اژدها علیه عقاب؛ پافشاری جمهوری اسلامی بر برداشت نادرست از سیاست چین

دیوارنگاره تازه‌ای در میدان فاطمی تهران نصب شده که در آن یک اژدها در حال بلعیدن عقاب دیده می‌شود؛ تصویری که روی آن به سه زبان فارسی، چینی و انگلیسی نوشته شده است: «عقاب شکار اژدها می‌شود.»

این تصویر در فضایی منتشر شده که جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر بارها از «شراکت راهبردی» با چین سخن گفته، اما نشانه‌های تازه از روابط تهران و پکن، تصویر پیچیده‌تری را نشان می‌دهد.

ایران‌وایر پیش‌تر گزارش داده بود که «مهدی خراتیان»، تحلیل‌گر برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر، گفته چین ارسال تصاویر ماهواره‌ای به جمهوری اسلامی را متوقف کرده است. به گفته او، این تصاویر پیش‌تر برای هدف‌گیری کشتی‌های آمریکایی مورد استفاده قرار می‌گرفت. مجری همان برنامه نیز گفته بود پکن به تهران پیام داده است که ابتدا مشکل خود را با آمریکا حل کند. 

این روایت پیش‌تر از سوی «حسین مرعشی»، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، نیز مطرح شده بود. مرعشی گفته بود چین گسترش روابط با جمهوری اسلامی را به شروطی از جمله بازگشایی تنگه هرمز و حل اختلاف با آمریکا گره زده است؛ ادعایی که دفتر نماینده ویژه ایران در امور چین آن را رد کرد. 

مواضع رسمی پکن نیز نشان می‌دهد چین، برخلاف تصویر دیوارنگاره میدان فاطمی، خود را در جبهه‌ای نظامی علیه آمریکا تعریف نمی‌کند. «وانگ یی»، وزیر خارجه چین، در دیدار با عباس عراقچی خواستار پایان جنگ، ازسرگیری مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز شده بود. 

چین در بازار نفت هم در جهت افزایش فشار تهران بر غرب عمل نکرد. این کشور هم‌زمان با بحران هرمز واردات نفت خود را کاهش داد؛ اقدامی که به کاهش فشار تقاضا و مهار بخشی از افزایش قیمت نفت کمک کرد. 

دیوارنگاره میدان فاطمی بیش از آن‌که بازتابی دقیق از سیاست خارجی چین باشد، تصویری از برداشت رسمی تهران از رقابت پکن و واشنگتن است؛ برداشتی که چین را به‌عنوان متحدی در یک جبهه ضد آمریکایی نشان می‌دهد، در حالی که سیاست پکن بر حفظ منافع خود و پرهیز از ورود مستقیم به جنگ ایران و آمریکا متمرکز است.