Kolejna podwyżka podatków w Rosji. Pieniądze potrzebne na finansowanie wojny

• Tekst publikujemy dzięki uprzejmości serwisu The Moscow Times

W tym roku Moskwa odnotuje deficyt budżetowy w wysokości prawie 7 bln rubli (blisko 318 mld zł). Jak informuje biuro prasowe rosyjskiego Ministerstwa Finansów, w ramach przygotowywania projektu budżetu na lata 2027-2029, którym rząd zajmie się w czwartek, resort opracował pakiet zmian w kodeksie podatkowym.

Ministerstwo Finansów proponuje w szczególności podwyższenie podatku dochodowego od osób fizycznych od pasywnych dochodów obywateli, w tym odsetek od depozytów bankowych, dywidend, transakcji papierami wartościowymi oraz dochodów ze sprzedaży nieruchomości.

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Podwyżka podatków dla osób prywatnych i przedsiębiorstw

Obecnie dochody te są opodatkowane stawką 13—15 proc., ale zostanie ona podwyższona do 13—22 proc. Podwyżka podatku obejmie około 4 mln Rosjan, ale zwolnione z niej będą osoby biorące udział w inwazji w Ukrainie.

Według komunikatu prasowego ministerstwa, dla dużych przedsiębiorstw wprowadzany jest "podatek od nadmiernych zysków". Będą go płacić producenci metali nieżelaznych i nawozów (w wysokości 30 proc.) oraz firmy wydobywające złoto (w wysokości 20 proc.).

"W 2025 r. nastąpił gwałtowny wzrost cen na rynkach światowych, co przełożyło się na dodatkowe dochody z najmu dla firm" — wyjaśnia Ministerstwo Finansów. Stawka podatku będzie naliczana od różnicy, o jaką przychody przekroczą poziom bazowy z 2024 r.

Ponadto Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie maksymalnej stawki VAT w wysokości 22 proc. na zakupy w zagranicznych sklepach internetowych. Początkowo podatek miał być wprowadzany etapami: 7 proc. w 2027 r., 14 proc. w 2028 r. i pełna stawka w 2029 r.

Obecnie Ministerstwo Finansów proponuje jednak rezygnację z trzyletniego okresu przejściowego. Ponadto planowane jest wprowadzenie nowego cła w wysokości 100 rubli (ok. 4,50 zł) za paczkę towarów osobistych o wartości do 200 euro (ok. 880 zł).

— Wszystkie decyzje zawarte w pakiecie budżetowym mają na celu zapewnienie stabilności finansów publicznych i stworzenie warunków dla długoterminowego wzrostu gospodarczego kraju — oświadczył rosyjski minister finansów Anton Siłuanow.

Rosja z rosnącym deficytem budżetowym

Według obliczeń ministerstwa, dodatkowe podatki pomogą zmniejszyć deficyt budżetu federalnego, który w tym roku będzie dwukrotnie wyższy, niż pierwotnie planowano: 3 proc. PKB, czyli 6,9 bln rubli (ok. 313 mld zł), zamiast 1,6 proc. PKB, czyli 3,7 bln rubli (168 mld zł). Ministerstwo Finansów poinformowało, że przyszłoroczny budżet przewiduje deficyt w wysokości 2 proc. PKB.

— Sytuacja fiskalna Rosji gwałtownie się pogarsza z powodu rosnących wydatków wojskowych — zauważa Janis Kluge, ekspert Niemieckiego Instytutu Studiów nad Bezpieczeństwem Międzynarodowym.

Szacuje on, że w pierwszej połowie roku budżet wydał 10,7 bln rubli (ok. 484 mld zł) na zakup broni i uzbrojenia, czyli o jedną trzecią więcej niż w roku poprzednim. Wydatki wojskowe pochłonęły 43,8 proc. wszystkich wydatków budżetowych i 57,3 proc. wszystkich dochodów podatkowych, a w ujęciu względnym do końca roku mogą osiągnąć 9 proc. PKB, co stanowi nowy rekord od czasów ZSRR — zauważa Kluge.

Aby zasilić budżet wojskowy, rząd podniósł już podatek od wydobycia ropy naftowej i gazu w latach 2022-2024, wprowadził "podatek od nadmiernych zysków" oraz opłaty walutowe. W ubiegłym roku podatek dochodowy od osób prawnych został podwyższony z 20 do 25 proc., wprowadzono zróżnicowaną skalę podatku dochodowego od osób fizycznych, a w tym roku VAT wzrósł z 20 do 22 proc.

Co więcej, Ministerstwo Finansów rozpoczęło reformę podatkową dla małych firm, pozbawiając setki tysięcy przedsiębiorców uproszczonego systemu i pobierając od nich pół bln rubli (ok. 23 mld zł) w ciągu sześciu miesięcy, jednak za każdym razem "dziura" budżetowa tylko się powiększała.

W 2024 r., zamiast planowanego deficytu w wysokości 1,6 biliona rubli (prawie 73 mld zł), Ministerstwo Finansów otrzymało 3,5 bln rubli (ok. 15 mld zł). Wcześniej planowano zmniejszyć deficyt do 1,2 bln rubli (ponad 54 mld zł), ale rok zakończył się deficytem w wysokości 5,6 bln rubli (prawie 254 mld zł). Od stycznia do sierpnia tego roku wydatki rządu przewyższyły dochody o 5,8 bln rubli (ok. 263 mld zł), a deficyt był 1,5 razy wyższy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Wszelkie dodatkowe środki mające na celu zwiększenie dochodów, w tym podatek od zysków nadzwyczajnych lub inne podatki, zwiększą ryzyko dla gospodarki, która praktycznie przestała się rozwijać w tym roku — ostrzega ekonomista Dmitrij Polewoj.

— Zyski firm nadal będą spadać w 2026 r., wiele firm prywatnych nie będzie już miało zabezpieczenia finansowego, a małe firmy będą walczyć o przetrwanie. Dlatego wszelkie dodatkowe podatki tylko pogorszą sytuację, a niektóre z nich staną w obliczu bankructwa — mówi ekspert.