از شمخانی تا واسطه چینی؛ افشاگری یاشار سلطانی از بدهی‌های میلیاردی نفت
«یاشار سلطانی»، روزنامه‌نگار و پژوهشگر حوزه فساد اقتصادی، در تازه‌ترین افشاگری خود درباره شبکه فروش نفت جمهوری اسلامی، مدعی شده است که «حسین شمخانی»، فرزند علی شمخانی، طی چهار تا پنج سال گذشته بیش از ۳۰ میلیارد دلار نفت ایران را فروخته و با وجود بدهی‌های چند صد میلیون دلاری، همچنان از واسطه‌های اصلی فروش نفت کشور بوده است.
سلطانی که پیش‌تر درباره نقش نهادهای امنیتی و شبکه‌های واسطه در فروش نفت ایران افشاگری کرده بود، این بار با ارائه آمارهایی از تعداد محموله‌های واگذارشده، میزان فروش و بدهی برخی از چهره‌های فعال در این شبکه سخن گفته است.
به گفته او، حسین شمخانی تا پایان اردیبهشت۱۴۰۵ در ۴۷۸ نوبت محموله نفتی به ارزش بیش از ۳۰ میلیارد و ۱۶۵ میلیون دلار دریافت کرده است. سلطانی بدهی ثبت‌شده او در این تاریخ را حدود ۶۴۸ میلیون دلار و سهمش از مجموع فروش نفت ایران در دوره مورد بررسی را ۱۱٫۹۲ درصد اعلام کرد.
این روزنامه‌نگار همچنین مدعی شد «روح‌الله رضوی» و «بدرالدین موسوی» در مجموع ۳۰۶ محموله نفتی به ارزش بیش از ۱۷ میلیارد دلار دریافت کرده‌اند.
در فهرست منتشر شده از سوی سلطانی، نام «علی بایندریان» نیز دیده می‌شود که به ادعای او، در ۱۸۹ نوبت بیش از ۱۵ میلیارد دلار نفت دریافت کرده و حدود ۴۳۶ میلیون دلار بدهکار بوده است.
سلطانی از یک واسطه چینی معروف به «ویلیام» نیز نام برد و گفت این فرد در ۱۹۴ نوبت بیش از ۱۲ میلیارد دلار نفت دریافت کرده و حدود ۴۰ میلیون دلار بدهی داشته است. به ادعای او، سهم این واسطه از فروش نفت ایران ۴٫۹۳ درصد بوده است.
«محمدهادی مومنین» و «حسین آقایاری» از دیگر افراد نام‌برده در این افشاگری هستند. سلطانی ارزش محموله‌های واگذارشده به آن‌ها را به‌ترتیب بیش از ۱۱ میلیارد دلار و چهار میلیارد و ۶۸۴ میلیون دلار اعلام کرد. به گفته او، بدهی این دو نفر نیز به‌ترتیب حدود ۴۰۰ و ۷۷۹ میلیون دلار بوده است.
بخش دیگری از افشاگری تازه سلطانی به افرادی اختصاص دارد که به گفته او، با وجود بدهی‌های کلان، همچنان از شبکه فروش نفت جمهوری اسلامی خارج نشده‌اند.
او مدعی شد برای «مجید تاج»، برادر مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، در ارتباط با پرونده‌ای به ارزش ۳۵۰ میلیون دلار کیفرخواست صادر شده است. سلطانی همچنین از بدهی ۴۰۰ میلیون دلاری «احمد لواسانی» و بدهی بیش از ۳۵۰ میلیون دلاری «رضا دین‌دار» خبر داد.
به گفته او، دین‌دار در پاناما بازداشت و به آمریکا تحویل داده شده، اما همچنان وضعیت بازپرداخت بدهی نفتی‌اش مشخص نیست.
سلطانی در توضیح چگونگی ادامه فعالیت واسطه‌های بدهکار گفت ساختار فروش نفت جمهوری اسلامی میان چند مجموعه، از جمله شرکت ملی نفت و شرکت نیکو، تقسیم شده و اطلاعات مربوط به بدهی‌ها در یک سامانه متمرکز ثبت نمی‌شود.
به گفته او، همین پراکندگی باعث شده است افرادی که به یک مجموعه بدهکارند، بتوانند از مجموعه‌ای دیگر محموله نفت دریافت کنند.
این روزنامه‌نگار همچنین مدعی شد واسطه چینی موسوم به «ویلیام» در فاصله خرداد۱۴۰۱ تا شهریور۱۴۰۲، نفتکش‌هایی با ارزش تقریبی ۱۴۰ میلیون دلار را به قیمت یک میلیارد دلار به شرکت نیکو فروخته است؛ معامله‌ای که به گفته او، خسارت آن جدا از بدهی‌های نفتی این فرد است.
ایران‌وایر پیش‌تر در گزارشی با عنوان «یاشار سلطانی: جوجه اطلاعاتی‌ها مسئول فروش نفت ایران هستند» که ۲۷شهریور۱۴۰۵ منتشر شد، به اظهارات سلطانی درباره نقش نهادهای امنیتی در فروش نفت ایران پرداخته بود.
سلطانی در آن گفت‌وگو مدعی شده بود که حدود هزار و ۶۰۰ نفر در سال‌های گذشته در شبکه فروش نفت جمهوری اسلامی فعالیت داشته‌اند و نهادهای امنیتی، به‌جای حفاظت از این فرایند، خود به تصمیم‌گیرندگان اصلی درباره فروش نفت تبدیل شده‌اند.
او همچنین از نامشخص بودن سرنوشت حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خبر داده و گفته بود مشخص نیست این محموله‌ها در نهایت به کجا منتقل شده‌اند یا درآمد حاصل از فروش آن‌ها چه سرنوشتی پیدا کرده است.
سلطانی در آن گفت‌وگو، تحریم‌ها را بهانه‌ای برای کنار گذاشتن شفافیت و پاسخگویی در فروش نفت دانسته و گفته بود مشخص نیست چه کسی نفت را می‌فروشد، پول آن چگونه بازمی‌گردد و چه نهادی مسئول بازنگشتن درآمدهاست.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.