Yaqine Hamzaoui opent JAM Sonor met solo-expo: 'Mijn beelden zijn het bewijs dat ik besta'

Fotografe Yaqine Hamzaoui kroop de voorbije jaren onder de huid van de Brusselse hiphopscene, legde de vervelling van Gorik van Oudheusden tot Zwangere Guy vast en maakte beelden voor Nike en Adidas. Samen met een rist muzikanten blaast ze nu JAM Sonor leven in met haar eerste solo-expo.

“Il y a trop de bruit”, heeft Yaqine Hamzaoui op een van haar foto's geklad. De op textiel geprinte beelden liggen kriskras over de vloer van de exporuimte gedrapeerd. “Ik heb een paar maanden gereisd, onder meer naar plekken waar het heel stil was”, zegt ze. “Sinds ik terug ben, merk ik dat hier veel geluid is.” De stofzuiger die wat verderop zijn helse job doet, onderstreept haar gelijk.

In de oude brouwerijgebouwen van Belle Vue aan de Henegouwenkaai is het een gezellige drukte. Negen jaar lang huisde hier het MIMA, het Millennium Iconoclast Museum of Art. Vorig jaar trokken de drijvende krachten de stekker eruit. Na de sluiting werd het gebouw meermaals tijdelijk ingepalmd, onder meer door het Brussels Pride Museum. Nu krijgen de vier verdiepingen een permanente invulling met JAM Sonor, een samenwerking tussen hotelketen JAM Hotels en muziekcentrum Volta, dat zijn concertwerking van zijn stek aan de LionCity-site naar hier verhuist.

"tekst"

Dit weekend wordt JAM Sonor officieel geopend met een minifestival met onder meer Brusselse jonge honden als Zonmai en Tje op de affiche, en een expo van Yaqine Hamzaoui. Dat laatste is niet zo gek, want Hamzaoui's beelden en de hoofdstedelijke muziekscene vormen samen een bont lappendeken. De dertigjarige Brusselse fotografe boetseerde mee het universum van Blu Samu en Martha Da'ro, legde de vervelling van Gorik van Oudheusden tot Zwangere Guy en terug vast. “Dat is wat muziek met mij doet, wat ik voel druk ik uit in beelden.”

Hamzaoui's aanpak is apart. Ze schildert met licht en fotografeert geluid, het is kunst op een grootstedelijke beat. Ze noemt zichzelf geen fotograaf, maar een beeldenmaker. Beelden die ze vastlegt met haar camera, maar ze kwakt ook graag verf tegen een canvas. Of ze combineert de twee. Haar rauwe, gesatureerde weergave van een geblurde werkelijkheid leverde haar ook al opdrachten voor grote merken en magazines.

Matras vol dromen

“Misschien kan ik wel op zijn rug klimmen, het heeft de perfecte grootte”, zegt Hamzaoui over het dierlijke schepsel dat ze op een van de monumentale doeken heeft geklad. Elders duiken wezens op die aan de grillige graffiti van Bonom doen denken. “Voor mij zijn die schilderijen een uitdaging, normaal teken ik enkel in schetsboeken”, zegt ze. Eén keer heeft ze tot nog toe een schilderij tentoongesteld. “Ik zie het als een soort van spelen. Je moet geen vijftien jaar studeren om schilder te zijn.” Toch aarzelde ze om met de canvassen aan de slag te gaan. “Mijn broer speelt saxofoon, maar ziet zichzelf helemaal niet als saxofonist. Op een dag begon hij hier toch samen te spelen met Ashley Morgan, een professionele muzikant. Dat was voor mij de klik om mij eraan te zetten.”

Die gigantische doeken heeft ze heel goedkoop op de kop kunnen tikken. Ze zullen de grootste ruimte vullen, samen met nieuwe beelden. Of dingen die ze hergebruikt, want Hamzaoui recycleert heel veel. Tegen de muur hangt een to-dolijst. “When the bpm goes faster than the shutterspeed”, leest een slagzin. “Dat wordt de titel van de expo. Ik had die al jaren opgeslagen, en toen Arne (Huysmans, bezieler van Volta, red.) me voor deze expo vroeg, wist ik meteen dat ik die ging gebruiken. Het gaat erom je brein voor te zijn door te doen, if that makes sense.”

Hamzaoui is hier sinds augustus aan het werk. Komt goed uit, want ze is terug bij haar mama gaan wonen, lacht ze. Daar heeft ze geen plaats om al die creaties te stockeren. Daarvoor had ze nooit de ruimte om zoveel en zulke grote werken te maken. “Een grote ruimte doet je ideeën alleen maar groeien.”

De matras die er rondslingert, wordt deel van de expo, in het aanpalende, kleinere vertrek, legt ze uit. “Ik heb daar mijn hele leven op geslapen. Toen ik die naar hier sleepte, voelde ik mij meteen thuis.” Het is een heel intiem voorwerp, beseft ze. “De grote ruimte toont mij in 'mijn' Brussel, die matras is mijn inner world. Ik ga erop airbrushen, maar je mag er ook op chillen.”

Er is veel gedroomd op die matras, gebrainstormd, gepiekerd, geslapen. “Heel veel vrienden hebben op dat bed de nacht doorgebracht. Mensen met een onregelmatige nachtrust, sliepen bij mij wél goed. Ik heb blijkbaar iets rustgevends. Of is het die matras?” Dat mensen zich op hun gemak voelen is voor een fotograaf, die zijn onderwerp vaak dicht op de huid zit, een prima eigenschap. “Dat hoor ik wel vaker en dat is meganice. Vooral omdat het iets natuurlijks is. Ik forceer dat niet.”

Crappy camera

Op de vraag of die matras een verwijzing is naar de Britse kunstenares Tracey Emin, antwoordt Hamzaoui schouderophalend. Haar naam zegt haar niet meteen iets. “Daar ligt wel een soort ... schaamte. Ik zou graag allerlei coole referenties kunnen opsommen, maar dat lukt mij niet. Ik zie vaak dingen die mij inspireren, maar dat blijft niet hangen.”

Hamzaoui volgde altijd haar eigen pad. Ze groeide op in het centrum en aan Graaf van Vlaanderen, op haar twaalfde scheidden haar ouders. Als kind schreef ze verhaaltjes, haar jongere broer en zus waren acteurs in de filmpjes die ze regisseerde met een oude Nokia-camera. Het was haar manier om te communiceren. “Ik heb altijd heel intuïtief gewerkt. Ik ga aan de slag met wat ik rondom mij zie en zie wel wat eruit komt. Ook met materiaal. Andere beginnende fotografen hadden zotte camera's, terwijl ik met een crappy ding werkte. Maar mijn beelden waren wel harder dan die van hen.”

Fotograferen was Hamzaoui's tool om een plek te vinden in de stad, haar camera was haar kompas door de betonnen jungle. Aan “54”, het Sint-Katelijneplein, waar een bende jonge creatievelingen elkaar jarenlang aanvuurde, voelde ze zich als beeldenschieter gezien. “Wie ik nu ben, heb ik te danken aan dit”, zegt ze terwijl ze van op het dak van het Belle Vue-gebouw naar de warboel van gevels, daken en straten wijst. “Brussel heeft mij altijd megaveel impulsen gegeven.”

"tekst"

Yaqine Hamzaoui

Lees meer over: Sint-Jans-Molenbeek , Expo , Yaqine Hamzaoui , fotografie , JAM Sonor , VOLTA , MIMA , Belle Vue , Zwangere Guy , Martha Da'ro , Blu Samu