Adam Glapiński przed Trybunał Stanu? Jest oświadczenie NBP

Oświadczenie to odnosi się do „Sprawozdania Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej z prac nad wnioskiem wstępnym o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu Prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego”. 

NBP: Z zasady nie powinno mieć miejsca...

„Prowadzenie postępowania w odniesieniu do odpowiedzialności konstytucyjnej Prezesa Narodowego Banku Polskiego przez sejmową Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej – z zasady nie powinno mieć miejsca ze względu na zasadę niezależności banku centralnego ugruntowaną w Konstytucji RP, orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, a także prawie pierwotnym Unii Europejskiej” – czytamy w stanowisku banku centralnego.

NBP ocenił, że sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej „merytorycznie nie odniosła się do żadnych argumentów Narodowego Banku Polskiego”, które były prezentowane od 2024 r.

„Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej zmierzało jedynie do potwierdzenia z góry założonych tez i osiągnięcia celu założonego jeszcze w ramach kampanii wyborczej do Parlamentu w 2023 r. W szczególności postępowanie to zostało zakończone bez przekazania przez Narodowy Bank Polski jakichkolwiek materiałów źródłowych, a także bez efektywnego przesłuchania kluczowych świadków – dyrektorów banku centralnego, z uwzględnieniem posiadanych przez nich informacji chronionych tajemnicami” – napisał NBP.

Stwierdził także, że treść sprawozdania Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, sformułowane tam konkluzje i przedstawiony wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej prezesa NBP „zostały oparte o jednostronną, selektywną i stronniczą interpretację zgromadzonych materiałów, w tym wybiórczo dobrane zeznania kilku osób”. Bank centralny wskazał, że osoby te nie pracowały w NBP w okresie, co do którego składały zeznania, albo pozostają „w otwartym konflikcie z NBP”, a więc mogły „działać wyłącznie we własnym interesie i w sobie znanym celu osobistym”.

NBP o pominiętych zeznaniach

„Pozostaje to o tyle znamienne, bowiem pominięte zostały zeznania kilkudziesięciu innych osób, których świadectwa były dokładnie odmienne i potwierdzały prawidłowość funkcjonowania banku centralnego. Oznacza to, że Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej nawet nie podjęła próby zweryfikowania i dokonania oceny wiarygodności zgromadzonych 'dowodów', co jedynie potwierdza, że były one intencjonalnie pozyskiwane wyłącznie w ramach z góry założonego celu sformułowania wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej Prezesa Narodowego Banku Polskiego” – dodał NBP.

Podkreślił, że w „powyższych warunkach” zrozumiałe są publiczne wypowiedzi niektórych osób zaangażowanych w działania komisji, „kontestujące wyniki prac i sposób ich prowadzenia oraz wskazujące, że niniejsza sprawa najprawdopodobniej nie ostanie się w Trybunale Stanu”.

NBP: Komisja nie powinna prowadzić takich postępowań

Według NBP zarówno samo funkcjonowanie oraz tryb czynności podejmowanych przez Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej, przyjęty model prowadzonego przez nią postępowania dowodowego, jak i treść przyjętego sprawozdania dyskwalifikują Komisję, jako organ prowadzący postępowanie z zakresu odpowiedzialności konstytucyjnej.

„Niestety, empirycznie dowodzi to tezy, wynikającej w szczególności z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego o dwudziestoletniej tradycji, że Komisja absolutnie nie powinna prowadzić tego rodzaju postępowań, bowiem wówczas mają one wymiar jedynie polityczny, podyktowany rytmem kolejnych kampanii wyborczych i wywoływania zdarzeń jedynie na bieżący użytek oddziaływania społecznego oczekiwany przez liderów partyjnych” – ocenił bank centralny.

Zaznaczył, że „wbrew podejmowanej aktualnie próbie prowadzenia narracji” do ewentualnego pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej prezesa NBP nie wystarczy zwykła większość głosów w Sejmie. Wskazał, że przede wszystkim konieczna byłaby zmiana ustawy o Trybunale Stanu, aby „doprowadzić jej przepisy do zgodności z Konstytucją RP oraz prawem Unii Europejskiej”. NBP podkreślił także, że instytucja zawieszenia w czynnościach nie dotyczy prezesa NBP ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Według NBP to powoduje, że bez względu na termin głosowania w Sejmie, a także ewentualne wyniki tego głosowania – nie będą one miały znaczenia dla sposobu i trybu funkcjonowania Narodowego Banku Polskiego oraz jego organów.

„Różne bezpodstawne zabiegi i nieuprawnione prowadzone działania, w żaden sposób nie wpłyną bowiem na prawidłowe funkcjonowanie polskiego banku centralnego. Narodowy Bank Polski i jego organy: Prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej oraz Zarząd NBP są przygotowane na każdy, chociażby najbardziej wymagający scenariusz” – zapewnił NBP.

„Taka jest bowiem istota bankowości centralnej i tę misję, w niezakłócony sposób, będzie kontynuował niezależny Narodowy Bank Polski, w oderwaniu od jakiejkolwiek presji, a szczególnie od nacisków o charakterze politycznym” – zadeklarował NBP.

Obietnica Donalda Tuska

Premier Donald Tusk obiecał odwołać prezesa NBP podczas kampanii wyborczej w 2023 r. Wstępny wniosek o postawienie Glapińskiego przed Trybunałem Stanu grupa posłów rządzącej koalicji złożyła w Sejmie w marcu 2024 r. We wniosku zarzuca się prezesowi NBP naruszenie konstytucji i ustaw, m.in. poprzez pośrednie finansowanie deficytu budżetowego w ramach skupu aktywów w latach 2020-2021, prowadzenie tego skupu bez „należytego upoważnienia” od Rady Polityki Pieniężnej czy poprzez uchybienie nakazowi apolityczności prezesa NBP.

W październiku Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przyjęła sprawozdanie z prac w sprawie wstępnego wniosku o postawienie prezesa NBP Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu. W stanowisku tym komisja wniosła o pociągnięcie prezesa NBP do odpowiedzialności konstytucyjnej.