Decyzja TUSE ws. Nord Stream 2. Cios dla Gazpromu, przegrywa z UE

• Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił skargę spółki Nord Stream 2 AG w sprawie unijnej dyrektywy dotyczącej przesyłu gazu.

• Decyzja TSUE oznacza, że gazociągi z państw trzecich zostaną wyłączone spod unijnego prawa, co rozszerza zasady rynku wewnętrznego na te instalacje.

• Trybunał uznał, że zastosowanie unijnych przepisów do gazociągów z państw trzecich pozwala uniknąć zakłóceń konkurencji oraz luk prawnych.

Chodzi o zmianę w unijnej dyrektywie z 2019 r. rozszerzającą zasady rynku wewnętrznego gazu ziemnego na gazociągi z państw trzecich. Przyniosła ona rozdzielenie funkcji właściciela i operatora gazociągu, co umożliwiło dostęp do niego innym firmom, które chciałyby kupować gaz.

Przepisy te zaskarżyła Nord Stream 2 AG, szwajcarska spółka zależna rosyjskiego koncernu Gazprom, odpowiedzialna za budowę i eksploatację gazociągu Nord Stream 2. Argumentowała, że nie powinna podlegać nowym przepisom, bo budowa gazociągu rozpoczęła się jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie.

W maju 2020 r. Sąd UE odrzucił skargę, jednak rosyjska spółka odwołała się od tej decyzji do TSUE. W lipcu 2022 r. Trybunał orzekł, że skarga jest częściowo dopuszczalna, uchylił postanowienie Sądu UE i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzja TSUE ws. Nord Stream 2. Utrzymano wyrok w mocy

W listopadzie 2024 r. niższa instancja Sądu UE oddaliła skargę Nord Streamu. Doszedł bowiem do wniosku, że stosowanie prawa UE do odcinka gazociągu Nord Stream 2 znajdującego się na terytorium lub w morzu terytorialnym państwa członkowskiego zapobiega zakłóceniom konkurencji i negatywnym skutkom dla bezpieczeństwa dostaw.

Wyrok był nieprawomocny, więc należąca do Gazpromu spółka wniosła odwołanie, które w czwartek TSUE oddalił. Trybunał wskazał, że instytucje Unii nie udzieliły Nord Stream 2 AG żadnego zapewnienia, że zasady rynku gazu nadal nie będą miały zastosowania do tej spółki.

"Wręcz przeciwnie, od wielu lat liczne okoliczności wskazywały, że owe zasady będą miały zastosowanie do gazociągów z państw trzecich w ogólności i do gazociągu Nord Stream 2 w szczególności. W związku z tym Trybunał oddalił argument Nord Stream 2 AG, zgodnie z którym na podstawie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań Sąd powinien był stwierdzić, że spółka ta powinna była skorzystać z okresu przejściowego lub z systemu rekompensat" - podkreślił TSUE.

Trybunał przyznał też rację Sądowi UE, że zastosowanie wspólnych zasad rynku gazu do gazociągów z państw trzecich przebiegających przez wody terytorialne państwa członkowskiego pozwala uniknąć luki prawnej i uczynić ramy prawne bardziej spójnymi.