فیدان: کشورهای حاضر در نشست استانبول با حمله دوباره به حکومت ایران مخالف هستند

هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، پس از نشست با همتایان اروپایی و منطقه‌ای خود در استانبول اعلام کرد کشورهای شرکت‌کننده اتفاق نظر دارند که کارزار نظامی مجدد علیه حکومت ایران به گسترش جنگ در منطقه منجر خواهد شد و دیپلماسی تنها راه پایان بحران است.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، فیدان جمعه اول آبان پس از نشست وزیران امور خارجه چهار کشور منطقه، تروئیکای اروپایی و ایتالیا در استانبول تاکید کرد: «مداخله نظامی در ایران به هیچ‌وجه راه‌حل نیست. در حال حاضر هیچ‌کس از چنین اقدامی حمایت نمی‌کند.»

او افزود همه شرکت‌کنندگان خواستار جلوگیری از گسترش جنگ و برقراری هرچه سریع‌تر آتش‌بس در خلیج فارس هستند.

به گفته فیدان، تحولات تنگه هرمز، حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی و «نقش بالقوه بی‌ثبات‌کننده» اسرائیل در منطقه از موضوعات اصلی گفت‌وگوها بود.

وزیر امور خارجه ترکیه خواستار بازگشایی فوری تنگه هرمز و توقف حملات به عربستان سعودی شد و افزود راهکارهای دیپلماتیک برای تحقق این اهداف به‌تفصیل بررسی شده است.

نشست استانبول نخستین گردهمایی مشترک سازوکار «آر۴» و تروئیکای اروپایی بود. سازوکار آر۴ با مشارکت ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان سعودی برای تقویت گفت‌وگو و ثبات منطقه‌ای شکل گرفته است.

تروئیکای اروپایی شامل آلمان، بریتانیا و فرانسه است که همکاری دیپلماتیک خود درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را از سال ۲۰۰۳ آغاز کردند.

آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، نیز در نشست استانبول حضور داشت.

این نشست در حالی برگزار شد که گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال حملات دوباره آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی شدت گرفته است.

آتلانتیک ۳۰ مهر گزارش داد دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در حال بررسی حملاتی چندروزه علیه حکومت ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان است.

با این حال، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، اول آبان در مصاحبه‌ای اعلام کرد ممکن است ایالات متحده همین شنبه یا یک‌شنبه، دوم یا سوم آبان، به حکومت ایران حمله کند.

او افزود واشینگتن برای دستیابی به توافق با تهران آمادگی دارد، اما پیش از آن، «موضوع اشاعه تسلیحات هسته‌ای، آینده غنی‌سازی و همه این جزییات باید در فصل ناتمام این پرونده تعیین تکلیف شوند».

باراک خطاب به مقام‌های جمهوری اسلامی ادامه داد: «اگر به توافق نرسیم و شما همچنان جهان، متحدان ما و کشورهای خلیج فارس را تهدید کنید، پیامدهایی در انتظار شما خواهد بود.»

تاکید بر امنیت کشتیرانی و پایان جنگ اوکراین

وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به پیامدهای مناقشه ایران و جنگ اوکراین، اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه‌های هرمز و باب‌المندب و همچنین ناامنی گسترده کشتیرانی در دریای سیاه را از عوامل افزایش فشار بر زنجیره تامین انرژی، مواد غذایی و تجارت جهانی دانست.

فیدان بر ضرورت برقراری آتش‌بس در جنگ اوکراین و درگیری‌های مرتبط با ایران تاکید کرد و گفت شرکت‌کنندگان توافق کردند پیام مشترکی در این زمینه به طرف‌های دخیل منتقل کنند.

فیدان با اشاره به جنگ اوکراین افزود: «یا جنگ باید متوقف شود، یا اگر ادامه پیدا می‌کند، طرف‌ها باید بر سر معافیت‌هایی در زمینه انرژی و غلات به توافق برسند.»

روسیه در اسفند ۱۴۰۰ تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این مناقشه از آن زمان با درگیری‌های مرگبار ادامه یافته و به خونین‌ترین رویارویی نظامی در قاره اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.

حملات روسیه و اوکراین به اهدافی در دریای سیاه طی ماه‌های گذشته، به نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در این منطقه دامن زده است.

دریای سیاه یکی از مسیرهای اصلی انتقال غلات، نفت و فرآورده‌های نفتی دو کشور به بازارهای جهانی است و اختلال در تردد کشتی‌ها می‌تواند به افزایش قیمت‌ها و تهدید امنیت غذایی جهان منجر شود.

آلمان خواستار حضور «جدی» تهران در مذاکرات هسته‌ای شد

پس از نشست استانبول، یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، خواستار توقف حملات جمهوری اسلامی و حوثی‌ها به کشتی‌ها و کشورهای همسایه شد و هشدار داد این اقدامات، تجارت جهانی و زنجیره تامین انرژی و کود را مختل کرده است.

او از تهران خواست «خواسته‌های حداکثری» خود را کنار بگذارد و با نشان دادن «آمادگی جدی»، برای دستیابی به توافقی پایدار وارد مذاکره شود.

وادفول تاکید کرد آلمان، بریتانیا و فرانسه آماده‌اند در مذاکرات هسته‌ای مشارکت کنند و چنانچه تهران برای جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای وارد گفت‌وگوهای جدی شود، در مسیر رفع تحریم‌ها گام بردارند.

او افزود تلاش‌های دیپلماتیک در روزهای آینده بر بازگرداندن طرف‌ها به میز مذاکره، جلوگیری از درگیری نظامی دوباره و احیای امنیت کشتیرانی متمرکز خواهد بود.

ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، نیز هشدار داد تشدید دوباره تنش‌ها میان تهران و واشینگتن «هیچ برنده‌ای نخواهد داشت» و احتمالا «پیامدهای بسیار جدی» برای قیمت نفت و گاز به همراه خواهد آورد.

با وجود وخامت بحران اقتصادی و افزایش فشارهای معیشتی بر مردم، مقام‌های جمهوری اسلامی همچنان بر ادامه سیاست‌های تنش‌آفرین خود، به‌ویژه در قبال آمریکا و اسرائیل، اصرار دارند.

آن‌ها بارها اعلام کرده‌اند در شرایط کنونی حاضر به مذاکره درباره برنامه هسته‌ای نیستند.

در سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، ۲۹ مهر تاکید کرد ایالات متحده از هیچ توافقی که راه دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای را باز بگذارد، حمایت نمی‌کند.