Premier Norwegii o kulisach rozmowy z Putinem. "Ja tam byłem, on nie"

• Premier Norwegii Jonas Gahr Store bronił rozmowy z Władimirem Putinem, którą pod koniec października odbył wspólnie z prezydentem Finlandii Alexandrem Stubbem.

• Store argumentował, że oczekiwanie zakończenia wojny bez prowadzenia rozmów z Moskwą jest iluzją i europejscy liderzy powinni brać aktywny udział w tym procesie.

• Bezpośredni kontakt z Kremlem wywołał falę kontrowersji oraz zarzuty ze strony europejskich sojuszników, w tym premier Danii Mette Frederiksen, o brak konsultacji.

• Norweski premier ocenił, że podczas rozmowy Putin był racjonalny i profesjonalny, a strony poruszyły m.in. kwestię deeskalacji na Ukrainie oraz bezpieczeństwa Bałtyku.

• Krytycy inicjatywy ostrzegają, że rozmowy z Kremlem służą normalizacji wizerunku rosyjskiego przywódcy w czasie trwania ataków oraz obnażają podziały wewnątrz Europy.

- Ściśle współpracujemy z naszymi europejskimi partnerami, wspierając Ukrainę, ale jedyny głos docierający do Moskwy pochodzi z Waszyngtonu - mówił w rozmowie z portalem Politico premier Norwegii Jonas Gahr Store.

Polityk odniósł się do rozmowy, którą pod koniec października wraz z prezydentem Finlandii Alexandrem Stubbem odbył z Władimirem Putinem. Bezpośredni kontakt z Moskwą był samodzielną inicjatywą przywódców i wywołał niemałe kontrowersje wśród europejskich sojuszników.

Ukraina - Rosja. Store broni rozmowy z Putinem

- Mamy dobre i otwarte relacje z amerykańskimi negocjatorami, z amerykańską administracją, ale ta wojna toczy się w Europie. A życie z miesiąca na miesiąc i myślenie, że wojna się skończy, gdy Europa nie będzie rozmawiać z Moskwą, to moim zdaniem iluzja - argumentował Store.

Jak wskazali dziennikarze portalu, premier Norwegii i prezydent Finlandii, od lat blisko współpracujący m.in. w sprawach powiązanych z Rosją, od wielu miesięcy nosili się z zamiarem podjęcia bezpośrednich rozmów z Kremlem. Przełomem okazała się inicjatywa wznowienia negocjacji pokojowych z udziałem Stanów Zjednoczonych.

Wielu europejskich polityków od dawna przekonuje, że Europa nie może pozostawić zadania wypracowania rozwiązania konfliktu wyłącznie w rękach Amerykanów.

- Musimy zadać sobie pytanie, czy ktoś inny powinien kontaktować się i prowadzić dyskusję w naszym imieniu? Czy USA powinny być odpowiedzialne za realizację naszych celów? - mówił anonimowo jeden z urzędników.

Wojna w Ukrainie. Fala kontrowersji po telefonie na Kreml

Nie wszyscy są jednak pozytywnie nastawieni do rozpoczęcia rozmów Europa - Rosja. - Jest zbyt wielu mężczyzn w średnim wieku, którzy chcą zapisać się w historii jako ci, którzy zakończyli tę wojnę - stwierdził europejski dyplomata.

- Putin czerpie korzyści z normalizacji relacji z resztą świata, a jednocześnie nadal bombarduje i zabija niewinnych ludzi na Ukrainie - zawtórował mu inny.

Na krótko po zakończeniu rozmowy z Putinem część mediów, powołując się na swoje źródła, informowała, że prezydent Rosji przez 90 minut mówił głównie o historii Słowian. Inne zaprzeczały tym doniesieniom.

- Ja tam byłem. On nie - stwierdził sam Store, komentując przebieg rozmowy. Jak dodał, Putin powtórzył zwykle przez siebie wykorzystywane argumenty na temat przyczyn wojny. Przywódca jasno ocenił jednak, że dyktator był "racjonalny" i "profesjonalny", a swoje stanowisko przedstawił "całkowicie klarownie".

Store i Stubb przekazali rosyjskiemu przywódcy stanowisko Wołodymyra Zełenskiego, dotyczące konieczności deeskalacji przed rozpoczęciem poważnych rozmów, a także poruszyli temat bezpieczeństwa na Bałtyku.

Premier Norwegii o kulisach rozmowy z Putinem. "Jest przynajmniej gotowość do rozmowy"

- Fakt, że odebrał ten telefon, że mamy inne drogi kontaktu - to sygnał, że jest przynajmniej gotowość do rozmowy - dodał norweski premier. Polityk ocenił jednak, że porozumienie jest na tym etapie mało prawdopodobne i że nie spodziewa się przełomu po rozmowach w Abu Zabi.

Jednym z zarzutów, który pojawił się po stronie europejskich sojuszników po zakończeniu rozmowy, jest brak konsultacji z sojusznikami. Taką wątpliwość podnosiła m.in. premier Danii Mette Frederiksen.

- Nie prosiliśmy o zgodę - stwierdził wprost Store, dodając, że choć kraje skandynawskie zwykle konsultują się ze sobą w takich sprawach, do podjęcia takiej inicjatywy nie potrzeba niczyjego pozwolenia.

Część komentatorów ocenia, że w ostatecznym rozrachunku rozmowa przede wszystkim przełożyła się na ujawnienie podziałów w Europie, nie wpłynęła natomiast na wzmocnienie jej pozycji negocjacyjnej.

- Unia Europejska jest podzielona w sprawie Rosji od początku wojny. To prawda, po prostu nie wypada o tym mówić - skomentowało krótko jedno ze źródeł Politico wśród europejskich dyplomatów.

Źródło: Politico