Napisy „Slava UPA” zniknęły z pomników. „Musimy brać pod uwagę prowokację”

Opracowanie: Piotr Parzysz Publikacja: Dzisiaj, 15 listopada (17:06)

Napisy „Slava UPA”, które pojawiły się na dwóch warszawskich pomnikach, w tym na Pomniku Bohaterów Getta przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, zostały już wyczyszczone - poinformował prezydent stolicy Rafał Trzaskowski. Policja poszukuje sprawców. Władze Warszawy nie wykluczają, że incydenty mogą być elementem zaplanowanej prowokacji - podobne akty wandalizmu odnotowano również w innych polskich miastach.

Napis „Slava UPA” na Pomniku Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego przy ul. gen. Andersa w Warszawie, fot. Radek Pietruszka /PAP

Zdewastowane pomniki w Warszawie. Służby usunęły napisy

Napisy „Slava UPA” wymalowano na dwóch warszawskich pomnikach: Pomniku Żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego na Skwerze Więźniów Politycznych Stalinizmu oraz Pomniku Bohaterów Getta, znajdującym się przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Do sprawy odniósł się w niedzielę prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. W opublikowanym na platformie X wpisie stanowczo potępił dewastację miejsc pamięci.

„Nie ma zgody na wandalizm w Warszawie” – zaznaczył.

Trzaskowski poinformował, że minionej nocy służby miejskie wyczyściły pomniki oszpecone przez wandali. Policja prowadzi natomiast działania mające na celu ustalenie osób odpowiedzialnych za te incydenty.

Prezydent stolicy zwrócił uwagę, że podobne zdarzenia odnotowano również w innych polskich miastach. Jego zdaniem należy brać pod uwagę możliwość zorganizowanej prowokacji.

„Patrząc na skalę podobnych incydentów w innych miastach, musimy brać pod uwagę, że mamy do czynienia z zaplanowaną prowokacją. Nie dajmy się podzielić – służby pracują nad ustaleniem zarówno wykonawców, jak i zleceniodawców tych działań” – napisał Trzaskowski.

Policja szuka sprawców dewastacji

W sprawie zniszczenia warszawskich pomników czynności prowadzi policja. Młodszy aspirant Bartłomiej Śniadała z Komendy Stołecznej Policji przekazał w niedzielę, że pierwsze działania na miejscu zdarzenia przeprowadzono już w sobotę. Policjanci pracowali z udziałem grupy dochodzeniowo-śledczej oraz technika kryminalistyki.

Jeżeli będą ustaleni sprawcy i zatrzymani, wtedy będzie można powiedzieć coś więcej. Obecnie policjanci prowadzą czynności zmierzające do zatrzymania – wskazał mł. asp. Bartłomiej Śniadała.

Na tym etapie policja nie przekazuje szczegółowych informacji dotyczących ustaleń śledczych.

Żydowski Instytut Historyczny: To haniebny atak

Dewastację warszawskich pomników stanowczo potępił Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. W opublikowanym oświadczeniu instytucja podkreśliła szczególny charakter zaatakowanych miejsc pamięci.

„To haniebny atak na pamięć o ofiarach Zagłady i bohaterach żydowskiego oporu. Podobne akty wandalizmu odnotowano na 11 pomnikach w 4 polskich miastach” – oświadczył Instytut na platformie społecznościowej.

Zdewastowanie Pomnika Bohaterów Getta ma szczególnie wymowny wymiar ze względu na jego znaczenie dla pamięci o ofiarach Holocaustu i uczestnikach powstania w getcie warszawskim.

Ambasada Ukrainy: To może być element rosyjskiej wojny hybrydowej

Do sprawy odniosła się również Ambasada Ukrainy w Polsce. W internetowym oświadczeniu określiła akt wandalizmu jako bezprawny przejaw wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję.

„Widzimy w tym bezprawnym akcie wandalizmu przejaw wojny hybrydowej, którą Rosja wszelkimi sposobami próbuje prowadzić w państwach europejskich, a w szczególności w Polsce” – podkreśliła ukraińska placówka.

Ambasada zaznaczyła także, że pamięć historyczna wymaga szacunku, a podobnym incydentom należy zapobiegać.

„Powinniśmy z należytym szacunkiem pielęgnować pamięć o przeszłości, w tym o ofiarach warszawskiego getta, a także podejmować wszelkie możliwe działania, aby zapobiegać podobnym aktom wandalizmu w przyszłości” – napisano w oświadczeniu.

Ukraińska ambasada skierowała również apel do obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Polski. Ostrzegła przed przyjmowaniem zleceń polegających na niszczeniu pomników, umieszczaniu prowokacyjnych napisów czy wykonywaniu innych bezprawnych działań w zamian za wynagrodzenie.

„Nie dajcie się skusić na 'łatwy zarobek' w zamian za umieszczanie napisów, niszczenie mienia lub wykonywanie innych bezprawnych zleceń. Obietnica wynagrodzenia nie zwalnia z odpowiedzialności karnej” – przypomniała ambasada.

W oświadczeniu znalazł się również apel o poszanowanie polskiego prawa i pamięci historycznej. „Szanujmy prawo kraju, w którym przebywamy, pamięć historyczną oraz wzajemną godność” – głosi komunikat.

17-latek zatrzymany w Trójmieście. Miał dewastować pomniki

Warszawskie incydenty wpisują się w serię podobnych aktów wandalizmu, do których doszło w ostatnim czasie w Polsce. W środę w Gdańsku zatrzymano 17-letniego obywatela Ukrainy. Usłyszał zarzuty dotyczące niszczenia pomników i propagowania ustroju totalitarnego.

W Trójmieście napisy „Slava UPA” pojawiły się na siedmiu pomnikach.

Jak informował serwis Trójmiasto.pl, na jednym z kanałów w komunikatorze Telegram oferowano 500 dolarów za namalowanie farbą prowokacyjnych haseł oraz naklejenie kodów QR na pomnikach.

Według lokalnego serwisu dziennikarz niezależnego białoruskiego portalu MOST, działając w ramach prowokacji reporterskiej, skontaktował się ze zleceniodawcą. Miał on planować kolejne dewastacje w innych polskich miastach. Sprawa wyszła na jaw po kilkunastu przypadkach zniszczenia miejsc pamięci w Polsce.