Które miasto jest najstarsze na świecie? Odpowiedź wcale nie jest prosta

Które miasto na Ziemi jest najstarsze? Choć archeolodzy od lat badają starożytne ruiny, odpowiedź wcale nie jest jednoznaczna. W walce o tytuł najstarszego miasta świata liczą się dwaj potężni rywale: Jerycho i Damaszek. Jeden z nich zachwyca neolitycznymi fortami, drugi – tysiącami lat nieprzerwanego życia. Kto ma większe prawa do tego wyjątkowego miana?

Ruiny najstarszej części Jerycho /Shutterstock

Ślady sprzed 12 tysięcy lat. Jak rodziło się Jerycho?

Jerycho, położone na Zachodnim Brzegu Jordanu, od dziesięcioleci fascynuje badaczy z całego świata. To właśnie tutaj archeolodzy odkryli jedne z najstarszych śladów ludzkiego osadnictwa, sięgające aż 10 000 lat p.n.e. W czasach, gdy większość świata zamieszkiwały koczownicze plemiona, w Jerychu zaczęły się rodzić pierwsze stałe wspólnoty.

Z epoki neolitu pochodzą najwcześniejsze pozostałości osad, w których mieszkańcy zaczęli prowadzić osiadły tryb życia. Rozpoczęli uprawę ziemi, gromadzenie zapasów i budowę trwałych domostw. Jerycho szybko przekształciło się w ważną, trwałą osadę, co potwierdzają liczne badania archeologiczne oraz wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wyjątkowe znaczenie Jerycha potwierdzają monumentalne budowle, takie jak masywna wieża oraz mury obronne z systemem fos. Te konstrukcje należą do najstarszych znanych fortyfikacji miejskich na świecie i świadczą o zaawansowanej organizacji społeczności zamieszkującej to miejsce. Położenie Jerycha blisko źródeł wody oraz na skrzyżowaniu szlaków handlowych sprzyjało jego rozwojowi i przyciągało kolejnych osadników przez tysiąclecia.

Przerwana historia. Kryzysy w najstarszej oazie świata

Jednym z najważniejszych kryteriów w debacie o najstarsze miasto świata jest nieprzerwane zamieszkiwanie danego miejsca. W przypadku Jerycha, choć istnieją dowody na bardzo wczesne osadnictwo i rozwój miejskich struktur, historycy wskazują, że miasto nie zawsze było zamieszkane. Zdarzały się okresy, gdy osada była opuszczana, by później znów ożywić się dzięki nowym mieszkańcom.

Mimo to, przez tysiąclecia Jerycho pozostawało jednym z kluczowych punktów na mapie starożytnego Bliskiego Wschodu. Kolejne cywilizacje zostawiały tu swoje ślady, a miasto wielokrotnie podnosiło się po okresach upadku. 

Damaszek, czyli potęga nieprzerwanego trwania

W odróżnieniu od Jerycha, Damaszek w Syrii często uznawany jest za najstarsze nieprzerwanie zamieszkane miasto na świecie. Archeolodzy szacują, że teren ten był stale zasiedlony już od 7000 do 8000 lat temu. Historia Damaszku to nieprzerwany ciąg ludzkiej aktywności, od neolitycznych osad po współczesne miasto.

Dogodne położenie miasta – na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych łączących Bliski Wschód z regionem Morza Śródziemnego – sprawiło, że Damaszek od początku odgrywał istotną rolę gospodarczą i polityczną. Przez tysiąclecia był miejscem spotkań różnych kultur, religii i tradycji. Do dziś jego Stare Miasto zachwyca licznymi zabytkami, które opowiadają historię kolejnych pokoleń mieszkańców.

Dwa oblicza starożytności. Co decyduje o tytule?

Zarówno Jerycho, jak i Damaszek są niezwykłymi świadkami ludzkiej historii. Pierwsze zachwyca starożytnymi fortyfikacjami, drugie – nieprzerwaną ciągłością życia miejskiego. Oba miasta odegrały kluczową rolę w rozwoju cywilizacji, stając się kolebką wielu kultur i tradycji.

Debata o tym, które z nich zasługuje na miano najstarszego miasta świata, trwa.