Zatoka Pucka pod ochroną? „Nie ma półwyspu bez rybaków i bez surferów”

Zatoka Pucka to jedno z najpopularniejszych miejsc do uprawiania kitesurfingu i windsurfingu w Polsce. Płytka woda i korzystne warunki wietrzne przyciągają miłośników sportów wodnych, a turystyka stanowi ważne źródło utrzymania mieszkańców. Działają tu szkółki, wypożyczalnie sprzętu, ośrodki wypoczynkowe, sklepy i firmy obsługujące turystów.

Jednocześnie zatoka jest cennym przyrodniczo obszarem należącym do europejskiej sieci Natura 2000. Stanowi między innymi miejsce odpoczynku i żerowania ptaków.

Teraz trwa dyskusja o tym, jak pogodzić ochronę przyrody z codziennym życiem mieszkańców i działalnością gospodarczą. Projekt planu ochrony ptaków przewiduje rozwiązania, które mogą ograniczyć korzystanie z części akwenu.

„Nie zamykajcie nam półwyspu”

Szymon i Karol, z którymi w Jastarni rozmawiał reporter RMF FM Stanisław Pawłowski, nie ukrywają obaw. Obaj podkreślają, że sporty wodne od lat są częścią życia na Półwyspie Helskim, a przyjeżdżający tu turyści dają pracę wielu mieszkańcom.

Ja się boję, że półwysep będzie wyglądał trochę w sezonie jak w zimę. I że nikogo tu nie będzie. Nie będzie tak naprawdę ludzi. Biznesy się pozamykają i szkoły surfingu przestaną istnieć – mówi Szymon. Nie kwestionuje potrzeby ochrony ptaków, ale uważa, że nowe przepisy nie powinny zagrażać lokalnym społecznościom.

Trzeba chronić przyrodę, ale nie kosztem lokalnych ludzi i całej tej kultury rybackiej i surferskiej. Bo jednak z tego to wszystko żyje i nie ma półwyspu bez rybaków i bez surferów – podkreśla.

Podobnie uważa Karol, który pracuje jako instruktor sportów wodnych. Zwraca uwagę, że skutki ograniczenia turystyki mogliby odczuć nie tylko właściciele szkółek, ale także hotelarze, restauratorzy i sklepikarze. Podaje przykład własnej rodziny.

Moi rodzice prowadzą tutaj firmę na półwyspie, mamy warzywniak i duża część naszych klientów to są surferzy, którzy jak po prostu nie będą mieli tutaj po co przyjeżdżać, to będzie nam brakowało na chleb dosłownie – mówi Karol. Nawet w listopadzie można tu spotkać osoby korzystające z wiatru i pływające na deskach.

Mamy tutaj naprawdę wspaniały akwen, jeden z lepszych w Europie. (...) Jest listopad, a ludzie tu się bawią – mówi jeden z kitesurferów.

Dlaczego właśnie teraz powstaje plan ochrony Zatoki Puckiej?

Jak wyjaśnia Anna Stelmaszyk-Świerczyńska, dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni, przygotowanie dokumentu wynika z obowiązków Polski jako państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zatoka Pucka należy do sieci Natura 2000, a plan ma określić działania potrzebne do ochrony ptaków oraz ich siedlisk.

On powinien być wprowadzony już kilka lat temu, bo jesteśmy po prostu jako państwo członkowskie Unii Europejskiej zobowiązani do tego, żeby wyznaczyć te obszary Natura 2000 i żeby stworzyć plan, żeby one pozostały w dobrej kondycji, jeśli są w dobrej, lub poprawiły tę swoją kondycję przyrodniczą – tłumaczy dyrektor.

Anna Stelmaszyk-Świerczyńska przyznaje, że przedstawione propozycje są daleko idące. Podkreśla jednak, że nie są to jeszcze obowiązujące nowe zakazy.

Ten plan proponuje, co można zrobić. Oczywiście on to proponuje w sposób maksymalistyczny, dlatego teraz są jego konsultacje i będziemy próbowali tak to wyważyć, żeby to był plan, który pozwoli obronić się przyrodzie i pozwoli prowadzić działalność turystyczną i gospodarczą ludziom – zaznacza.

