İyi haber: Avrupa doğayı onarıyor

Avrupa Birliği’nde doğa restorasyonu için yeni bir dönem başladı. Üye ülkeler, 2024’te yürürlüğe giren Doğa Restorasyon Yasası kapsamında hazırladıkları taslak ulusal restorasyon planlarını 1 Eylül’de Avrupa Komisyonu’na sundu. Böylece zarar görmüş ekosistemlerin yeniden canlandırılmasını öngören yasanın uygulanmasında önemli bir aşamaya geçildi.

Avrupa’daki tablo bu adımın neden gerekli olduğunu da gösteriyor. AB’de habitatların yüzde 81’i kötü durumda; her üç arı ve kelebek türünden birinin popülasyonu azalıyor. Doğayı onarmanın ekonomik karşılığı da dikkat çekici: Avrupa Komisyonu’na göre restorasyona yatırılan her 1 Avro, 4 ila 38 Avro arasında fayda sağlıyor.

Planların odağında, zarar görmüş ormanlardan sulak alanlara, nehirlerden deniz ve kent ekosistemlerine kadar doğanın kendini yeniden kurabilmesine alan açmak var. Üstelik hedefler bağlayıcı: 2030’a kadar AB’nin kara ve deniz alanlarının en az yüzde 20’sinde restorasyon önlemlerinin hayata geçirilmesi, 2050’ye kadar ise restorasyona ihtiyaç duyan tüm ekosistemlerin kapsama alınması amaçlanıyor. Bir başka hedef de 2030’a kadar en az 25 bin kilometrelik nehri yeniden serbest akışlı hale getirmek.

Ülkelerin planları yalnızca 2030’u değil, 2040 ve 2050’ye uzanan yol haritalarını da ortaya koyacak. Avrupa Komisyonu taslakları Avrupa Çevre Ajansı’nın desteğiyle inceleyecek; ülkeler geri bildirimlerin ardından nihai planlarını hazırlayacak.

Restorasyon yalnızca kaybedilen türleri geri getirmek anlamına gelmiyor. Sağlıklı sulak alanlar taşkınlara karşı doğal bir tampon oluştururken ormanlar ve deniz ekosistemleri karbonun tutulmasına yardımcı oluyor; yaşayan topraklar ise gıda üretiminin geleceğini destekliyor. Doğayı onarmak, iklim krizine uyumdan su ve gıda güvenliğine kadar insan yaşamının dayanıklılığını da güçlendirmek demek.