Rusya-Avrupa savaşı mı çıkıyor?

Her ne kadar bizim basında Doğu Avrupa ile ilgili gelişmeler bugünlerde İran savaşı ve Yemen-Babülmendep Boğazı tarafındaki çatışmaların gölgesinde kalmış olsa da Rusya, Ukrayna ve genel olarak Doğu Avrupa’da yaşananlar, önümüzdeki günlerde burasının yeniden gündemin tepesine çıkacağına işaret ediyor.

Rus iç politikasıyla başlayalım: Bu hafta sonu, Rusya’da parlamento seçimleri var. Rusya’nın Ukrayna’ya doğrudan taarruza geçtiği 2022’den bu yana yapılacak ilk seçim olma özelliğini taşıyan bu seçimler, Rusya yönetiminin savaş siyasetinin toplumdan ne kadar destek bulduğunu gösteren bir referandummuş gibi algılanıyor. Biraz da bu nedenden ötürü Rusya yönetimi, Ukrayna savaşına karşı çıkan Yabloko Partisi’nin seçime girmesine yargı engeli çıkardı (Bu partinin zaten 2007’den beri parlamento yüzü gördüğü yok. Partinin hitap ettiği liberal kesimler, Rusya’da marjinal. Ama yine de Putin, kendi kurduğu sistemin dışına çıkabilecek hiçbir harekete göz açtırmıyor).

UKRAYNA'DA GERGİN BEKLEYİŞ 

Rusya seçimlerini haftaya daha ayrıntılı yazacağız. Fakat şimdilik şunu söyleyeyim: Ukrayna ve Batı yönetimi açısından Rusya seçimlerinin iki önemi var. Birincisi, bu seçimlerde Rusya’nın Ukrayna’da ele geçirdiği yerlerdeki halkın da oy kullanacak olması. Ukrayna, bunun işgali meşrulaştırma girişimi olduğunu söylüyor. İkincisi ve en az bunun kadar önemlisiyse bu seçimlerin hemen ardından Rusya’nın yeni bir seferberliğe girişerek Ukrayna sınırına yüz binlerce yeni asker sevk edeceği konuşuluyor. Bu nedenle Ukrayna’da gergin bir bekleyiş var.

Rusya-Ukrayna savaşı konusu geçen hafta sonu, Hindistan’da BRICS zirvesinde de gündeme geldi. Her ne kadar zirvenin bildirgesinde “Ukrayna” kelimesi geçmediyse de Hindistan ve Çin liderleri bu savaşı durdurma konusunda arabulucu olabileceklerini vurguladılar. Bu ülkelerin Ukrayna savaşıyla ilişkisini de ayrı bir yazıda değerlendirelim.

ALMANYA-RUSYA POLEMİĞİ

Şimdi gelelim en kritik konuya: ABD’de Trump yönetiminin Rusya’ya yönelik uzlaşmacı tutumundan tamamen farklı olarak İngiltere ve Almanya, Ukrayna savaşını Rusya’yı yıpratmak için vesile olarak kullanma politikasını sürdürüyor. Almanya ile Rusya arasında polemik son haftalarda özellikle şiddetlendi. Bu ülkelerin Ukrayna’ya asker gönderme yönündeki açıklamasına cevaben Putin, bu askerlerin Rusya’nın meşru hedefi olacağını söyledi (Rusya, benzer bir açıklamayı da topraklarına ABD füzeleri konuşlandırmaya hazırlanan Norveç ve nükleer silah konuşlandırmaktan bahseden Litvanya için yaptı). Gerilimi daha da arttıran, Ukrayna’da Avrupalı siyasetçi ve danışmanların treninin geçtiği istasyonun Rus İHA’larıyla vurulması oldu. Rusya yönetimi, bu kişilerin hedef alınmadığını söylerken iktidara yakın Moskovski Komsomolets gazetesi, amacın bu kişileri korkutmak olduğunu ilan etti bile.

Fakat her şeye karşın Rusya’nın gelecek yıl yapılacak ve Rus yanlısı güçlerin kazanma ihtimali çok yüksek olan Fransa ve Almanya’daki seçimler öncesinde bu ülkelerle açık bir çatışmaya girme ihtimalinin düşük olduğunu kabul etmek gerek. Her durumda bu kış ve önümüzdeki yıl, Doğu Avrupa’da çalkantılara gebe.