Nobel 2026 w dziedzinie literatury dla Anne Carson

Natalia Szostak o László Krasznahorkai, laureacie literackiego Nobla 2025

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: Shutterstock

Sekretarz Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk Ingrid Carlberg ogłosiła decyzję w czwartek o godzinie 13. Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za rok 2026 przyznano kanadyjskiej pisarce Anne Carson "za odważną i nowatorską twórczość, która w pełnym inwencji dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej".

Carlberg poinformowała jak wyglądały kulisy przekazania informacji o nagrodzie nowej noblistce. Jak mówiła, Carson "była wzięta z zaskoczenia". "Przebywa w Islandii, gdzie słucha wiatru" - powiedziała sekretarz Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk.

Anne Carson jest poetką, eseistką, tłumaczką i wykładowczynią. Urodziła się w 1950 roku. W Polsce ukazały się m.in.: powieść-poemat "Autobiografia czerwonego", tom poezji "Piękno męża" oraz esej "Słodko-gorzki eros".

Przed ogłoszeniem werdyktu Carlberg w rozmowie z dziennikiem "Dagens Nyheter" przyznała, że wydarzenie to ma dla niej "szczególne znaczenie". Przypomniała, że niewiele jest okazji w roku, kiedy literatura znajduje się w centrum uwagi świata, tak jak w momencie ogłoszenia laureata Nobla. Zdradziła, że od swoich poprzedników otrzymała kilka rad, przede wszystkim - aby zachować spokój. 

Literacki Nobel - tak typowały media

Przed ogłoszeniem werdyktu niemal wszystkie najważniejsze media w Szwecji wyrażały nadzieję, że również w tym roku utrzymana zostanie obowiązująca od niemal dekady nieformalna zasada, że literacki Nobel trafia na przemian do kobiety lub mężczyzny.

Pisarki Chinka Can Xue oraz Rosjanka Ludmiła Ulicka były faworytkami szefa działu kultury gazety "Expressen". Kanadyjska poetka Anne Carson, jej rodaczka - pisarka Margaret Atwood oraz australijska autorka powieści Alexis Wright zostały wymienione jako potencjalne laureatki przez krytyka szwedzkiej telewizji publicznej SVT. Dwie pozostałe to Amerykanki Marilynne Robinson oraz pochodząca z Karaibów Jamaica Kincaid typowana w poprzednich latach.   

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:

Can Xue oraz Alexis Wright zostały wskazane przez dziennikarkę Szwedzkiego Radia, która obstawiała, że Nagrodę Nobla otrzyma kobieta spoza Europy. W to, że wpływ na wybór tegorocznego laureata będzie miała płeć, nie do końca wierzył krytyk SVT, podkreślając, że w tym roku równie dobrze może zostać uhonorowany pisarz. Jego zdaniem szansę mieli: Australijczyk Gerald Murnane, Francuz Michel Houellebecq, Japończyk Haruki Murakami oraz Amerykanin Thomas Pynchon. 

Wybór jednego z wielkich amerykańskich pisarzy, niedocenianych od lat przez komitety noblowskie, był tematem artykułu w dzienniku "Dagens Nyheter". Według autorki tekstu oprócz Pynchona na literackiego Nobla zasługują jego rodacy Don DeLillo oraz Joyce Carol Oates. Wielu słynnych Amerykanów: Philip Roth, Cormac McCarthy, Paul Auster, zmarło w ostatnich latach, nie doczekawszy Nobla. 

Gazeta "Aftonbladet" zauważyła brak wśród laureatów ostatnich lat autorów z Ameryki Łacińskiej. Według jej przewidywań Literacka Nagroda Nobla mogłaby trafić do jednej z Argentynek, Mariany Enriquez albo Samanty Schweblin. 

Z kolei dziennik "Svenska Dagbladet" przytaczał wypowiedzi ekspertów, którzy wśród faworytów wymienili nieco mniej znane nazwiska: francusko-algierską pisarkę Ninę Bouraoui, Chimamandę Ngozi Adichie z Nigerii, a także szwajcarskiego pisarza Christiana Krachta.