گزارش سیبیاس درباره عملیات نجات دو خلبان آمریکایی در ایران؛ «خدا نجاتم داد، معجزه بود!»
شبکه سیبیاس نیوز روز یکشنبه ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در برنامه «۶۰ دقیقه» جزییات تازهای از ماجرای سرنگونی جنگنده اف-۱۵ آمریکا در جنوب اصفهان را منتشر کرد. دو خلبان ارتش آمریکا پس از آنکه هواپیمای آنها در جنگ ۴۰ روزه مورد اصابت قرار گرفت، در خاک ایران سقوط کردند. برای نجات این دو خلبان ارتش و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) عملیات گستردهای انجام دادند که شامل «هلیبُرن» یا اقدام سریع برای جابجایی و پیاده کردن نیروی نظامی و تجهیزات توسط هلیکوپتر از جمله در «دشت مهیار» بود.

به گفتهی برد کوپر فرمانده سنتکام، این جنگنده شامگاه ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ هنگام ماموریت حمله به تأسیسات صنعتی مرتبط با برنامه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت؛ به گزارش سیبیاس، عامل سرنگونی جنگنده آمریکایی یک موشک دوشپرتاب بود.
دو خدمه ناچار به خروج اضطراری (ایجکت) شدند. نیروهای آمریکایی حدود شش ساعت بعد خلبان را در عملیاتی همراه با تیراندازی به هلیکوپترهای نجات از ایران خارج کردند.
افسر دوم این پرواز در این گزارش با نام عملیاتی «براوو» معرفی شده است. او بهدلیل آسیب دیدن چتر نجات دچار شکستگی کمر، بازو و شانه شد، اما توانست خود را به ارتفاعات برساند.
به گزارش سیبیاس، نیروهای جمهوری اسلامی در مقطعی تا چند صد متری او پیش رفتند ولی سازمان سیا با اجرای عملیات فریب و استفاده از فناوری فوق محرمانه، در منحرف کردن جستجوها و شناسایی محل او نقش محوری داشت.
این خلبان آمریکایی با سرعتی حدود ۷۰ تا ۱۰۰ مایل در ساعت (تقریبا ۱۱۳ تا ۱۶۱ کیلومتر در ساعت) به سمت زمین سقوط کرد؛ موشک دوشپرتاب ایرانی به چتر نجات او آسیب زده بود. او افسر سامانههای تسلیحاتی و خلبان دوم جنگندهی اف-۱۵ بود.
«براوو» در نخستین روایت عمومی خود از این سانحه گفت: «یک لحظه به بالا نگاه کردم و دیدم چترم نیست، این ترسناکترین چیزی بود که تا آن زمان دیده بودم… دعا کردم: خدایا، هرچه ارادهی توست، اما اگر قرار است تو این وضعیت زنده بمانم، به کمک تو نیاز دارم.»
کمک دو روز بعد از راه رسید. «براوو» پس از برخورد با زمین با چنان سرعت بالا، دچار شکستگی در ستون فقرات، یک دست و یک شانه شد، اما توانست دو روز در پشت خطوط دشمن پنهان شود و زنده بماند تا نجات پیدا کند. او این اتفاق را یک «معجزه» میداند.
First on 60 Minutes: Newly declassified video shows service members from U.S. Joint Special Operations Command rescuing Bravo, one of the two U.S. Air Force officers shot down over Iran in April. Bravo was stranded for two days – alone and badly wounded, behind enemy lines.… pic.twitter.com/jAfLa5tfL7
— 60 Minutes (@60Minutes) September 14, 2026
«براوو» که به دلیل تهدیدهای امنیتی با نام عملیاتیاش معرفی شده، گفت: «من معتقدم این اتفاق گواهی بر لطف و حمایت خداوند در زندگی من است؛ اینکه مرا از آن لحظه عبور داد، بهگونهای که مانع آسیبدیدگی نشد، اما از صدمات فاجعهباری که میتوانست توانایی من برای زنده ماندن را از بین ببرد، جلوگیری کرد.»
عملیات «Dude44» در ایران و آنچه به اشتباه پیش رفت
بر اساس اظهارات دریاسالار برد کوپر که فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه را بر عهده دارد، ارتش آمریکا تا کنون حدود ۱۳ هزار مأموریت در جنگ با ایران انجام داده است.
عملیات Dude44 در شب ۱۳ فروردین در نزدیکی منطقهای کوهستانی در جنوب شهر اصفهان انجام شد؛ منطقهای نزدیک به محل نگهداری بخش قابل توجهی از مواد هستهای با غلظت بالا در ایران. به گفته کوپر، مأموریت آن شب حمله به تأسیسات صنعتی مرتبط با برنامه پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی بود.
کوپر گفت: «ما برتری هوایی داشتیم، اما واضح است که بر فراز کانزاس پرواز نمیکردیم!»
