شیران پابرجا در خیابان‌های فرانکفورت؛ تصویری از اعتماد، همبستگی و امید ملی

محمد طباطبایی * – اهدای جایزه‌ی آزادی سال ۲۰۲۶ بنیاد فریدریش نائومان به مردم ایران، بازتابی از به رسمیت شناختن مبارزات ملتی است که در طی ۴۷ سال گذشته برای بازیابی کرامت انسانی و حقوق از دست‌رفته‌ی خود تلاش کرده است؛ ملتی که بویژه در دو سال گذشته و پس از قیام سراسری ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، مسئولیت دستیابی به آزادی و حقوق انسانی خود را با عزمی تازه بر دوش گرفته است.

هم‌زمان با این رویداد، طیف گسترده‌ای از ایرانیان، از نسل‌های گوناگون، پیر و جوان، مرد و زن، دانشجو و دانش‌آموز، کارگران و کارآفرینان، سیاستمداران و حامیان فرهنگ و هنر در گردهمایی ملی فرانکفورت شرکت کردند. این حضور باشکوه، جلوه‌ای از اعتماد به شاهزاده رضا پهلوی بعنوان شخصیتی شایسته، توانا، امین و برگزیده‌ی بخش بزرگی از جامعه‌ی ایران بود؛ اعتمادی که هم جایگاه سیاسی او و هم نقش هدایتگر و پدرانه‌اش را آشکارتر ساخت.

حضور جمع کثیری از ایرانیان در شهر فرانکفورت آلمان، در روزی که شاهزاده رضا پهلوی جایزه‌ی آزادی را بصورت امانی از جانب مردم ایران دریافت کرد و خود به این نکته اشاره کرد که این جایزه «متعلق به خود شماست»، تصویری از جامعه‌ی ایران بعنوان یک «خانواده‌ی ملی» ارائه داد که با وجود نیازها، احساسات، اختلاف‌نظرها و تجربه‌های متفاوت، در جستجوی اعتماد، همبستگی و مسیری مشترک برای آینده‌ی خود و آینده‌ی ایران بوده است. این گردهمایی بیانگر آن بود که او برای اکثریت قریب‌به‌اتفاق جامعه‌ی ایران در شرایط کنونی، تنها شخصیت برخوردار از چنین سطحی از اعتماد و قابلیت راهبری می‌باشد.

چنین اعتمادی یک‌روزه به دست نمی‌آید و نمی‌توان آن را به‌آسانی با تنگ‌نظری یا تلاش برای ایجاد شکاف در جامعه از میان برد. نقش رهبری پدرانه‌ی او، در این نگاه، صرفا در بُعد سیاسی تعریف نمی‌شود، بلکه در ساحت‌های عاطفی، روانی و فرهنگی نیز معنا می‌یابد؛ نقشی که در تجربه، شناخت، درک و آگاهی جامعه ریشه دارد.

برگزیده شدن شاهزاده رضا پهلوی بعنوان شایسته‌ترین فرد برای نمایندگی جامعه‌ی ایران پس از کشتار جمعی دی‌ماه و در امتداد یاد همه‌ی جان‌باختگان راه آزادی و آینده‌ی روشن، دریافت این جایزه را از یک مراسم رسمی فراتر برد.

برگزیدگی او برای دریافت امانی «جایزه‌ی مردم ایران» با باور به شایستگی او برای نمایندگی این مبارزات پیوند دارد. فارغ از تعصب و با وجود کینه‌ورزی‌ها و دشمنی‌های سازمان‌یافته، نمی‌توان جایگاه او را در میان بخش بزرگی از جامعه‌ی ایران نادیده گرفت؛ بخشی که در او نه‌تنها شخصیتی نجات‌بخش، بلکه راهبری دانا، توانا، آگاه و خردمند می‌بیند.

اهدای این جایزه به مردم ایران در کلیسای پائول فرانکفورت، مکانی که در سال ۱۸۴۸ میزبان نخستین مجلس ملی آلمان و یکی از نمادهای تاریخ دموکراسی این کشور بود، معنایی نمادین نیز دارد.

این رویداد می‌تواند بار دیگر نور امید را در جامعه متبلور سازد و همچون نوری که در دل تاریکی «همچون شیر به پا خیزد و همچون خورشید بدرخشد» تا بتواند «بر ظلمت جمهوری اسلامی پیروز» شود.

این رویداد می‌تواند بار دیگر نور امید را در جامعه زنده کند؛ نوری که از دل تاریکی سر برآورد، «همچون شیر بپا خیزد و همچون خورشید بدرخشد» تا بر ظلمت جمهوری اسلامی پیروز شود.

بدین جهت، بیش از هر زمان دیگری یک درک و پذیرش ضروری است؛ شناخت این واقعیت که بخش بزرگی از جامعه، در شاهزاده رضا پهلوی صرفا یک چهره‌ی سیاسی نمی‌بیند، بلکه به توانایی‌های او و قابلیت مدیریت خردمندانه‌اش باور دارد. اگر هدف دیگر گروه‌های سیاسی نیز همسو با خواست اکثریت جامعه، دستیابی به دادخواهی و استقرار حکومتی ملی، سکولار و دموکراتیک است، انتظار می‌رود به این انتخاب و اعتماد اجتماعی احترام بگذارند و چنانچه هدفی جز دوست داشتن میهن و ساختن آینده‌ای بهتر برای ایران نیست، احترام به این گرایش اجتماعی نیز باید در رفتار و مناسبات سیاسی آنان بازتاب یابد.

آنچه که در خیابان‌های شهر فرانکفورت برای نخستین بار و با چنین شکوهی شکل گرفت، تصویری از ظرفیت جامعه‌ی متکثر و رنگارنگ ایران برای همکاری جمعی بود. این حضور نشان داد که می‌توان با وجود اختلاف‌نظرها و دیدگاه‌های گوناگون، بر سر هدفی مشترک همکاری کرد و تصمیم‌گیری درباره‌ی شکل و نوع حکومت آینده‌ی ایران را به رأی آزاد مردم و صندوق‌های رأی سپرد.

*دکتر محمد طباطبایی، روان‌شناس بالینی، روانکاو و عضو انجمن پزشکان میهن‌دوست ایران

توضیح:
«کیهان لندن» با باور به آزادی بیان بخش «دیدگاه» را برای انتشار نظرات و مطالب علاقمندان، نویسندگان، تحلیلگران و کارشناسان فارسی‌زبان فراهم کرده اما مسئولیت محتوای منتشر شده با نویسنده است.