Verenigde Staten kochten ooit in het geheim 21 Russische MiG-29-gevechtsvliegtuigen om Iran voor te zijn

• De Verenigde Staten betaalden Moldavië ooit 40 miljoen dollar (35 miljoen euro) om te voorkomen dat Iran MiG-29-gevechtsvliegtuigen met nucleaire capaciteit zou kopen.
• Uit geheime tests bleek dat de Fulcrum beter presteerde dan Amerikaanse straaljagers in luchtgevechten op korte afstand.
• Door deze aankoop was Iran een cruciaal middel ontzegd en was een potentiële nucleaire dreiging geneutraliseerd.

Om te voorkomen dat Iran de middelen zou verwerven om kernwapens in te zetten, voerde de Amerikaanse regering bijna 30 jaar geleden een geheime operatie uit. In 1997 betaalde de regering-Clinton 40 miljoen dollar aan Moldavië voor 21 MiG-29 Fulcrum-gevechtsvliegtuigen. Deze aankoop omvatte 14 van de geavanceerdere MiG-29C-modellen, die in staat waren nucleaire ladingen te vervoeren, samen met 500 raketten en een uitgebreide voorraad reserveonderdelen.

Strategische deal

De deal kwam tot stand nadat de ineenstorting van de Sovjet-Unie voormalige republieken zoals Moldavië had opgezadeld met geavanceerde wapens die ze zich niet langer konden veroorloven te onderhouden. In 1996 waarschuwden Moldavische functionarissen Washington dat Iran al inspecteurs had gestuurd om de vloot te beoordelen.

Uit vrees dat de Islamitische Republiek hoogwaardige, voor kernwapens geschikte vliegtuigen zou verkrijgen om het Midden-Oosten te destabiliseren, greep de VS in. De aankoop was gefinancierd via het Nunn-Lugar Cooperative Threat Reduction Program. De deal was aangevuld met humanitaire hulp en niet-dodelijke uitrusting voor Moldavië.

Fulcrum

De MiG-29 was een formidabel vliegtuig van de vierde generatie, ontworpen door het Mikoyan-Gurevich Design Bureau om de Amerikaanse F-15 en F-16 te evenaren. Het had een topsnelheid van Mach 2,3, was aangedreven door twee Isotov RD-33-motoren en was uitgerust met een 30 mm-kanon en diverse lucht-luchtraketten.

In tegenstelling tot de exportversies waren de van Moldavië aangekochte straaljagers frontmodellen van de Sovjetluchtmacht. Daardoor waren ze aanzienlijk krachtiger dan de oudere MiG-29A’s die Iran al in bezit had.

Geheime tests

Zodra de vliegtuigen in het geheim via C-17’s naar de luchtmachtbasis Wright-Patterson waren vervoerd, begonnen Amerikaanse piloten met grondige geheime tests. Uit deze evaluaties bleek dat Amerikaanse straaljagers weliswaar een duidelijk voordeel hadden op afstanden van 65 kilometer, maar dat de MiG-29 superieur was in gevechten van dichtbij. Met name wanneer een luchtgevecht tot op ongeveer 8 kilometer was ingeperkt, gaf de extreme wendbaarheid van de Fulcrum hem de overhand.

Soortgelijke beoordelingen zijn herhaald door functionarissen van de Israëlische luchtmacht, die de wendbaarheid en draaicapaciteiten van het straalvliegtuig prezen.

Potentiële dreiging ontnomen

Door deze gevechtsvliegtuigen proactief aan te schaffen, heeft de Verenigde Staten Iran met succes een cruciaal strategisch middel ontzegd. Deze manoeuvre zorgde ervoor dat de Iraanse luchtmacht beperkt bleef in haar capaciteiten, waardoor een potentiële nucleaire dreiging was weggenomen voordat deze werkelijkheid kon worden.

Hoewel er wereldwijd meer dan 1.600 MiG-29’s zijn geproduceerd en ingezet, heeft deze specifieke interventie een gevaarlijke escalatie van de regionale spanningen voorkomen. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!