Oszczędności obywateli UE. Polska niemal na końcu rankingu

Sytuacja gospodarcza oczami Polaków

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: Adobe Stock

Zdaniem PIE polskie gospodarstwa domowe mają jeden z najniższych poziomów stóp oszczędności w całej Unii Europejskiej. W I kwartale 2026 r. udział oszczędności w dochodzie rozporządzalnym wyniósł 9,5 proc. i jest to trzeci najniższy wynik po Grecji oraz Rumunii, w których ten wskaźnik wyniósł poniżej 0 proc.

"Dla porównania, w innych państwach naszego regionu, jak Czechy czy Węgry, stopa oszczędności przekraczała 19 proc., a średnia dla całej UE wyniosła 14 proc. Jednocześnie stopa oszczędności w Polsce systematycznie rośnie - w 2025 r. oraz 2024 r. w Polsce przekroczyła 9 proc. Są to najwyższe odczyty od lat z wyjątkiem 2020 r. W okresie 2010-2019 stopa oszczędności w naszym kraju wynosiła średnio 7 proc." - podał PIE.

Polacy trzymają gotówkę

W I kwartale 2026 r. aktywa finansowe polskich gospodarstw domowych osiągnęły poziom 104,6 proc. PKB i w dużej mierze składają się na to bieżące depozyty rozliczeniowe oraz gotówka. Wówczas obie te kategorie odpowiadały łącznie za 37 proc. struktury aktywów. Depozyty bieżące rozliczeniowe stanowiły 26 proc., natomiast gotówka 11 proc.

PIE zwrócił uwagę, że na początku tego roku wartość gotówki w polskich gospodarstwach wyniosła 11,5 proc. PKB naszego kraju, co jest trzecim wynikiem w UE za Słowenią i Niemcami, przy średniej UE na poziomie 4,7 proc.

"Z takimi wynikami - jeżeli chodzi o środki pieniężne, które łatwo można przeznaczyć na konsumpcję - koresponduje względnie dobry wynik dotyczący możliwości radzenia sobie z nieprzewidzianymi wydatkami finansowymi. Według danych Eurostatu, w Polsce około 22 proc. gospodarstw domowych wskazało, że nie byłoby w stanie poradzić sobie z takim wydatkiem. To ósmy najniższy odsetek w UE przy średniej na poziomie 29 proc." - podkreślił PIE.

Inne formy oszczędzania

Wzrost stopy oszczędności w polskich gospodarstwach ma stworzyć możliwość dla rozwoju innych kategorii aktywów niż gotówka i rachunki bieżące.

"Po osiągnięciu bufora bezpieczeństwa na czarną godzinę, gospodarstwom łatwiej będzie przeznaczać kolejne środki na formy alokacji nastawione na dłuższy horyzont czasowy, jak np. fundusze inwestycyjne czy akcje. Oznak tego można dopatrywać się obecnie we wzroście r/r wartości udziałów uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych o 31,5 proc. Cały czas jednak ta kategoria odpowiada tylko za 6,2 proc. w strukturze aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce. Przesunięciu w stronę innych form oszczędzania mogą sprzyjać PPK, IKE i IKZE, a od 2027 r. także OKI" - dodano.

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego.