Mjanma odpowiedzialna za ludobójstwo. Jest decyzja Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości
Bangladesz. Tysiące uchodźców z mniejszości Rohingjów w czasie dziewiątej rocznicy ucieczki z Mjanmy
Źródło wideo: Reuters
Źródło zdj. gł.: PAP/EPA/YASSIN ABDUMONAB
Czwartkowa decyzja Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości to pierwszy przypadek, w którym najwyższy organ sądowy ONZ uznał państwo odpowiedzialnym za dokonanie zbrodni ludobójstwa.
Sędziowie stosunkiem głosów 9 do 6 uznali, że Mjanma "dopuściła się ludobójstwa na grupie Rohingjów w północnej części stanu Arakan, naruszając zobowiązania wynikające z konwencji o ludobójstwie" - ogłosił prezes MTS Yuji Iwasawa cytowany przez Associated Press.
Bangladesz. Rohingjowie w obozie dla uchoźców gromadzą się, by obejrzeć transmisję z ogłoszenia orzeczenia MTS
Źródło zdjęcia: PAP/EPA/YASSIN ABDUMONAB
Trybunał odrzucił argumentację władz Mjanmy, według której ofensywa z 2017 roku była uzasadnioną operacją przeciwko rebeliantom. "Jedynym rozsądnym wnioskiem" wynikającym z dowodów jest to, że birmańskie siły bezpieczeństwa działały z zamiarem zniszczenia znacznej części Rohingjów - orzekł MTS. Ustalenie takiego zamiaru jest kluczowym warunkiem uznania zbrodni za ludobójstwo.
Wyrok w sprawie Mjanmy. Uzasadnienie Trybunału
W czasie trwającego około trzech godzin odczytywania wyroku Iwasawa podkreślił, że materiał dowodowy potwierdza szacunki, według których podczas ofensywy zginęło około 10 tysięcy Rohingjów.
"Trybunał stwierdza, że siły bezpieczeństwa Mjanmy zabiły tysiące cywilów należących do grupy Rohingjów, dopuściły się powszechnej przemocy seksualnej, skrajnej przemocy wobec dzieci oraz atakowały uciekających do Bangladeszu Rohingjów" - powiedział prezes MTS.
Sędziowie zwrócili również uwagę na skalę gwałtów i innych form przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt. Uznali, że część tych działań miała także na celu uniemożliwienie narodzin dzieci w prześladowanej grupie - zaznaczyła dpa.
Konwencja ONZ o ludobójstwie. Jakie narzędzia ma Trybunał
Zgodnie z konwencją ONZ z 1948 roku o ludobójstwie można mówić wtedy, gdy sprawcy działają z zamiarem zniszczenia w całości lub części określonej grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej. Udowodnienie takiego zamiaru jest trudne, dlatego wyrok może mieć istotne znaczenie dla innych spraw o ludobójstwo.
Dotyczy to między innymi postępowania wszczętego przed MTS przez Republikę Południowej Afryki, która oskarża Izrael o ludobójstwo Palestyńczyków w Strefie Gazy. Izrael stanowczo odrzuca te zarzuty. Wyrok w tej sprawie może zapaść dopiero za kilka lat.
Pozew przeciwko Mjanmie wniosła w 2019 roku Gambia. Domaga się ona naprawienia krzywd Rohingjów, w tym przyznania im pełnych praw obywatelskich, umożliwienia bezpiecznego powrotu do ojczyzny oraz odszkodowań. Wyroki MTS są ostateczne i prawnie wiążące, jednak Trybunał nie dysponuje środkami pozwalającymi wymusić ich wykonanie, nawet jeśli w pełni uwzględni żądania Gambii.
W przypadku niewykonania orzeczenia sprawa może trafić do Rady Bezpieczeństwa ONZ, jednak podjęcie działań mogą zablokować Chiny lub Rosja, które wcześniej chroniły Mjanmę przed międzynarodową presją.
Ponad milion Rohingijów w Bangladeszu
Obecnie około 1,2 miliona Rohingjów przebywa w Bangladeszu, głównie w zatłoczonych obozach dla uchodźców. Mieszkają tam w trudnych warunkach, narażeni na pożary, choroby zakaźne i osunięcia ziemi podczas monsunów. Mają ograniczony dostęp do odpowiednich warunków sanitarnych i możliwości legalnej pracy.
Dotychczas MTS stwierdził popełnienie ludobójstwa jedynie w odniesieniu do masakry w Srebrenicy w Bośni w 1995 roku, kiedy siły bośniackich Serbów zamordowały około ośmiu tysięcy muzułmańskich mężczyzn i chłopców. MTS w 2007 roku orzekł, że Serbia nie zapobiegła ludobójstwu w Srebrenicy, ale nie była odpowiedzialna za jego dokonanie.
Czwartkowy wyrok może zwiększyć międzynarodową presję na juntę wojskową rządzącą Mjanmą. Może też mieć znaczenie dla postępowania przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym (MTK) w Hadze, który w odróżnieniu od MTS sądzi konkretne osoby, a nie państwa.
Prokuratura MTK prowadzi śledztwo w sprawie zbrodni przeciwko Rohingjom i wystąpiła o nakaz aresztowania przywódcy junty, generała Min Aung Hlainga. Sędziowie nie podjęli jeszcze decyzji w tej sprawie.
CZYTAJ TEŻ: Taktyka tysiąca małych ciosów. W Azji powstanie nowe mocarstwo?
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.