Mentzen: "w Badenii-Wirtembergii zawarto ponad 350 małżeństw z nieletnimi". A jak było

Niemcy. Rozpoczęły się wybory lokalne w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: Paweł Supernak/PAP

"W Badenii-Wirtembergii od 2012 roku zawarto ponad 350 małżeństw z nieletnimi. Za Irakijczyków i Afgańczyków wychodzą nawet 11 letnie dziewczynki"- napisał na platformie X Sławomir Mentzen, jeden z liderów Konfederacji i prezes partii Nowa Nadzieja (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). "Rozumiem, że gdyby do Urzędu Stanu Cywilnego w Warszawie przyszedł Irakijczyk ze swoją poślubioną w Niemczech 11 letnią żoną, Trzaskowski poleci transkrypcję takiego małżeństwa?" - retorycznie zapytał w dalszej części wpisu. Wpis Menztena został wyświetlony ponad 210 tys. razy.

FAŁSZ

Mentzen pisze wprost, że niemieckim landzie zawarto ponad 350 małżeństw, w których jeden z małżonków - najczęściej kobieta - nie ukończył 18 lat. Sugeruje też, że takie małżeństwo mogłoby zostać uznane w Polsce (pisze o Warszawie), gdyby małżeństwo z Niemiec zawnioskowało o transkrypcję (rejestrację) zagranicznego aktu małżeństwa w polskim urzędzie stanu cywilnego. Odnosi się w tym do transkrypcji zawieranych za granicą małżeństw jednopłciowych. W komentarzu Mentzen dołączył wpis z linkiem do artykułu z "Daily Mail", który ma potwierdzać dane o liczbie małżeństw z nieletnimi zawieranych w trzecim co do wielkości pod względem liczby ludności i powierzchni niemieckim landzie.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:

Tezy Mentzena powtarzają także inni politycy Konfederacji lub konta powiązane z partią. Paweł Usiądek, członek rady liderów Konfederacji i wiceprezes Ruchu Narodowego, pisze na X: "Niemcy: 11-latki zmuszane do małżeństw. Ponad 350 małżeństw dzieci w samej Badenii-Wirtembergii. (...) A teraz pytanie za 100 punktów. Czy w razie potrzeby Tusk automatycznie przepisze również te akty małżeństwa?⁩". Ale we wpisie Usiądka nie pada wprost teza, że małżeństwa zostały zawarte w Niemczech.

Z kolei europoseł Stanisław Tyszka napisał na Facebooku: "Szokujące dane z Niemiec. Setki małżeństw z nieletnimi dziewczynkami. W Badenii-Wirtembergii od 2012 roku odnotowano 358 małżeństw z udziałem nieletnich. Zaledwie 8 zostało formalnie unieważnionych. Dane ujawniono w odpowiedzi na interpelację parlamentarną polityków AfD". Następnie podał dwa przykłady: "11-letnia Irakijka wydana za 17-letniego Irakijczyka" i "14-letnia Afganka wydana za 30-letniego Afgańczyka". Napisał też, że "obecnie nie toczy się żadne postępowanie o unieważnienie takich małżeństw". "Musimy powstrzymać imigrację zanim to samo będzie u nas!" - zakończył wpis.

Ale internauci krytycznie podchodzili do informacji podanych przez Mentzena. "Źle Pan rozumie, bo te małżeństwa nie zostały zawarte w Niemczech (gdzie minimalny wiek do zawarcia małżeństwa wynosi 18)"; "To okrutne kłamstwo. Niemieckie prawo nie zezwala na małżeństwa z nieletnimi. Kłamiesz i do tego jeszcze stosujesz kłamliwą hipotezę w odniesieniu do Warszawy"; "Sławek nie zrozumiałeś artykułu. One nie zostały zawarte w Niemczech tylko przebywają w Niemczech. Nie ma możliwości zawarcia takiego małżeństwa w Niemczech. Podejrzewam, że to nie cynizm we wciskaniu kłamstw tylko twój angielski jest zbyt słaby albo ktoś cię wpuścił w kanał" - komentowali wpis Mentzena internauci. Sprawdzamy, kto i gdzie zawarł "ponad 350 małżeństw", o których pisze Sławomir Mentzen, a także co o małżeństwach nieletnich mówi niemieckie prawo.

