molen van Rusland. De Russische inlichtingendienst SVR beweerde gisteren op Telegram(opent in nieuw venster) dat de VS inmiddels onderzoekt of er banden zijn tussen Oekraïense en Mexicaanse drugskartels. Rusland stelt dat er zeker tachtig Mexicanen zijn geïdentificeerd die gevechtservaring opdoen bij de Oekraïense strijdkrachten.

Oekraïne heeft niet gereageerd op de berichten over Mexicanen die aan Oekraïense zijde zouden meevechten.