Belastingplan aangenomen, en nu is de vraag wat de VVD gaat doen

Er is op het allerlaatste moment een meerderheid gevonden voor het belastingplan, maar of de coalitie dit gaat overleven is zeer de vraag. De VVD heeft een harde klap gekregen van zijn coalitiepartners D66 en CDA. En daarmee zijn de verhoudingen in de minderheidscoalitie op een dieptepunt beland.

"Ontluisterend", was de conclusie van VVD-fractieleider Brekelmans aan het eind van een bewogen dag. Of dit ook het eind betekent van deze coalitie, wilde hij nog niet zeggen.

Als het aan premier Jetten (D66) ligt, is daar geen sprake van. Die gaat er "alles aan doen" om de coalitie te lijmen, zei hij vanavond. Morgenochtend wil Jetten daarover praten met de vicepremiers Yeşilgöz (VVD) en Van den Brink (CDA).

Het belastingplan, waar al maanden over werd gesteggeld, haalde na een dag vol debat de kleinst mogelijke meerderheid van 76 zetels. Die meerderheid 'over links' kwam tot stand zonder de VVD. Die stemde tegen omdat eerder op de avond een amendement van Pro en Volt werd aangenomen.

Jetten zegt op 'een doorstart' te hopen:

In dat wijzigingsvoorstel, waarover een deal was gesloten met D66 en CDA, staat dat mensen met veel vermogen meer belasting gaan betalen. Het plan was niet te dragen voor de VVD, die zich overvallen voelde door de coalitiegenoten.

En dus gingen D66 een CDA op zoek naar een andere manier om het belastingplan, dat de inkomsten van de overheid voor volgend jaar regelt, door de Kamer te loodsen. Die vonden ze door, vlak voor de stemming, Denk en de Partij voor de Dieren te overtuigen.

De PvdD kreeg in ruil voor steun een hogere belasting op privéjets en ook deden CDA en D66 de belofte dat een verhoging van de treinticketprijs van tafel gaat. Waarmee de twee partijen Denk hebben overgehaald is niet bekend.

Enorme afslag

Dat een coalitie verdeeld stemt over zoiets essentieels als een belastingplan is ongekend. Voor de VVD is hiermee een onmogelijke situatie ontstaan. Het belastingplan is door 'links' verbouwd, maar moet worden uitgevoerd door VVD-minister Heinen van Financiën.

De scheuren die al in de coalitie zaten zijn hiermee een stuk groter geworden. "Ik had niet verwacht dat CDA en D66 zo'n enorme afslag over links zouden nemen", verzuchtte Brekelmans. Zijn partij laat vanavond alles even bezinken, zei hij ook.

'Nu geen grote besluiten nemen', zei Brekelmans:

Net als de premier riepen collega-fractievoorzitters Paternotte (D66) en Bontenbal (CDA) de VVD op om niet te breken. "Ik hoop dat we er sterker uitkomen", aldus Bontenbal. "Ga praten over de serieuze doorstart die de premier aangeboden heeft", zei Paternotte.

VVD-leider Yesilgöz was vandaag niet bij het debat, maar ze zei gisteren dat een "fundamentele reset" nodig is in de coalitie. Wat ze daarmee bedoelde, legde ze verder niet echt uit, maar morgen zal waarschijnlijk blijken of het zover nog komt.