"Twierdzenia nie mają żadnych podstaw"

W swoim wpisie prezes Nowej Nadziei odwołuje się do danych opublikowanych przez landowe Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Cyfryzacji i Spraw Europejskich, ale tymi danymi manipuluje. 7 października 2026 roku to ministerstwo opublikowało odpowiedź na pytania zadane miesiąc wcześniej przez dwójkę posłów Alternatywy dla Niemiec (AfD) do landtagu.

Politycy pytali o to, "ile małżeństw dzieci zostało prawnie unieważnionych w Badenii-Wirtembergii od 2010 roku?". Pytali też o inne szczegółowe kwestie - między innymi o wiek osób zawierających małżeństwa i ich narodowość, a także tego, ile małżeństw dzieci nie zostało unieważnionych. Interesowało ich też to, ile toczy się postępowań w sprawie unieważnienia małżeństw zawartych przez nieletnich.

W odpowiedzi ministerstwo opublikowało tabele z danymi, z których wynika, że od 2012 roku w Badenii-Wirtembergii unieważniono osiem małżeństw z udziałem osób nieletnich (od kwietnia tego roku są zbierane odpowiednie dane), a także wymienia 350 małżeństw, których nie unieważniono. Ministerstwo poinformowało też, że obecnie nie toczą się żadne postępowania dotyczące unieważniania małżeństw dzieci.

Sprawę dokładnie opisał portal Euronews, który zaznacza, że sprawa dotyczy wyłącznie małżeństw zawartych poza granicami Niemiec. Potwierdziliśmy tę informację w prezydium rejencji w Tybindze - to ten organ gromadzi i przetwarza dane opublikowane przez landowe ministerstwo. "W Niemczech, a zatem również w Badenii-Wirtembergii, paragraf 1303 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB) stanowi, że małżeństwo może zostać zawarte dopiero po osiągnięciu pełnoletności, tj. po ukończeniu 18. roku życia. Twierdzenia, że w Badenii-Wirtembergii można było zawierać małżeństwa z udziałem dzieci lub że jest to dozwolone, nie mają żadnych podstaw" - czytamy w odpowiedzi urzędu dla Konkret24.

Małżeństwo 11-letniej dziewczynki

Wśród ośmiu przypadków unieważnionych małżeństw pojawia się przypadek 11-letniej Irakijki wydanej za mąż za 17-letniego Irakijczyka (małżeństwo rozwiązane w 2020 roku) i 14-letniej Afganki wydanej za 30-letniego Afgańczyka (związek rozwiązano w 2018 roku) - wymieniał je Stanisław Tyszka w swoim wpisie. Wśród unieważnionych małżeństw dwa dotyczą obywateli Afganistanu, po jednym zawarły osoby narodowości rumuńskiej, mołdawskiej, irackiej i syryjskiej. Jest też jeden związek chorwacko-serbski i pakistańsko-niemiecki.

Ministerstwo podaje też dane dotyczące małżeństw zawartych przez osoby poniżej 18. roku życia, których nie unieważniono - jest ich 350. Większość kobiet miała w chwili zawarcia małżeństwa 16 lub 17 lat (89 proc.), jednak są też przypadki znacznie młodszych dzieci (dziewczynek) - w tabeli odnajdujemy trzy 12-latki, sześć 13-latek, dziewięć 14-latek i dwanaście 15-latek. Najwięcej przypadków dotyczy dziewczynek narodowości: - syryjskiej - 131 (37 proc.); - bułgarskiej - 61 (17 proc.); - tureckiej - 35 (10 proc.); - afgańskiej - 28 (8 proc.) - irakijskiej - 18 (5 proc.).

Na liście było też 25 nieletnich mężczyzn. Najmłodsi z nich mieli w momencie zawarcia małżeństwa 16 lat. W dziewięciu przypadkach niepełnoletni mężczyźni poślubili pełnoletnie kobiety. W 16 przypadkach obie osoby były niepełnoletnie.