جنگنده اف-۱۵ با دو سرنشین که حدود ۳۰ میلیون دلار ارزش دارد و دههها یکی از جنگندههای اصلی عملیات رزمی آمریکا بوده، با یک موشک دوشپرتاب سرنگون شد؛ موشکی که قیمت آن میتواند حدود ۱۰۰ هزار دلار باشد.
«براوو» گفت: «آن روز برای ما مثل هر روز دیگری در جنگ بود، تا لحظهای که هدف قرار گرفتیم.»
«براوو» لحظهی اصابت موشک به جنگنده را به «برخورد با یک قطار باری» تشبیه کرد. او و سرنشین دیگر، «آلفا»، هر کاری از دستشان برمیآمد برای نجات جنگنده انجام دادند، اما خیلی زود مشخص شد که هواپیما قابل نجات نیست و هر دو «اجکت» کردند و با چتر نجات بیرون پریدند.
«آلفا» که به سلامت «اجکت» کرده بود، پیش از «براوو» نجات یافت و اکنون بار دیگر در نیروی هوایی آمریکا خدمت میکند. او به دلیل ملاحظات امنیتی درخواست برنامه «۶۰ دقیقه» را برای انجام مصاحبه نپذیرفت، اما در بیانیهای از عملیات نجات خود و «براوو» قدردانی کرد.
تلاش برای فرار و مخفی شدن
بر اساس اطلاعاتی که «۶۰ دقیقه» به دست آورده، «براوو» که برای کنترل چتر آسیبدیده خود تلاش میکرد ولی با شدت به زمین برخورد کرد، حدود ۸ کیلومتر از «آلفا» فاصله داشت.
او گفت: «آسیب دیده بودم، اما همه ما آموزش دیدهایم که با شرایط پیشآمده خود را تطبیق دهیم و بر آن غلبه کنیم. با وجود جراحاتی که داشتم، تا جایی که میتوانستم سریع از محل فرود دور شدم.»
هوا تاریک بود، اما با طلوع خورشید او توانست محیط اطراف خود را بهتر تشخیص دهد؛ به گفتهی خودش، فضا شبیه یک سفر برای شکار در ساعات اولیه صبح بود.
«براوو» ادامه داد: «در قلب ایران، جایی که ما بودیم، درّههای عمیق بیابانی وجود دارد که با صخرههای ناهموار و شگفتانگیزی احاطه شدهاند. به این ترتیب من خودم را در یکی از این درّهها دیدم که دو طرفش با صخره پوشیده شده بود.»
او متوجه شد امنترین مسیر، حرکت به سمت ارتفاعات است و با وجود استخوانهای شکسته، به سمت بلندیهایی که حدود ۲۱۳۰ متر ارتفاع داشتند، به راه افتاد.
«براوو» با لحنی طنزآمیز میگوید: «هرگز اجازه نده کمبود انگیزه باعث شود که سر از تلویزیون جمهوری اسلامی دربیاوری!»
اطلاع آمریکا از سرنگونی خلبانان
در آمریکا، پیت هگست وزیر دفاع، نیمههای شب با خبر سرنگونی خلبانان از خواب بیدار شد. او گفت بلافاصله درباره وضعیت آنها و اینکه آیا رژیم ایران از حادثه مطلع شده یا نه، سؤال کرد.
هگست گفت: «چه زنده باشند و چه نباشند، ما برای آوردن آنها خواهیم رفت.»
رسانههای ایران تصاویری از لاشه جنگنده را منتشر کردند و ویدئوهایی نیز در فضای آنلاین منتشر شد که گروههای مسلح را در حال جستجو برای یافتن خلبانان نشان میداد. به گفته منابع نظامی آمریکا، نیروهای جمهوری اسلامی حتی تا چند صد متری «براوو» نیز پیش رفتند.
ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا و خلبان سابق جنگنده گفت: «قصد کاملاً مشخصی از سوی نیروهای زمینی جمهوری اسلامی ایران برای پیدا کردن این دو نفر وجود داشت.»
به گفتهی کوپر، فرمانده سنتکام، در این «مسابقه با زمان»، ارتش آمریکا تحرکات نیروهای رژیم ایران را در منطقه به دقت زیر نظر داشت.
یکی از پیچیدهترین عملیاتهای نجات در تاریخ ارتش آمریکا
شش ساعت پس از سرنگونی جنگنده، آمریکا توانست «آلفا» را طی یک عملیات پرخطر در روز نجات دهد. هلیکوپترهای آمریکایی حاضر در عملیات نجات نیز هدف تیراندازی قرار گرفتند.
هگست گفت: «در تمام مسیر رفت و برگشت درگیر تیراندازی بودند، اما آنها آلفا را برگرداندند.»
با اینهمه نجات «آلفا» تنها نیمی از مسیر عملیات بود. نیروهایی که «آلفا» را نجات دادند، نتوانستند «براوو» را پیدا کنند و عقبنشینی کردند.
با فرا رسیدن شب نخست، «براوو» توانست پیامی به آمریکا ارسال کند.
