Europa bouwt amper 50 gevechtsvliegtuigen per jaar en zoekt oplossing in autonome gevechtsdrones

- Europese lucht- en ruimtevaartbedrijven ontwikkelen autonome ‘wingmen’ om de gevechtskracht te vergroten.
- Onbemande platforms verminderen het risico door gevaarlijke missies uit te voeren in plaats van menselijke piloten.
- Marktleiders financieren deze technologieën zelf om politieke aarzeling en stagnerende productie te omzeilen.
Europese lucht- en ruimtevaartbedrijven investeren agressief in Collaborative Combat Aircraft (CCA), in navolging van een strategie die de Verenigde Staten al hebben aangenomen. Deze autonome ‘wingmen’ zijn ontworpen om naast bemande straaljagers te vliegen, een verschuiving die wordt ingegeven door een verslechterende mondiale veiligheidssituatie en de ontoereikendheid van de huidige Europese luchtmachtvloot.
Omdat moderne gevechtsvliegtuigen onbetaalbaar duur zijn en piloten moeilijk op te leiden zijn, stellen marktleiders dat goedkopere, onbemande platforms risicovolle ‘vuile’ missies moeten uitvoeren om waardevolle menselijke hulpbronnen en vliegtuigen te sparen.
Beperkte productie van Europese gevechtsvliegtuigen
De urgentie wordt nog versterkt door een ernstig gebrek aan industriële capaciteit. De huidige Europese jachtvliegtuigproductie stagneert, met slechts ongeveer 50 straaljagers die jaarlijks worden geproduceerd in de Rafale-, Gripen– en Eurofighter-series.
Aangezien er geen onmiddellijk vooruitzicht is op een verdubbeling van deze productie, en de voorraden lucht-luchtraketten zijn uitgeput door recente conflicten in het Midden-Oosten, bieden autonome vliegtuigen een manier om de ‘gevechtsmassa’ te vergroten zonder de lange doorlooptijden die nodig zijn voor bemande platforms.
Onbemande vliegtuigen winnen terrein
Historisch gezien heeft Europa zich sceptisch opgesteld tegenover drones en deze behandeld als secundaire experimenten in plaats van als strategische kernmiddelen. Dit staat in schril contrast met de VS, die grote aantallen MQ-9A Reapers hebben ingezet.
Recente operaties, met name die waarbij Iran betrokken was, hebben aangetoond dat drones weliswaar kwetsbaar zijn, maar veel gemakkelijker vervangbaar zijn dan bemande straalvliegtuigen. Het verlies van een drone van 30 tot 50 miljoen dollar is een berekend risico dat commandanten eerder bereid zijn te accepteren dan het leven van een piloot op het spel te zetten in omstreden luchtruim.
Door de industrie aangestuurde innovatie
Ondanks dit bewijs blijven Europese politieke leiders aarzelen om aanzienlijke financiële middelen toe te wijzen, omdat zij CCA’s als onbewezen technologieën beschouwen. Bijgevolg financieren lucht- en ruimtevaartbedrijven hun onderzoek grotendeels zelf, in de hoop toekomstige contracten binnen te halen.
Airbus test bijvoorbeeld de U740 Valkyrie – een hybride van een Amerikaans Kratos-vliegtuigcasco en Europese AI-systemen – met plannen om tegen 2027 autonome operaties te demonstreren en tegen 2028 wapenintegratie te realiseren. Op dezelfde manier ontwikkelt BAE Systems de Brontanax-demonstrator, terwijl Airbus werkt aan de Ravenstorm, een autonoom vliegtuig van zes ton.
Grensoverschrijdende integratie
Ook over de grenzen heen ontstaan samenwerkingsverbanden. Het Italiaanse Leonardo en het Turkse Baykar werken aan de koppeling van de Kizilelma-drone met de M-346-trainingsvliegtuig.
Om deze samenwerking te vergemakkelijken, heeft Airbus een op een tablet gebaseerde interface ontwikkeld waarmee Eurofighter-piloten drones kunnen besturen via bestaande doelzoekpods, vergelijkbaar met de manier waarop westerse wapens werden geïntegreerd in straaljagers uit het Sovjettijdperk in Oekraïne.
Financiering
Terwijl sommige landen achterblijven – zoals Polen, dat over onvoldoende financiering beschikt voor zijn ‘Harpy’s Talon’-project – boeken andere vooruitgang. Het Verenigd Koninkrijk heeft 400 miljoen dollar uitgetrokken voor de ontwikkeling van CCA, met als doel operationele capaciteiten te realiseren tegen 2030.
Centraal in deze inspanningen staat het voorgestelde MARS-systeem, een ‘Europees brein’ dat soevereine controle zou bieden over de AI en software die deze autonome formaties aansturen, waardoor wordt gewaarborgd dat, terwijl machines de coördinatie voor hun rekening nemen, mensen de uiteindelijke besluitvormers blijven. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.