Zniszczony pomnik UPA. Prokuratura ma nagranie z Braunem

Prokuratura sprawdza okoliczności zniszczenia pomnika i miejsca pochówku żołnierzy UPA w uroczysku Białystok (woj. lubelskie). Śledczy zabezpieczyli m.in. nagranie z udziałem europosła Grzegorza Brauna, na którym widać uszkadzanie kamiennego obelisku ciężkim narzędziem.

Prokuratura bada okoliczności zniszczenia pomnika żołnierzy UPA.

Źródło zdjęć: © Facebook | Grzegorz Braun

11 września 2026, 13:04

Najważniejsze informacje:

• Postępowanie dotyczy podejrzenia znieważenia grupy narodowości ukraińskiej poprzez uszkodzenie miejsca spoczynku osób poległych w walce z NKWD.
• Śledczy ustalili, że w ostatnią niedzielę zniszczono herb i napisy na monumencie tak, by nie dało się ich odczytać.
• Prokuratura zabezpieczyła film opublikowany w internecie i przesłuchała świadków.
• Rzecznik nie wykluczył uruchomienia procedury uchylenia immunitetu, jeśli pojawi się taka potrzeba.

Postępowanie przygotowawcze prowadzą śledczy w związku ze zniszczeniem pomnika oraz miejsca pochówku żołnierzy Ukraińskiej Powstańczej Armii w uroczysku Białystok w gminie Dołhobyczów (pow. hrubieszowski). Rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zamościu prok. Rafał Kawalec przekazał, że sprawa dotyczy znieważenia grupy narodowości ukraińskiej poprzez uszkodzenie miejsca spoczynku osób poległych w walce z funkcjonariuszami NKWD.

Śledczy ustalili, że w ostatnią niedzielę nieznani sprawcy mieli zniszczyć herb i napisy wyryte na monumencie w sposób uniemożliwiający ich odczytanie. Według prokuratury motywem miała być przynależność narodowa poległych. Za taki czyn grozi kara do pięciu lat więzienia.

Nagranie z udziałem Grzegorza Brauna zabezpieczone przez śledczych

Wątek dotyczący filmu pojawił się po publikacji w internecie nagrania, które zamieścił na Facebooku europoseł Grzegorz Braun. Na nagraniu (patrz poniżej) widać, jak on i inne osoby uderzają ciężkim narzędziem w kamienny obelisk, kruszą go i powodują uszkodzenia. Z informacji dołączonych do wpisu ma wynikać, że chodzi o pomnik żołnierzy UPA z terenu gminy Dołhobyczów.

W poście lider Konfederacji Korony Polskiej napisał: "Obelisk obrażający pamięć ofiar ukraińskiego Ludobójstwa na Polakach powinien zostać usunięty profesjonalnymi narzędziami natychmiast po udokumentowaniu przestępstwa banderyzmu!".

Prok. Kawalec poinformował, że śledczy zabezpieczyli nagranie dokumentujące zdarzenie i przesłuchali świadków. Jak dodał, postępowanie prowadzi Prokuratura Rejonowa w Hrubieszowie, która poszukuje sprawców i ustala, czy doszło do przestępstwa.

Rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zamościu przekazał, że dotąd nikomu nie postawiono zarzutów. Jednocześnie nie wykluczył, że jeśli pojawi się taka potrzeba, śledczy uruchomią procedurę uchylenia immunitetu.

Pomnik żołnierzy UPA w uroczysku Białystok

Uszkodzony pomnik znajduje się na terenie uroczyska Białystok, w pobliżu miejscowości Liski w powiecie hrubieszowskim. W tym miejscu pochowanych jest 41 żołnierzy UPA, którzy zginęli w walkach z oddziałem NKWD pod Liskami w lutym 1946 r.

Pierwotne upamiętnienie powstało prawdopodobnie w latach 1996-1997. W 2019 r. na mogile umieszczono duży kamień granitowy z wygrawerowanym godłem Ukrainy; poniżej znalazł się napis oraz dane pochowanych osób (imię, nazwisko, wiek i prawdopodobnie miejsce zamieszkania).

To nie pierwszy przypadek zniszczeń w tym miejscu. Kilka tygodni temu odkryto uszkodzenie polegające na pomalowaniu pomnika sprejem oraz wycięciu łuku, który stanowił integralną część obiektu.

Po tamtym zdarzeniu Ambasada Ukrainy w Polsce potępiła akt wandalizmu i podkreśliła w komunikacie: "Niezależnie od trudnych i tragicznych kart wspólnej historii, miejsca pochówku oraz upamiętnienia powinny pozostawać poza sporami politycznymi i być przedmiotem szacunku" - podkreślono w komunikacie.

Lubelski Urząd Wojewódzki wyjaśniał natomiast, że grób członków UPA w gminie Dołhobyczów nie figuruje w ewidencji grobów i cmentarzy wojennych prowadzonej przez wojewodę.

Przed II wojną światową na terenie uroczyska Białystok znajdowała się kaplica i miejsce kultu Matki Boskiej. Z kolei ludność ukraińska zamieszkująca wieś Liski została w większości wysiedlona podczas akcji "Wisła" w 1947 r.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce