تماس تلفنی ترامپ با نتانیاهو در میانه میانجیگری قطر

تماس تلفنی ترامپ با نتانیاهو در روز شنبه با هدف هماهنگی آمریکا با متحد کلیدی آن در خاورمیانه صورت گرفته، آنهم در شرایطی که ایالات متحده در حال آماده‌ شدن برای از سر گرفتن بمباران‌های احتمالی علیه جمهوری اسلامی است.

رئیس‌جمهور ایالات متحده صبح شنبه (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) با نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو تماس تلفنی برقرار کرد. این تماس که در جهت هماهنگی با متحد کلیدی آمریکا در خاورمیانه بوده، در شرایطی انجام شد که ایالات متحده در حال آماده‌ شدن جهت از سر گرفتن بمباران‌های گسترده علیه جمهوری اسلامی است.

بر اساس گزارش «وال‌استریت ژورنال»، این گفتگو چند روز پس از جلسه‌ای در کاخ سفید صورت گرفت که ترامپ در آن با فرماندهان ارشد نظامی خود، از جمله فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) دریاسالار برد کوپر، وزیر دفاع پیت هگست و رئیس ستاد مشترک ارتش ژنرال دن کین، گزینه‌های از سر گرفتن عملیات رزمی عمده در منطقه را بررسی کرد.

گزارش‌های رسانه‌ای اسرائیلی و آمریکایی تأیید می‌کنند که این تماس در میانه‌ی آمادگی‌های نظامی برای هدف قرار دادن تأسیسات باقیمانده برنامه‌ی هسته‌ای رژیم ایران انجام شده است.

دونالد ترامپ بعد از این گفتگو در«پالم‌بیچ» به خبرنگاران گفت که ایالات متحده هنوز باید با «یک یا دو سایت» از جمله کوه «کلنگ گزلا» را که بنا بر اطلاعات غرب محلی برای ذخیره‌سازی مواد هسته‌ای است و تا کنون هدف قرار نگرفته، مقابله کند و این کار در «ده دقیقه» امکان‌پذیر است. او تأکید کرد که برنامه‌ای برای این کار وجود دارد و می‌توان آن را بسیار سریع اجرا کرد.

همزمان در کنار مسیر نظامی، تلاش‌های دیپلماتیک نیز فعال است. معاون رئیس‌جمهور جی. دی. ونس نامه‌ای به محسن رضایی، رئیس شورای «امنیت ملی» جمهوری اسلامی، درباره‌ی از سر گرفتن مذاکرات ارسال کرده که بالاترین سطح تماس آمریکا با رژیم ایران در ماه‌های اخیر محسوب می‌شود.

در این میان، میانجی‌های قطری برای چند روز متوالی با مقامات رژیم ایران دیدار کرده‌اند تا مسیر بازگشت به مذاکرات مستقیم را هموار کنند. ترامپ به خبرنگاران گفته، مذاکرات «خوب پیش می‌رود»، اما مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی «چندان قابل اعتماد نیستند» زیرا توافق کرده و سپس عقب‌نشینی می‌کنند.

وزیر خارجه مارکو روبیو نیز تأکید کرده که ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای حملات جدید نگرفته و ترجیح او راه دیپلماتیک است، اما آمادگی برای اقدام نظامی وجود دارد.

از سوی دیگر، حسین محبی سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روز یکشنبه ۱۰ آبان اعلام کرد که این نهاد در حال شناسایی اهداف جدید و برنامه‌ریزی عملیات در «صحنه‌های جغرافیایی جدید» برای آمادگی در برابر حمله‌ی احتمالی دیگر به جمهوری اسلامی است.

این اظهارات یک روز پس از پیام منسوب به مجتبی خامنه‌ای رهبر نامرئی رژیم ایران، به فرماندهان نظامی صادر شد که پاسخ به هر تهدیدی را «بدون محدودیت جغرافیایی» بدهند.

این اولین بار نیست که جمهوری اسلامی تهدید به گسترش دامنه‌ی جغرافیایی درگیری می‌کند. در طول جنگ قبلی، موشک و پهپاد به سمت ترکیه، جمهوری آذربایجان و حتی قبرس نیز شلیک شد. دو موشک هم به سمت پایگاه مشترک آمریکا- بریتانیا در جزیره‌ی «دیگو گارسیا» در اقیانوس هند پرتاب گردید.

در شهریورماه گذشته، حسین محبی گفته بود که اگر رژیم ایران دوباره مورد حمله قرار گیرد، «قطعاً جغرافیای جنگ را تغییر خواهیم داد» و اینبار نیز تهدیدها را متوجه پایگاه‌های نظامی آمریکا کرده است. یک ویدیوی تبلیغاتی که توسط خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران در ارتباط با «تغییر جغرافیای جنگ» منتشر شده، نقشه‌ای از پایگاه‌های نظامی در ۹ کشور اروپایی از جمله بریتانیا، آلمان، ایتالیا و یونان را نشان می‌دهد.

تهدیدهای اخیر رژیم ایران، از جمله تأکید مکرر بر «بدون محدودیت جغرافیایی»، انتشار گرافیک‌هایی از عملیات موشکی، نمایش نقشه‌ی پایگاه‌های اروپایی و بیانیه‌هایی درباره‌ی اهداف جدید، نمونه‌ی کلاسیک استفاده از تهدیدهای تبلیغاتی و رسانه‌ای به عنوان ابزار بازدارندگی دائمی توسط جمهوری اسلامی است.

جمهوری اسلامی از سال‌‌ها پیش در مواجهه با فشارهای هسته‌ای و منطقه‌ای، استراتژی «جنگ روانی و بازدارندگی از طریق تهدید» را به کار گرفته است. رژیم ایران که لزوماً توانایی  اجرای همه‌ی تهدیدهایش را ندارد، هدفش ایجاد ابهام، افزایش هزینه‌ی محاسباتی و خرید زمان برای تقویت توان داخلی و کسب امتیاز در مذاکرات است.

در کنار تهدیدهای منطقه‌ای- فرامنطقه‌ای و همچنین حملات مستمر روزانه‌ی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه کشتیرانی تجاری در خلیج‌فارس، رژیم ایران از طریق میانجی‌ها نیز مشغول مذاکره است و مقاماتش با پافشاری بر خواست‌های همیشگی خود، اعلام کرده‌اند که هرگونه پیشرفت در مذاکره به پاسخ‌های آمریکا بستگی دارد. در سطح منطقه‌ای، کشورهای حاشیه‌ی خلیج فارس هشدارهای آمادگی دریافت کرده‌اند و امارات متحده از آمادگی خود برای دفاع در برابر حملات جمهوری اسلامی خبر داده است.

با این حال، تماس دونالد ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نشانه‌ای از تداوم هماهنگی میان واشنگتن و اورشلیم در برنامه‌ریزی نظامی، اطلاعاتی و عملیاتی در مقابل بقایای جمهوری اسلامی است. رئیس‌جمهوری ایالات متحده فعلا در مقابل جمهوری اسلامی موازنه‌ای میان اقدام نظامی و مذاکره برقرار کرده که امنیت خاورمیانه به پیروزی قاطع آن بستگی خواهد داشت.