Ankara’nın Sonbahar Defteri

Ankara’da sonbaharın kendine özgü bir güzelliği var. Ağaçlar sararıyor, yapraklar kaldırımlara dökülüyor, akşamlar giderek serinliyor. Kentin sanat yaşamında ise tam tersine bir hareketlilik var. Galeriler yeni sergilerle kapılarını açıyor, konserler, edebiyat buluşmaları birbirini izliyor. Son günlerde fotoğrafın, resmin ve müziğin peşinden Ankara’nın sanat mekânlarını dolaştım.
İlk durağım Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde açılan “Bir Bakıştan Diğerine” sergisi oldu. Institut français Ankara ve Çankaya Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen sergide Ara Güler ile Fransız fotoğraf sanatçısı Jean Dieuzaide’in 1950’li ve 1960’lı yıllarda Türkiye’de çektikleri fotoğraflar yan yana geliyor.
Aynı yıllar, aynı coğrafya, iki ayrı bakış. Ara Güler’in fotoğraflarında insanı yaşadığı çevreden ayıramazsınız. Sokaklar, kahvehaneler, çarşılar, gündelik yaşamın telaşındaki yüzler... Jean Dieuzaide’de ışık ve kompozisyonun daha belirgin olduğu bir yaklaşım var. Fotoğrafla yıllardır uğraşan biri olarak iki sanatçının aynı coğrafyayı nasıl farklı gördüklerine dikkat ettim. Bir fotoğrafın değeri bazen çekildiği anda değil, yıllar sonra daha iyi anlaşılıyor. O günün sıradan görüntüleri bugün bir dönemin tanıklığına dönüşmüş. Değişen sokaklara, artık aramızda olmayan insanlara bakarken zamanın fotoğraf karşısındaki çaresizliğini düşündüm.
Bu kez Armoni Sanat Galerisi’nde Nuri Abaç’ın renkli dünyasındayım. Süslü tekneler, tekerlekli taşıtlar, müzisyenler, kuşlar, çiçekler... Resimlerinde öyle bir kalabalık var ki gözünüz sürekli yeni bir ayrıntıya takılıyor. Bir teknenin üstünde insanlar, başka bir köşede olup biteni izleyen bir kuş. Abaç’ın düş gücü, alıştığımız dünyanın bütün kurallarını değiştiriyor.
Anadolu’nun halk kültüründen, minyatürden, Karagöz geleneğinden beslenen ressam, mimarlık bilgisini de bu düşsel yapının içine katmış. Resimlerindeki mizahı seviyorum. Bir gemiyi karada yürütebiliyor, insanları olmadık yerlerde buluşturabiliyor. Onun kalabalıklarına bakarken eski panayırları, mahalle eğlencelerini, çocukluğumuzdan kalan görüntüleri hatırlıyorum. Abaç’ın resimlerinde geçmiş, biraz da onun hayal ettiği gibi yaşamayı sürdürüyor.
Armoni’den ayrılıp Valör Sanat Galerisi’ne geçtiğimde Hasan Kırdı’nın suluboyaları karşıladı beni. Kıyılar, balıkçı tekneleri, köyler, eski yapılar... Abaç’ın kalabalık dünyasından sonra bu resimlerin dinginliği iyi geldi. Kırdı, görüntüyü gereksiz ayrıntılardan arındırmayı bilen bir ressam. Suluboyanın güçlüğünü de güzelliğini de iyi tanıyor. Suyun kâğıt üzerinde bıraktığı izi, ışığın renklerle ilişkisini ustalıkla değerlendiriyor. Kimi zaman birkaç fırça hareketiyle bir kıyıyı, eski bir evin havasını anlatıveriyor. Resimlerine bakarken suluboyanın sevdiğim yanını yeniden düşündüm: Gerektiği yerde durabilmek, kâğıdın beyazlığına da söz hakkı tanımak.
Sergilerle geçen günün ardından 14 Kasım akşamı Çankaya Belediyesi Atatürk Sanat Merkezi’ndeydim. Üçüncüsü düzenlenen Ahmet Say Müzik ve Edebiyat Ödülleri töreninde edebiyat ödülü şair Hüseyin Ferhad’a, müzik ödülü besteci Turgay Erdener’e verildi. Yekta Kopan’ın sunduğu gece, Taner Alp’in hazırladığı Ahmet Say belgeseliyle başladı.
Ödüllerin ardından Turgay Erdener’in bestelerini Selva Erdener’in doyumsuz yorumuyla dinledik. Sesindeki incelik, bestelerin duygusunu bütün doğallığıyla salona taşıyordu. Ardından Fazıl Say piyanonun başına geçti. Kendi bestelerini seslendirirken Aslıhan And Say flütüyle ona eşlik etti. Piyanonun güçlü anlatımıyla flütün zarif sesi birbirini tamamladı. Gecenin en güzel yanı, müziğin söze ihtiyaç bırakmayan o etkisiydi.
Ahmet Say’ın yaşamını anlatan belgeselden sonra bu konserleri dinlemek ayrıca anlamlıydı. Edebiyatla müziği yaşamı boyunca bir arada tutmuş, yazmış, üretmiş, düşüncesinden ödün vermemiş bir aydını anıyorduk. İnsan, böyle gecelerde geride bırakılan kitapların, bestelerin ve düşüncelerin ne kadar değerli olduğunu daha iyi anlıyor.
Ankara’nın özel sanat galerilerinden de söz etmek gerek. Yıllardır sanatçıları izleyiciyle buluşturan, bütün güçlüklere karşın kapılarını açık tutan bu mekânların emeği büyük. Sergilerde tanıdık yüzlerle karşılaşmak, sanatçılarla konuşmak, bir resmin önünde birlikte durup üzerine tartışmak benim için bu gezilerin en güzel yanlarından.
Ankara’da sonbahar sürüyor. Birkaç hafta sonra sergiler kapanacak, yerlerine yenileri açılacak. Kaldırımlardaki yapraklar biraz daha çoğalacak, ardından kış gelecek. Benim aklımda ise Ara Güler’in fotoğraflarındaki yüzler, Nuri Abaç’ın kalabalık tekneleri, Hasan Kırdı’nın suluboyalarındaki ışık ve Ahmet Say’ın adını taşıyan gecede dinlediğim müzik kalacak.
Güzel sonbahar günleriydi. Bir sergiden diğerine, oradan bir konser salonuna uzanan saatlerin nasıl geçtiğini anlamadım. Ankara’nın böyle günlerini seviyorum. İnsanın eve dönerken yanında anlatacak bir şeyler götürmesini...
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.