Niezwykła lekcja historii: Tarnów ponownie pochowa swojego najpotężniejszego właściciela

Opracowanie: Joanna Potocka Publikacja: Dzisiaj, 31 października (07:41)

Tarnów szykuje się do niezwykłej lekcji historii i lokalnego patriotyzmu 6 listopada w bazylice katedralnej odbędzie się ponowny, uroczysty pogrzeb księcia Janusza Ostrogskiego, jego trzeciej żony Teofili oraz syna Włodzimierza. Wydarzenie, będące zwieńczeniem wielomiesięcznych prac archeologicznych w krypcie grobowej, połączy religijny ceremoniał z wojskową asystą honorową i udziałem grup rekonstrukcyjnych, stanowiąc zarazem ważny krok w przygotowaniach do 700-lecia lokacji miasta.

Pomnik nagrobny księcia Janusza Ostrogskiego w tarnowskiej katedrze (foto: ZOFIA BAZAK) /East News

Dwa lata w podziemiach katedry. Co odkryli naukowcy?

Wszystko zaczęło się od dwuletniej eksploracji podziemi tarnowskiej katedry, podczas której specjaliści wydobyli z krypty Ostrogskich sarkofagi ze szczątkami dawnych właścicieli miasta. Jak wyjaśnia ks. dr Sebastian Musiał, zastępca dyrektora Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie i inicjator wydarzenia: 

„W trakcie badań krypty Ostrogskich zostały wydzielone szczątki kostne osób tam spoczywających, a następnie poddano je badaniom. Po nich powstała inicjatywa, aby raz jeszcze dokonać uroczystego pochówku zmarłych.”

Po przeprowadzonych analizach i renowacji sarkofagów zapadła decyzja o ponownym, uroczystym pogrzebie. Celem wydarzenia jest nie tylko godne upamiętnienie zmarłych, ale także przypomnienie mieszkańcom o roli, jaką ród Ostrogskich odegrał w dziejach Tarnowa.

Warta honorowa i uroczysty kondukt. Tarnów zamieni się w historyczną arenę

6 listopada będzie dniem szczególnym dla Tarnowa. Uroczystości rozpoczną się już o godzinie 10:00 od wystawienia trumien w ratuszu miejskim – oddziale Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Przy sarkofagach zaciągnięta zostanie warta honorowa przez służby mundurowe. Każdy z odwiedzających będzie mógł wpisać się do specjalnej księgi pamiątkowej.

O godzinie 17:00 rozpocznie się wyprowadzenie trumien z ratusza. Następnie przez tarnowską starówkę przejdzie uroczysty kondukt pogrzebowy z udziałem mieszkańców, władz samorządowych, zaproszonych gości, służb mundurowych oraz grup rekonstrukcyjnych. Po dotarciu do katedry o godzinie 18:00 odprawiona zostanie msza żałobna pod przewodnictwem biskupa tarnowskiego Andrzeja Jeża.

Po nabożeństwie trumny zostaną tymczasowo złożone w krypcie biskupiej. Po 27 listopada powrócą do odnowionych, historycznych sarkofagów, które będą dostępne dla zwiedzających.

Wydarzenie to ma nie tylko wymiar religijny, ale także edukacyjny i patriotyczny. Organizatorzy podkreślają, że uroczystość wpisuje się w przygotowania do obchodów 700-lecia lokacji miasta, które przypada na 2030 rok.

Kim był książę Janusz Ostrogski? Ostatni taki władca miasta

Książę Janusz Ostrogski (ok. 1554–1620) był ostatnim męskim przedstawicielem potężnego rodu Ostrogskich. Jego wpływ na rozwój Tarnowa i regionu był nieoceniony. Syn Konstantego Wasyla i Zofii z Tarnowskich, wnuk hetmana Konstantego Ostrogskiego, kształcił się w Dubnie i na wiedeńskim dworze. W 1577 roku dowodził obroną Dubna przed Tatarami, a w 1579 roku przeszedł na katolicyzm. Pełnił funkcję wojewody wołyńskiego, a następnie kasztelana krakowskiego. Był aktywny politycznie i militarnie – walczył m.in. pod Guzowem po stronie króla Zygmunta III.

W 1609 roku utworzył Ordynację Ostrogską, sprowadził jezuitów na Wołyń i wspierał katolickie świątynie. Był trzykrotnie żonaty. Z pierwszą żoną, Zuzanną Serédyi, miał dwie córki. Zmarł w Tarnowie, z którym był silnie związany poprzez odziedziczone po matce dobra. W tarnowskiej kolegiacie ufundował nagrobek dla siebie i pierwszej żony. Po jego śmierci ordynacja i większość dóbr przeszły w ręce książąt Zasławskich.