تشدید کمبود گاز در ایران؛ احتمال قطع گاز در ۱۳ استان

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده است که میزان کمبود گاز در اوج مصرف در زمستان امسال به ۴۰۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت.

سعید توکلی مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اعلام رقم جدیدی درباره کمبود گاز در زمستان امسال، گفته است که با کاهش ظرفیت تولید و افزایش مصرف، مجموع کمبود ظرفیت و ناترازی [کمبود] گاز در اوج مصرف امسال به حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب خواهد رسید.⁠
⁠
سعید توکلی اعلام کرد: «در پی حملات نظامی به چهار پالایشگاه گاز در ۲۷ اسفند سال گذشته، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور از دست رفت که تاکنون ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به چرخه تولید بازگشته است.⁠»
⁠
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران همچنین گفته است، در حال حاضر حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز همچنان از دسترس خارج است.⁠
⁠
سعید توکلی با اشاره به اینکه در سال‌های گذشته، کمبود گاز در زمان اوج مصرف بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود، گفت که با در نظر گرفتن کاهش ظرفیت تولید امسال، مجموع این کمبود به حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد.⁠
⁠
او با تاکید بر ضرورت کاهش مصرف خانگی، از مردم خواست دمای خانه‌های خود را بین ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنند.⁠
⁠
او گفت، کاهش هر یک درجه از دمای خانه‌ها در زمان اوج مصرف می‌تواند روزانه حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در مصرف گاز صرفه‌جویی کند؛ رقمی که به گفته او، معادل تولید یک فاز پارس جنوبی است.⁠
⁠
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران هشدار داد که افزایش مصرف گاز خانگی، نیروگاه‌ها را ناچار به استفاده بیشتر از سوخت مایع می‌کند و «استفاده از سوخت‌های جایگزین در نیروگاه‌هایی که در داخل یا نزدیکی شهرها قرار دارند، می‌تواند به افزایش آلودگی هوا منجر شود.»

با آغاز فصل سرد و استفاده از وسایل گرمازا در شهرهای مختلف کشور، هشدارها درباره کمبود گاز و برق در هفته‌ها و ماه‌های پیش‌ رو افزایش یافته است. سعید توکلی جمعه گذشته اعلام کرد، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک طی ۵ روز حدود ۳۰ درصد افزایش یافته و به همین دلیل مدیریت مصرف در روزهای آینده اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

مقامات دولت پیشتر از خطر قطع گاز در ۱۱ استان خبر داده بودند اما در آخرین گزارش منتشر شده از استان‌هایی که با خطر قطع گاز در زمستان روبرو هستند نام ۱۳ استان ذکر شده است. استان‌های مازندران، گلستان و خراسان شمالی از مناطق دارای بیشترین نگرانی معرفی شده‌اند. همچنین احتمال محدودیت یا نوسان تأمین گاز در تهران، البرز، سمنان، کرمان، اصفهان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، کردستان و خراسان «رضوی» مطرح شده است.

علی بختیار، عضو پیشین کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، نسبت به انتقال فشار ناشی از کمبود گاز به بخش صنعت هشدار داده و این وضعیت را تشدیدکننده مشکلات تولیدکنندگان دانسته است.

او هشدار داده، صنایع کشور طی سال‌های گذشته بارها با محدودیت گاز و برق مواجه شده‌اند و تکرار این وضعیت در شرایط فعلی می‌تواند مشکلات تولیدکنندگان را تشدید کند. به گفته، علی بختیار محدودیت انرژی صنایع باید با برنامه‌ریزی دقیق مدیریت شود تا تولید و اشتغال بیش از گذشته تحت فشار قرار نگیرد.

محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، نیز روز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ در نشست با اعضای «کارگروه ماده ۸»، که در ارتباط با فرآورده‌های نفتی و سوخت فعالیت دارد، با اشاره به کمبود شدید گاز و احتمال قطع گاز در برخی مناطق کشور گفت: «باید با مردم صادقانه صحبت کنیم و توضیح دهیم که در حوزه گاز، به دلیل ناترازی‌های سال‌های گذشته و همچنین خسارات ناشی از جنگ، با کمبود مواجه هستیم و به صرفه‌جویی نیاز داریم.»

معاون اول مسعود پزشکیان گفت: «مدیریت مناسب مصرف گاز برای حفظ پایداری شبکه در فصل سرما اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قطع شبکه گاز خسارات فراوانی به همراه خواهد داشت.»

او در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه «تصمیم‌گیری درباره فرآورده‌های نفتی از پیچیده‌ترین مسائل کشور است و در گذشته، غفلت از این پیچیدگی‌ها مشکلاتی ایجاد کرده است»، گفت: «در سال‌های گذشته، حتی کوچک‌ترین اصلاح قیمتی در حوزه سوخت، هزینه‌های غیرضروری به کشور تحمیل کرده است.»

هوشنگ صیدالی، مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران، نیز هفته گذشته با هشدار درباره دشوارتر شدن شرایط تامین گاز در زمستان پیش‌رو اعلام کرد که احتمال بروز محدودیت در ۱۱ استان وجود دارد، صنایع نیز باید برای عبور از دوره اوج مصرف، ذخیره‌سازی سوخت دوم را جدی بگیرند.

از آنسو تولید برق در ایران به دلیل تکیه به نیروگاه‌های حرارتی به شدت متأثر از کمبود گاز خواهد شد. موضوعی که ممکن است زمستان امسال سبب جیره‌بندی برق در بخش صنعت یا حتی خانگی شود.

در همین رابطه حمیدرضا عزیزی، نماینده مجلس شورای اسلامی، تأکید کرده ۸۰ درصد تولید برق در ایران وابسته به گاز و سوخت‌های فسیلی است و مصرف صحیح باعث جلوگیری از قطعی گاز در فصل سرد سال می‌شود.

قابل توجه اینکه وزارت نیرو بار افزایش هزینه تولید برق به دلیل کمبود گاز را بر دوش شهروندان انداخته و اعلام کرده هزینه برق مشترکان از ابتدای آبان‌ با تغییراتی همراه شده است و هزینه سوخت نیروگاهی در قبوض برق به‌ صورت پلکانی محاسبه می‌شود. به این ترتیب رقم قبوض برق از آبان گران‌تر خواهند شد.

احسان ذبیح‌زاده، سخنگوی صنعت برق، در اینباره گفت: «در پی افزایش نرخ سوخت تحویلی به نیروگاه‌ها و اعلام نرخ گواهی سوخت از سوی وزارت نفت سقف قیمت برق در بازار عمده‌فروشی از ابتدای آبان‌ افزایش یافته است.»