Russische aanvallen op energiesector Oekraïne zijn oorlogsmisdaad, stelt VN-rapport

Russische aanvallen op de Oekraïense energiesector zijn een oorlogsmisdaad. Dat staat in een rapport dat is opgesteld in opdracht van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties.

Rusland begon in oktober 2022 met aanvallen op Oekraïense elektriciteitscentrales en het stroomnet. Bedoeling daarvan was het volk onder de druk te zetten en de Oekraïense strijdlust te breken.

Het rapport(opent in nieuw venster) van de Noorse oud-rechter Erik Møse somt op wat de gevolgen waren: verwarming, licht en water vielen uit, ouderen kwamen opgesloten te zitten in hun flats omdat liften niet werkten, ziekenhuisapparaten werkten niet meer.

"Burgers ontwikkelden gezondheidsproblemen vanwege de blootstelling aan de kou", zegt Møse in een toelichting. "Kou, angst en de constante stress om te overleven hadden een grote impact op burgers van alle leeftijden."

Niet durven slapen

Onder de 255 Oekraïners met wie werd gesproken was een 53-jarige man uit Kyiv die 's nachts niet in slaap durfde te vallen, uit angst dood te vriezen. "Dat was het engste: niet durven slapen uit vrees niet meer wakker te worden. Het was een marteling." Een 74-jarige stadsgenoot kon haar flat niet meer uit: "Daar lag ik, koud en hongerig, zonder medicijnen, zonder niets."

Het rapport merkt op dat de temperaturen 's winters daalden tot - 21. "Dat de aanvallen toenamen tijdens de koudere periodes laat zien dat het de bedoeling van de Russische regering was om de burgerbevolking te raken." Dat is een oorlogsmisdaad en een misdaad tegen de menselijkheid, aldus het rapport.

Møse merkt op dat de heftigheid en frequentie van de aanvallen alleen maar toenamen en de koude periode inmiddels weer aanbreekt.

Mensenhandel

Het rapport stelt daarnaast dat Rusland zich schuldig maakte aan mensenhandel door in het buitenland militairen te ronselen voor de strijd. De personen uit kwetsbare situaties werden "met leugens en dwang" gestrikt voor het Russische leger.

Zo deden rekruteerders zich voor als zakenmensen die personeel zochten. Eenmaal in Rusland werden dan de paspoorten ingenomen en werden de buitenlanders gedwongen een arbeidsovereenkomst te tekenen die ze niet begrepen omdat het in het Russisch was. Het rapport zegt dat dit zeker in 29 landen over de hele wereld gebeurd is, waaronder Belarus, Brazilië, Somalië, India en Jordanië.

De gedwongen buitenlanders komen vaak terecht in de frontlinies, velen zijn al gesneuveld, verdwenen of krijgsgevangen gemaakt. Møse roept Rusland op deze praktijken te staken en iedereen te laten gaan die dat wil.

Hoewel er ook onderzoek zou worden gedaan naar Oekraïense aanvallen op Rusland heeft het Kremlin niet meegewerkt aan het rapport, omdat Moskou het mandaat van Møse niet erkent. Er is ook geen reactie gekomen op de bevindingen van het rapport.