Politycy komentują opinię Komisji Weneckiej. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiada, co zrobi

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, w opublikowanej we wtorek opinii stwierdziła, że należy zagwarantować, aby "prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm, nie roszcząc sobie prawa do kontroli procedury wyborczej". 

Czarzasty do Nawrockiego: czekam, ale jestem niecierpliwy

Do opinii odniósł się marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. - Panie prezydencie, czyli Sejm miał rację, informując, że my wybieramy, a pan przyjmuje przysięgę - powiedział na nagraniu opublikowanym na platformie X. 

Następnie marszałek Sejmu cytował fragment opinii, gdzie Komisja zarekomendowała, by "w przypadku, gdy prezydent odmawia odebrania ślubowania od sędziego wybranego przez Sejm lub opóźnia to, uniemożliwiając w ten sposób ukończenie zwykłej procedury składania ślubowania - dopuszczono możliwość dopełnienia aktu ślubowania bez fizycznego udziału prezydenta".

- Panie prezydencie. Czekam, ale jest niecierpliwy - skomentował Czarzasty. 

Czarzasty: ślubowanie w innej formie

Wieczorem w trakcie spotkania z wyborcami w Tychach marszałek Sejmu zapowiedział, że sędziowie TK, od których ślubowania nie odebrał prezydent, złożą je w innej formie.

Powiedział, że "Komisja Wenecka dała jednoznaczną wykładnię". - Po pierwsze, wszystkie decyzje Sejmu w tej sprawie są zgodne z prawem. Po drugie, prezydent ma natychmiast zaprzysiąc wszystkich sędziów Trybunału Konstytucyjnego. (…) Po trzecie, jeżeli prezydent tego nie zrobi, to sędziowie Trybunału Konstytucyjnego mają złożyć przysięgę w innej formie. I chciałem wam powiedzieć - złożą. Mamy dość po prostu łamania prawa - podkreślił Czarzasty.

Jak dodał, TK musi działać stabilnie. Ocenił postawę prezydenta w tej sprawie jako skandaliczną.

Zaznaczył, że rządzącym "skończyła się cierpliwość" w sprawach związanych z przywracaniem praworządności w Polsce. Zasygnalizował, że w najbliższym czasie podjęte zostaną "bardzo sprawne działania".

Sprawę komentował też minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. W trakcie popołudniowego briefingu prasowego był pytany o ewentualne kwestionowanie opinii Komisji Weneckiej. - Wiążąca jest dla prezydenta konstytucja, interpretacja tej konstytucji jest dokonywana przez świat prawników. To oni pokazują nam, jak należy czytać tę konstytucję - odpowiedział. 

- Prezydent może zaklinać, może obrócić kota ogonem do góry i powiedzieć, że to jest pies i zaraz będzie szczekał. Ale świat cały widzi, nie tylko prawnicy polscy to mówili: panie prezydencie, nie wolno blokować sędziów. To pan łamie prawo, a my musimy znaleźć na to zgodną z konstytucją odpowiedź - kontynuował. Jak tłumaczył, ślubowanie "wobec" prezydenta nie oznacza "w obecności". 

Według Żurka prezydent "próbuje na nowo pisać konstytucję, nie mając większości konstytucyjnej i narusza tę konstytucję". - Ludzie, którzy mu w tym pomagają, moim zdaniem łamią prawo - dodał. Szef MS podkreślił również, że "państwo musi zrobić wszystko i zrobi, żeby Trybunał zaczął działać zgodnie z prawem". 

W śledztwie dotyczącym niedopuszczenia sędziów TK do orzekania prokuratura chce przesłuchać prezydenta. Żurek pytany o postępy w sprawie, odpowiedział: - Rozmawiałem z prokuratorami w tym tygodniu i do dnia dzisiejszego nie otrzymali żadnej odpowiedzi z kancelarii prezydenta. I to jest smutna konstatacja, bo pierwszy obywatel Rzeczypospolitej powinien dawać przykład, jak powinno się reagować na zaproszenie organów państwa. 

Jak wyjaśnił, w przypadku głowy państwa "stosujemy kurtuazyjną procedurę". - Nie wzywamy prezydenta tak jak każdego Kowalskiego na godzinę do określonego miejsca, tylko prosimy o wyznaczenie w kalendarzu daty. Prokuratorzy przyjadą do Pałacu Prezydenckiego. Te przesłuchania są niezbędne dla tego śledztwa - powiedział. 

- Prezydent ignoruje to tak, jakby był ponad prawem, a tego chcemy uniknąć w naszym kraju, żeby nie było świętych krów - dodał Żurek. 

Żurek o ślubowaniu przed prezydentem: ma charakter ceremonialny

Wcześniej Żurek skomentował opinię Komisji Weneckiej również na platformie X. "Prezydent nie ma żadnego prawa weta wobec sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm" - napisał na X. 

"Złożenie ślubowania przed Głową Państwa wynika wyłącznie ze zwykłej ustawy i ma charakter ceremonialny, a nie władczy. Konstytucja powierza wybór sędziów Sejmowi i nie daje Prezydentowi uprawnień do recenzowania decyzji parlamentu ani do badania kandydatów. Obowiązkiem Prezydenta jest natychmiastowe odebranie przysięgi bez zbędnej zwłoki" - czytamy dalej. 

