Tientallen vliegtuigen verloren gps-signaal boven Nederland, mogelijk sabotage

Het gps-signaal van tientallen vliegtuigen boven Nederland is afgelopen maandag verstoord. Zeven toestellen waren onderweg naar Schiphol, maar konden veilig landen. De luchtverkeersleiding noemt het "aannemelijk" dat Nederland het doelwit was van sabotage.

De verstoringen werden maandag gemeld op verschillende trackingsites, zoals Hexbird en Gpswise. Die laatste site maakte een melding van een gps-storing van ongeveer twintig minuten bij zo'n vijftig vliegtuigen.

Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) bevestigt na berichtgeving van NRC dat Schiphol inderdaad last had van een verstoring van het navigatiesysteem. Volgens de woordvoerder kregen ze meldingen van zeven vliegtuigen die op de luchthaven moesten landen.

"Gelukkig zijn er allerlei back-upsystemen, waardoor ze in contact bleven met de verkeersleiding en konden landen." Volgens de woordvoerder heeft het vliegverkeer verder geen hinder ondervonden en was er geen sprake van een onveilige situatie.

Wel is volgens de verkeersleiding "aannemelijk" dat de toestellen het doelwit waren van jamming, het opzettelijk verstoren van navigatiesignalen. Over eventuele maatregelen kan de woordvoerder op dit moment nog niks zeggen. Wel is melding gedaan bij Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, die nu onderzoek doet.

Uitzonderlijk in Nederland

Volgens een analyse van Hexbird werd de gps-verstoring veroorzaakt door een stoorzender op zeeniveau, tussen de 150 en 200 kilometer ten noorden van Texel. Op dat moment voeren zes schepen onder de Russische vlag in dat gebied.

Drie daarvan zouden onderdeel uitmaken van een konvooi voor wapentransport en worden geëscorteerd door de Russische marine, meldt NRC op basis van verschillende scheepsnieuwssites. Het is nog onduidelijk of de schepen inderdaad verantwoordelijk zijn voor het verstoren van de gps-signalen.

Het is de tweede keer in enkele maanden tijd dat Nederland hiermee te maken krijgt. Eerder gebeurde dit op 23 juli, toen 58 vliegtuigen last hadden van gps-verstoringen. Daarvoor was nauwelijks sprake van jamming in Nederland, in tegenstelling tot in Oost-Europese landen.

Uit verschillende analyses blijkt dat Rusland gps-signalen kan verstoren, maar dat de stoorzenders West-Europa nog niet goed kunnen bereiken. Daarom is het hier nog vrij uitzonderlijk. Wel waarschuwde de Nederlandse Luchtvaartautoriteit begin dit jaar voor de gevolgen van hybride oorlogsvoering voor vliegveiligheid, onder meer door jamming.

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.