Dwie superpełnie jeszcze w tym roku. Jedna rozświetli niebo w Wigilię

Już wkrótce jedno z najbardziej efektownych zjawisk astronomicznych końcówki 2026 roku - superpełnia Księżyc. Srebrny glob znajdzie się wówczas w pobliżu perygeum, czyli punktu swojej orbity położonego najbliżej Ziemi. Dzięki temu może wydawać się nieco większy i jaśniejszy niż podczas zwykłej pełni. Kiedy dokładnie wystąpi to zjawisko? Czy będzie widoczne z Polski i jak najlepiej przygotować się do obserwacji?
Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock
W tym roku będziemy mogli zaobserwować jeszcze dwie superpełnie: 24 listopada 2026 (tzw. Bobrowy Księżyc) i 24 grudnia (Zimny Księżyc).
Grudniowa może być jeszcze bardziej wyjątkowa niż listopadowa, bo Księżyc znajdzie się bliżej Ziemi. Wyjątkowa będzie również dlatego, że przypadnie w Wigilię Bożego Narodzenia.
Listopadowa pełnia, czyli Bobrowy Księżyc
Kulminacyjny moment listopadowej superpełni nastąpi 24 listopada o godzinie 15:53 czasu polskiego. Ta superpełnia będzie znana również jako Bobrowy Księżyc (ang. Beaver Moon). Nazwa wywodzi się z tradycji rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej i dawnych europejskich określeń sezonowych – listopad był czasem, gdy bobry przygotowywały swoje żeremia na zimę, a niegdyś właśnie wtedy zastawiano na nie pułapki, zanim zamarzły zbiorniki wodne.
Listopadowa superpełnia osiągnie perygeum 25 listopada, zbliżając Księżyc do Ziemi na około 359,3 tys. km.
Grudniowa superpełnia w wigilijną noc
Ostatnia superpełnia ma wyjątkową datę - zaobserwujemy ją w Wigilię 24 grudnia. Jej kulminacja nastąpi o 2:28 w nocy czasu polskiego. Tego samego dnia Księżyc osiągnie perygeum - znajdzie się w odległości około 356,6 tys. kilometrów od Ziemi.
Ostatnia superpełnia 2026 roku jest nazywana Zimnym Księżycem. Nazwa nawiązuje do początku najzimniejszego okresu w roku, długich, mroźnych nocy oraz zbliżającej się zimy.
Czy właściwie jest superpełnia?
Superpełnia to zjawisko, podczas którego pełnia Księżyca występuje w czasie, gdy naturalny satelita Ziemi znajduje się stosunkowo blisko naszej planety. Jego orbita nie jest idealnym okręgiem, lecz elipsą, dlatego odległość między Księżycem a Ziemią nieustannie się zmienia.
Najbliższy punkt orbity nazywany jest perygeum. Kiedy pełnia przypada w jego pobliżu, tarcza Księżyca może wyglądać na większą i jaśniejszą niż podczas przeciętnej pełni.
Superksiężyc może być nawet o 14 proc. większy i o 30 proc. jaśniejszy w porównaniu z najmniejszą i najciemniejszą pełnią roku. Różnica nie zawsze jest jednak łatwa do zauważenia gołym okiem.
Jak najlepiej obserwować superksiężyc?
Do podziwiania tego zjawiska nie potrzeba teleskopu ani specjalistycznego sprzętu. Wystarczy znaleźć miejsce z dobrym widokiem na horyzont i możliwie niewielkim zanieczyszczeniem światłem.
Szczególnie atrakcyjny widok można zobaczyć tuż po wschodzie Księżyca, kiedy znajduje się on nisko nad horyzontem. Wtedy często wydaje się wyjątkowo duży, zwłaszcza w zestawieniu z budynkami, drzewami czy innymi elementami krajobrazu.
Warto również spróbować wykonać zdjęcia. Statyw i aparat z możliwością regulacji ekspozycji pomogą uchwycić szczegóły powierzchni Księżyca.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.