Topniejący lód odsłania prawdę. "Podręczniki trzeba będzie pisać na nowo"

Topniejące płaty lodu w norweskich górach ujawniają przedmioty z epoki kamienia i brązu. W tym roku archeolodzy znaleźli 48 prehistorycznych strzał. Najstarsze mają 5–6 tys. lat. Jak twierdzi Julian Robert Post-Melbye z Uniwersytetu w Oslo, odkrycia zmieniają wiedzę o obecności ludzi w górach.

Topniejące lodowce w Norwegii odsłaniają sekrety sprzed tysięcy lat

Źródło zdjęć: © East News | Marek Michalak

30 września 2026, 12:51

Najważniejsze informacje:

• Archeolodzy w trakcie realizacji programu 'Secrets of the Ice" odkryli w tym roku 48 prehistorycznych strzał.
• Lód zachował także drewno, skóry, kości, tkaniny i pióra.
• Naukowcy szacują, że większość płatów lodu ze znaleziskami może zniknąć w ciągu 20 lat.

Jeszcze kilkanaście lat temu przedmioty wydobywane spod lodu w najwyższych partiach norweskich gór najczęściej wiązano ze średniowieczem i epoką wikingów. Wiele z nich miało najwyżej 2 tys. lat. Dziś badacze trafiają na coraz starsze ślady.

Archeologiczne znaleziska, takie jak narzędzia, ubrania, przedmioty codziennego użytku, a nawet dziecięce zabawki, nakazują zweryfikować wiedzę o zwyczajach ludzi żyjących kilka tysięcy lat temu w surowym klimacie dzisiejszej Norwegii. Okazuje się, że nie tylko samotni myśliwi i łowcy zapędzali się w wysokie góry.

Archeolodzy odkrywają ślady życia w norweskich górach

– Wysoko w górach pojawiali się nie tylko myśliwi, lecz także rolnicy, rzemieślnicy, podróżni, a nawet dzieci. Podręczniki o prehistorii norweskich gór trzeba będzie pisać na nowo – powiedział Julian Robert Post-Melbye.

Oczywiście najczęściej znajdowane są kamienne groty strzał, pozostałości polowań na renifery. Zwierzęta latem wychodziły z dolin na śnieg i lód, by ochłodzić się i uciec przed owadami. Prehistoryczni myśliwi wykorzystywali te miejsca. Znaleziska nie oznaczają, że 5–6 tys. lat temu góry były pozbawione lodu. Przeciwnie, część strzał zatonęła w śniegu podczas polowań, a później została uwięziona w lodzie.

Lód przez tysiące lat zabezpieczał materiały organiczne, które w ziemi szybko by się rozpadły. Dzięki temu przetrwały m.in. drewno, skóra, kości, tkaniny i pióra. Po odsłonięciu znalezisk proces rozpadu może jednak rozpocząć się niemal natychmiast. Naukowcy mają więc na ich zabezpieczenie zaledwie dni lub tygodnie.

Topnienie lodu ogranicza czas na badania

Archeolodzy podkreślają, że nie mogą zostawić stanowisk do czasu opracowania lepszych metod. Julian Robert Post-Melbye pracuje w części badanych miejsc od 15 lat i ocenia, że w tym czasie zniknęła tam połowa lodu.

Zespół szacuje, że większość płatów zawierających artefakty może całkowicie stopnieć w ciągu najbliższych 20 lat. Badacze rozważają także możliwość znalezienia w Norwegii zachowanych w lodzie ludzkich szczątków, podobnych do odkrytego w Alpach Ötziego.

– Oczywiście, że mamy nadzieję coś takiego znaleźć. To jest możliwe – powiedział norweski archeolog. Dodał jednak, że ciało musiałoby szybko zostać przykryte śniegiem i lodem, a następnie przez tysiące lat pozostawać w stabilnych warunkach.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce