Kepincangan pelan sang ‘Raja Formula’ Malaysia

Susulan penyingkirannya yang penuh kekacauan daripada PKR, siri kecaman terdesak dan berterusan Rafizi Ramli terhadap Perdana Menteri Anwar Ibrahim serta pentadbiran kerajaan kini hanya disambut dengan sepi—satu tindakan sengaja oleh kelompok dalaman politik bagi menyekat ruang untuk beliau kembali relevan.

Kerjaya politik Rafizi menerima tamparan hebat selepas kekalahan mutlak dalam pemilihan timbalan presiden PKR, yang seterusnya memaksa beliau meletak jawatan sebagai menteri ekonomi dengan penuh aib.

Sejak dipinggirkan, beliau cuba membina semula imejnya sebagai tokoh pembangkang yang lantang, melancarkan kritikan hebat terhadap pentadbiran Madani dari pinggiran politik.

Bagaimanapun, sikap penentangan yang mendadak ini jelas berbaur oportunisme politik. Sebagai arkitek utama strategi ekonomi awal kerajaan terdahulu, Rafizi adalah individu yang memperjuang, merangka, dan mempertahankan kerangka kerja sama yang kini gigih dikritiknya semula.

Kini, selepas memutuskan hubungan sepenuhnya dengan PKR, Rafizi bersama baki pengikutnya beralih ke wadah baharu yang rapuh, Parti Bersama Malaysia (Bersama), dengan harapan dapat menjadi pengacau dalam pilihan raya akan datang.

Namun, percubaan untuk berlakon sebagai penyelamat populis ini mengabaikan realiti yang nyata: modal politiknya sudah hampir muflis, manakala kemarahan rakyat telah merosakkan jenama reformisnya secara kekal.

Gelombang kebangkitan kekecewaan pengundi

Kelemahan ketara jenama Rafizi selama ini adalah ketidakpijakan ‘formula’ ekonomi yang dicanangnya, yang akhirnya runtuh apabila berdepan realiti tadbir urus eksekutif.

Bagi rakyat Malaysia yang sedang bergelut dengan inflasi struktur, Rafizi berubah daripada seorang juara kelas pekerja yang pernah disanjung kepada simbol kebebalan golongan elit terhadap kesusahan rakyat.

Kemarahan masyarakat ini paling meruncing semasa pelaksanaan rasionalisasi subsidi diesel yang memakan diri. Gaya komunikasi beliau yang defensif dan angkuh ketika krisis itu bukan sekadar menjauhkan sokongan pengundi, malah menyemarakkan kemarahan mereka.

Di saat pedagang tempatan, pengusaha logistik, dan rakyat biasa tenggelam dalam lonjakan kos sara hidup, Rafizi memilih untuk mengajar rakyat daripada kedudukan intelektualnya yang tinggi berbanding menawarkan jaringan keselamatan yang praktikal.

Gelombang kekecewaan pengundi yang amat besar ini telah memberi talian hayat mudah kepada pihak lawan, menjejaskan kedudukan kerajaan sehingga membawa kepada kekalahan teruk pada PRK Sungai Bakap.

Sinisme mendalam dalam kalangan rakyat ini diperkukuhkan lagi oleh penolakan besar-besaran terhadap Pangkalan Data Utama (PADU). Diilhamkan oleh Rafizi sebagai matriks revolusioner untuk bantuan bersasar, PADU sebaliknya bertukar menjadi monumen kegagalan struktur dan punca kemarahan nasional.

Rakyat menyambut projek penanda aras beliau ini dengan penuh curiga sehinggakan kadar pendaftaran menjadi amat hambar, manakala kerajaan negeri—terutamanya Sarawak—menolak terus pangkalan data tersebut atas faktor kelemahan keselamatan dan privasi yang ketara.

Rata-rata rakyat melihat PADU bukan sebagai kejayaan kebajikan, sebaliknya sebagai alat pengawasan autoritarian yang belum matang, yang lebih mengutamakan penjimatan fiskal berbanding kesediaan rakyat.

Kuasa kian lenyap di pinggiran politik

Kerap kali model akademik Rafizi gagal apabila berdepan tekanan realiti, sekali gus membazirkan sejumlah besar dana awam dan masa pentadbiran demi kerangka makroekonomi yang gagal menghasilkan kemakmuran yang boleh diukur.

Dalam isu subsidi bahan api, kedegilan beliau untuk menggantikan diskaun pam pukal dengan mekanisme pemindahan tunai langsung yang rumit menerima tentangan hebat daripada pakar logistik dan kewangan, sebelum akhirnya digugurkan demi alternatif pasaran yang lebih stabil.

Selain itu, tempoh perkhidmatannya sebagai menteri mendedahkan had keupayaan struktur dan hubungan interpersonal yang lemah. Di bawah seliaannya, Kementerian Ekonomi berfungsi seperti sebuah badan pemikir yang terasing dan tidak bertaring, malah kekurangan kuasa fiskal seperti yang dimiliki Kementerian Kewangan untuk melaksanakan peralihan struktur yang sebenar.

Lebih memburukkan keadaan, pergeseran terbuka beliau dengan rakan Kabinet dan pimpinan parti menghakis baki pengaruh dalaman yang ada, sekali gus membuktikan reputasinya sebagai seorang yang sukar diramal dan tidak bertolak ansur menjadikannya satu liabiliti operasi.

Walaupun Rafizi mungkin meninggalkan legasi sebagai seorang pembongkar salah laku (whistle-blower) dalam sejarah, proses tadbir urus menuntut usaha pembinaan negara yang teliti, dan bukannya sekadar gangguan yang melulu. Kepimpinan sebenar memerlukan dasar yang boleh dilaksana dan dikembangkan—bukan sekadar hamburan retorik penuh kekecewaan dari pinggiran politik.

Ketika Rafizi cuba menyelamatkan masa depan politiknya melalui Bersama—cuba menarik pengundi reformis dengan doktrin tegar “empat penolakan” termasuk enggan bersekutu dengan blok politik sedia ada—jalan untuk beliau membuat kemunculan semula kelihatan semakin sempit.

Penganalisis politik berpandangan bahawa wadah baharu beliau ini hampir pasti akan menerima nasib yang sama seperti parti-parti serpihan terdahulu yang akhirnya lenyap dalam pilihan raya.

Bagi rakyat Malaysia yang sudah cukup lelah dengan ketidakstabilan ekonomi dan janji-janji manis yang tidak ditunaikan, nilai formula kosong Rafizi kini secara rasminya telah susut.

Moaz Nair ialah pembaca FMT.

Artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mewakili FMT.

Subscribe to our newsletter and get news delivered to your mailbox.