Jak zaznaczył Żurek, "próba paraliżowania sądu konstytucyjnego poprzez obstrukcję to naruszenie fundamentów ustrojowych". Szef MS zwrócił uwagę, że w opinii Komisji Weneckiej jest również mowa o innej formie zaprzysiężenia sędziów, w przypadku gdy prezydent "odmówi lub opóźni przeprowadzenie ceremonii". Zdaniem Żurka "międzynarodowi eksperci stawiają tamę samowoli także przy wszystkich pozostałych powołaniach sędziowskich". 

Szłapka: każdy, kto czyta konstytucję, wie

O opinię Komisji Weneckiej był pytany także rzecznik rządu Adam Szłapka na wtorkowej konferencji prasowej. - Ta opinia jest de facto stwierdzeniem stanu faktycznego. Każdy, kto czyta konstytucję, wie. W Polsce sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybiera Sejm i tylko Sejm ponosi za to odpowiedzialność. Nikt nie ma prawa kwestionowania tego, nawet nikt nie ma prawa oceniania tego - powiedział. 

Jak dodał, ten "fakt" jest "w sposób oczywisty zrozumiały dla wszystkich, za wyjątkiem Pałacu Prezydenckiego i Prawa i Sprawiedliwości". 

Według Szłapki uwzględnienie "ceremonialnej" roli prezydenta w ślubowaniu miało na celu pokazanie, "że jest ciągłość państwa, że wszystkie organy państwa są w ten proces zaangażowane". Jak podkreślił, ustawa "nie dała prezydentowi pełnomocnictwa do tego, żeby powoływać sędziów czy oceniać zasadność wyboru przez Sejm". 

Do sprawy odniósł się we wtorek również rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz>>>

Morawska-Stanecka: prezydent jest tylko statystą

Według posłanki KO Gabrieli Morawskiej-Staneckiej, Komisja Wenecka "potwierdziła tylko to, co stanowi nasza konstytucja". - Prezydent nie ma żadnej kompetencji określonej w konstytucji do tego, żeby weryfikować sędziów, którzy zostali wybrani przez Sejm. Konstytucja mu nie daje tego prawa - mówiła w rozmowie z dziennikarką TVN24 Agatą Adamek. 

- Tutaj prezydent po prostu jest tylko statystą - dodała. 

Jak przekonywała, "mamy już wiele tego typu sytuacji z tym prezydentem, kiedy przypisuje sobie rolę, jakiej nie posiada". - On by chciał przecież sprawować rządy w państwie. On by chciał, żeby rząd z nim konsultował projekty ustaw, żeby marszałek Sejmu, Senatu z nim konsultował. To nie jest rola prezydenta. Mamy trójpodział władzy: władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza - podkreśliła. 

Na pytanie, czy to jest argument, żeby zorganizować ślubowanie Macieja Berka w inny sposób niż w Pałacu Prezydenckim, posłanka KO odpowiedziała: - Oczywiście, że tak. Tak jak pozostałym sędziom, których nie zaprzysiągł prezydent. I ja oczekuję, że jak najszybciej marszałek Sejmu to zorganizuje.

Sejm wybrał Berka na sędziego TK 4 września, a jego kadencja miała rozpocząć się 16 września. 

Co opinia Komisji Weneckiej może zmienić? Komentarz Adama Bodnara

Dziennikarka TVN24 Agata Adamek pytała o opinię Komisji Weneckiej senatora KO i byłego ministra sprawiedliwości Adama Bodnara. - Komisja Wenecka jednoznacznie potwierdziła, że prawo prezydenta do odebrania zaprzysiężenia jest tylko i wyłącznie kwestią ceremoniału, że to nie jest uprawnienie, które umożliwia prezydentowi weryfikowanie kandydatur, sędziów, którzy zostali wybrani przez Sejm - powiedział. 

Według Bodnara z opinii wynika, że jeśli prezydent nie zaprosi sędziów na ślubowanie, to "mają prawo dokonać tego zaprzysiężenia w innej formie". - Tak naprawdę Komisja Wenecka potwierdziła, że to, co oni zrobili, czyli złożenie aktów notarialnych oraz uroczyste zaprzysiężenie w obecności innej osoby, wypełnia kryteria zgodności z podstawowymi normami konstytucyjnymi - mówił, nawiązując do ślubowania sędziów TK w Sejmie. 

Adamek dopytywała, czy jesteśmy blisko zorganizowana uroczystości zaprzysiężenia Macieja Berka w Sejmie. - Jeżeli pan prezydent po tej opinii się nie zdecyduje na zaproszenie pana Berka, to myślę, że trzeba przeprowadzić dokładnie taką samą ceremonię, jak w przypadku czwórki sędziów Trybunału Konstytucyjnego, czyli prawdopodobnie z udziałem pana marszałka Sejmu, przedstawicieli środowisk prawniczych, też być może innych byłych prezesów Trybunału Konstytucyjnego i dopełnić tych wszystkich formalności - ocenił Bodnar. Jak dodał, Berek powinien następnie żądać dopuszczenia do orzekania.

Wójcik o opinii Komisji Weneckiej: uderza w polski porządek prawny

Poseł PiS Michał Wójcik napisał na platformie X, że "Komisja Wenecka jak zwykle staje na wysokości zadania i podaje pomocną dłoń rządowi premiera Tuska". 

Jego zdaniem "uderza w polski porządek prawny oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, próbując wymusić na prezydencie przyjęcie ślubowania od osób wskazanych przez parlament".