Dlaczego nie unieważniono 350 małżeństw

Kontrowersje wzbudziła też duża - 350 - liczba małżeństw nieletnich odnotowanych przez władze, ale nie unieważnionych. Wciąż jednak mówimy o przypadkach małżeństw dzieci (nieletnich) odnotowanych, a nie legalnie zawartych w Niemczech.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Cyfryzacji i Spraw Europejskich Badenii-Wirtembergii - w odpowiedzi na pytania Konkret24 zaznacza, że o małżeństwach zawartych przez osoby niepełnoletnie dowiaduje się np. podczas zgłoszenia urodzin dziecka, podczas procedur meldunkowych lub gdy para - po latach - decyduje się jednak zarejestrować (dokonać transkrypcji) małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego. W tabeli przygotowanej dla posłów AfD kolumna "rok" dotyczy roku, w którym władze dowiedziały się o sprawie (a nie jest to rok zawarcia małżeństwa).

Dlaczego więc tych małżeństw nie unieważniono? Ministerstwo podkreśla, że "od 2012 roku wszystkie (osiem) małżeństw dzieci w Badenii-Wirtembergii, których unieważnienie było możliwe, zostały formalnie unieważnione".

Natomiast "w przypadku osób niepełnoletnich poniżej 16. roku życia (w momencie zawarcia małżeństwa) małżeństwo jest z mocy prawa nieważne. Nie można złożyć wniosku o jego unieważnienie". Dlatego "postępowanie o unieważnienie małżeństwa wszczyna się wtedy, gdy małżeństwo zostało zawarte między 16. a 18. rokiem życia (jednego z małżonków - red.), a sprawa wyszła na jaw w momencie, gdy osoba ta nie ukończyła jeszcze 18 lat".

Następnie ministerstwo szczegółowo wyjaśnia, że:

• w 327 przypadkach, gdy władze dowiedziały się o sprawie, osoby zainteresowane były już pełnoletnie, co formalnie uniemożliwiło wszczęcie procedury;
• w 16 przypadkach wniosek o unieważnienie małżeństwa został wycofany w trakcie postępowania sądowego lub odrzucony przez sąd, ponieważ ten uznał, że zachodzą okoliczności łagodzące (np. ciąża);
• w 4 przypadkach wniosek o unieważnienie małżeństwa został uznany za bezprzedmiotowy już w toku postępowania sądowego, bo małżonkowie osiągnęli pełnoletność w trakcie postępowania i złożyli odpowiednie oświadczenia;
• w 1 przypadku doszło już do rozwodu;
• w 2 przypadkach małżeństwa nie mieszkały już na terenie Niemiec.

Małżeństwo w Niemczech mogą zawrzeć osoby pełnoletnie

Jak wskazuje w swojej odpowiedzi dla Konkret24 rejencja w Tybindze, zgodnie z niemieckim kodeksem cywilnym związki małżeńskie w Niemczech mogą zawierać tylko osoby pełnoletnie. Przepis doprecyzowuje, że związki małżeńskie zawarte z osobami poniżej 16 roku życia są nieważne z mocy prawa. W przypadku osób, które zawarły małżeństwo w wieku 16-18 lat (na przykład za granicą), małżeństwo może zostać unieważnione przez sąd. Osoby, które zawarły małżeństwo przed ukończeniem 16 roku życia, i które to małżeństwo jest nieważne, mogą ponownie zawrzeć - tym razem legalny - związek małżeński w Niemczech po ukończeniu przez osobę niepełnoletnią 18 roku życia.

Prawo zaostrzające zasady zawierania małżeństw przez osoby niepełnoletnie uchwalono w Niemczech w 2017 roku. W 2023 roku Federalny Trybunał Konstytucyjny zakwestionował część przepisów dotyczących tej nowelizacji, wskazując na konieczność uregulowania sytuacji osób, których małżeństwa zostaną uznane za nieważne. W 2024 roku kolejna nowelizacja kodeksu cywilnego uregulowała te kwestie (zmieniono paragraf 1305).