او گفت: «وقتی به لحظهای رسیدم که توانستم به تمام اتفاقاتی که پشت سر گذاشته بودم فکر کنم، نوشتم: «خدا بزرگ است»، به نشانه قدردانی از تمام چیزهایی که خداوند مرا از آنها عبور داده بود.»
او همچنین به ارتش آمریکا اطلاع داد که مجروح شده، اما همچنان در حال حرکت است. اندکی بعد قرار بود نیروی دیگری برای نجات او اعزام شود، اما به گفتهی هگست، شرایط عملیاتی فراهم نشد.
هگست گفت: «این تصمیم واقعاً دشواری بود… هرگز فراموش نمیکنم که در دفتر بحران نشسته بودم و میگفتم: خب، فکر میکنم باید ۲۴ را اجرا کنیم؛ یعنی براوو میبایست حدود ۲۴ ساعت دیگر هم آنجا بماند.»
«براوو» یک روز کامل دیگر را تقریباً بدون آب و غذا، در سرمای باد و هوای کوهستانی بیابان سپری کرد.
نقش سازمان سیا در نجات «براوو»
سازمان سیا نقش تعیینکننده در نجات «براوو» داشت. این سازمان یک عملیات چندلایه فریب را برای سردرگم کردن نیروهای رژیم ایران که در جستجوی «براوو» بودند، اجرا کرد. همچنین از فناوری فوق محرمانه برای تعیین دقیق موقعیت او استفاده نمود.
برای هموار کردن مسیر عملیات نجات، ویدئویی تازه از طبقهبندیشده خارجشده که نشان میدهد بمبافکنها و پهپادهای آمریکایی مواضع نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در نزدیکی محل اختفای «براوو» هدف قرار دادهاند. پس از آن، زمان بازگشت نیروها برای نجات «براوو» فرا رسید.
به گفته دریاسالار کوپر، بیش از ۹۰ نیروی نظامی آمریکایی روی زمین حضور داشتند؛ نخستین حضور نیروهای زمینی آمریکا در ایران طی ۴۶ سال! چند صد نفر نیز در هوا و چند هزار نفر در پشتیبانی عملیات نجات مشارکت داشتند.
ژنرال دن کین گفت: «فکر میکنم چیزی که باید بدانید این است که اگر لازم بود، افراد بیشتری را برای بازگرداندن سرنشین جنگنده اعزام میکردیم.»
نیروها با دو هواپیمای بزرگ جستجو و نجات وارد منطقه شدند و در یک باند موقت در بیابان فرود آمدند. سپس هلیکوپترهای کوچک «لیتل برد» را به پرواز درآوردند که قادر بودند خود را چند کیلومتر دورتر، به ارتفاعاتی که «براوو» در آنها پناه گرفته بود، برسانند.
«یکی از بزرگترین لحظات زندگی من»
«براوو» میگوید: «وقتی نجاتدهندگانم را دیدم، یکی از بزرگترین لحظات زندگیام» بود.
او درباره جزئیات دقیق گفتگویش با نیروهای نجات توضیحی نداد، اما گفت وقتی آنها برای نخستین بار به او رسیدند، تنها یک چیز گفت: «برویم.»
اما «براوو» و نیروهای نجات نتوانستند سریع از تیررس خطر خارج شوند چون چرخهای هواپیماهای نجات در شنهای باند موقت بیابانی گیر کرده بود. هواپیماها نمیتوانستند بلند شوند و بیش از ۹۰ نفر از نیروهایی که دریاسالار کوپر آنها را «نخبهترین نیروهای ارتش» توصیف کرد، تا زمانی که یک واحد مخفی نیروی هوایی برای نجات آنها وارد عمل شود، در منطقه زمینگیر شده بودند.
آمریکا برای جلوگیری از افتادن فناوری این هواپیماها به دست جمهوری اسلامی، دو هواپیمای گرفتارشده را که هرکدام حدود ۱۰۰ میلیون دلار ارزش داشتند، منهدم کرد. هلیکوپترهای «لیتل برد» نیز منهدم شدند.
«براوو» ۵۰ ساعت پس از سرنگونی، همزمان با طلوع خورشید در صبح یکشنبه عید پاک، نجات یافت و به محل امن منتقل شد.
کمی پس از خروج از ایران، او با همسرش در آمریکا تماس گرفت. او میگوید: «واقعاً به او افتخار میکردم و بابت قدرتی که از خودش نشان داد، سپاسگزار بودم.»
او در پایان گفت که این عملیات فقط درباره آنچه خودش پشت سر گذاشته نیست؛ بلکه داستانی درباره کار گروهی، آموزش، ایمان، تصمیمگیری و رهبری است؛ نمونهای تاریخی از اینکه آمریکا برای وفادار ماندن به تعهد خود و «جا نگذاشتن هیچکس پشت سر» حاضر است چه اقداماتی انجام دهد.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.