Ważne jest również to, że dla Zatoki Puckiej powstają dwa odrębne dokumenty. Obecnie konsultowany projekt dotyczy ochrony ptaków. Drugi, poświęcony ochronie siedlisk przyrodniczych, jest dopiero opracowywany, a jego konsultacje mają rozpocząć się za około półtora roku.

Ryf Mew. Czy popularna mielizna zostanie zamknięta dla surferów?

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych punktów projektu jest przyszłość Ryfu Mew, nazywanego również Rybitwią Mielizną.

To pas płycizn między Rewą a Kuźnicą. Już teraz obowiązują tam okresowe ograniczenia. Projekt zakłada ich wydłużenie od początku marca do końca października oraz objęcie ograniczeniami większego obszaru wody wokół mielizny. W projekcie pojawia się także propozycja utworzenia w przyszłości rezerwatu przyrody. Starosta pucki Jarosław Białk obawia się, że mogłoby to oznaczać dalsze ograniczenia dla turystów.

Tam oczywiście jest zapowiedź w tym dokumencie powstania w ciągu trzech lat rezerwatu, a rezerwat wyłączałby jakąkolwiek możliwość korzystania. Tego nie chcemy – mówi w rozmowie z RMF FM.

Samorządowcy proponują podzielenie Ryfu na części dostępne dla turystów oraz strefy przeznaczone wyłącznie dla ptaków.

Dobrze by było, gdybyśmy jednak ten Ryf Mew mogli udostępniać przynajmniej w jakichś tam częściach, a zostawić strefy wyłączone tylko i wyłącznie dla ptactwa – proponuje starosta.

Samorządowcy wystąpili wspólnie. „Zbyt rygorystyczny dla rozwoju gospodarczego”

Przedstawiciele samorządów ziemi puckiej spotkali się na wspólnej konferencji, aby przedstawić swoje zastrzeżenia do projektu przygotowanego na zlecenie Urzędu Morskiego w Gdyni.

Jak podkreślali, nie sprzeciwiają się ochronie przyrody. Obawiają się jednak, że niektóre propozycje mogą zahamować rozwój turystyki, rybołówstwa, żeglarstwa oraz inwestycji nad zatoką.

Ten dokument naszym zdaniem bardzo dobrze chroni elementy przyrodnicze Zatoki Puckiej, ale jest zbyt rygorystyczny dla rozwoju gospodarczego. Jego zapisy mogą spowodować, że nie tylko nie będziemy mogli dalej gospodarczo tego regionu rozwijać, ale prawdopodobnie niektóre elementy będą musiały zniknąć – mówi starosta pucki Jarosław Białk.

Samorządy przygotowały szczegółowe stanowiska. Gmina Władysławowo zapowiedziała złożenie kilkudziesięciu uwag, podobnie jak gmina Puck. Miasto Puck przygotowało niemal dwudziestostronicowy dokument. Zastrzeżenia zgłaszają również Hel, Jastarnia, Kosakowo i powiat pucki.

Władze Jastarni zorganizowały wcześniej spotkanie z mieszkańcami, rybakami i organizacjami pozarządowymi. Samorządowcy zwracają uwagę, że ewentualne ograniczenia będą miały inne konsekwencje w każdej miejscowości. W jednych mogą dotknąć przede wszystkim sportów wodnych, w innych rybołówstwa, przystani lub planowanych inwestycji.

Oczekujemy, że przy pracach nad tak ważnym dokumentem spotkamy się z autorami opracowania na żywo tutaj, na ziemi puckiej, a nie będziemy pisać maile do Warszawy – mówi Roman Kużel, burmistrz Władysławowa.

Wnioski można wysyłać drogą elektroniczną na adres zarzad@nfos.org.pl, z dopiskiem „Zatoka Pucka”, albo przesłać pisemnie do Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska przy ul. Erazma Ciołka 13 w Warszawie.

Starosta pucki Jarosław Białk liczy, że po zakończeniu zbierania uwag uda się zorganizować bezpośrednie spotkanie samorządowców z Urzędem Morskim i autorami dokumentu.

Mam nadzieję, że Urząd Morski, autorzy opracowania będą chcieli się z nami spotkać i będziemy mogli wszyscy razem znaleźć rozwiązania takie, aby Zatoka Pucka pozwoliła nam się wszystkim dalej rozwijać gospodarczo i jednocześnie abyśmy mogli zachować na długie lata jej walory przyrodnicze – mówi starosta.