Tweevoudig olympisch kampioene Smith gaat zwemmen voor Nederland

Tweevoudig olympisch zwemkampioene Tatjana Smith maakt met onmiddellijke ingang de overstap van Zuid-Afrika naar Nederland. Ze maakt bij de WK kortebaan, die van 1 tot en met 6 december worden gehouden in Peking, al haar debuut als Nederlandse.

De 29-jarige Smith beschikt over zowel een Zuid-Afrikaans als een Nederlands paspoort en stond tijdens het eerste deel van haar loopbaan mondiaal bekend onder haar meisjesnaam Schoenmaker.

"Mijn vader is Nederlander, thuis groeiden wij op met Nederlandstalige muziek. We zongen vaak mee met 'Bloed, zweet en tranen' van André Hazes en 'Ik heb hele grote bloemkoole' van André van Duin. Ik heb mezelf altijd als half Zuid-Afrikaans en half Nederlands beschouwd."

Smith maakte tijdens de Olympische Spelen van Parijs haar afscheid van de zwemsport bekend. Ze deed dat, opmerkelijk genoeg, kort nadat ze in de Franse hoofdstad goud had veroverd op de 100 meter schoolslag. Vlak daarna won ze nog zilver op de 200 schoolslag.

Op dat laatste onderdeel stond ze samen met Tes Schouten op het podium. De Nederlandse pakte brons.

Drie jaar eerder, tijdens de Zomerspelen van Tokio, won Smith goud op de 200 en zilver op de 100 school. Daarmee is ze de succesvolste Zuid-Afrikaanse olympiër ooit. Smith werd in 2023 ook wereldkampioene op de 200 meter schoolslag.

Smith maakte in september van dit jaar bekend een doorstart te maken. Twee jaar eerder noemde ze haar loopbaan nog volmaakt en voltooid. Ze had naar eigen zeggen alles gewonnen wat er te winnen valt en wilde op haar hoogtepunt stoppen.

"Ik heb twee jaar lang het leven van een gewone vrouw van mijn leeftijd geleid. Eindelijk was er tijd om te hiken, surfen, reizen en laat naar bed te gaan. Het was heerlijk om verlost te zijn van de druk die ik jarenlang heb gevoeld."

Smith ondervond in haar jaren als topzwemster naar eigen zeggen veel last van angstgevoelens die haar status van Golden Girl met zich meebracht. "In Zuid-Afrika worden atleten niet financieel ondersteund door de staat. Je moet je eigen sponsors binnenhalen. Niet winnen betekende dat je geen inkomsten had. Er was geen mogelijkheid om te falen. Die situatie leidde ertoe dat ik in 2024 lichamelijk en geestelijk opgebrand was."

"In Nederland ben ik verlost van die rat race. Hier staat de atleet centraal en kan ik mijn Nederlandse hart opnieuw ontdekken. Ik kijk ernaar uit."

Snelheid

Jacco Verhaeren, tegenwoordig performance strateeg van de KNZB, was verbaasd over de snelheid waarmee de overgang van Zuid-Afrika naar Nederland werd geregeld.

Sla de carrousel over

• Tatjana Smith (R) naast Tes Schouten na de 200 meter schoolslag op de Olympische Spelen in Parijs van 2024

• Tatjana Smith viert haar gouden medaille in Parijs

Slide 1 van 2

"Twee weken geleden was Tatjana als deelnemer aanwezig bij de Dutch Qualifiers, een selectiewedstrijd in Rotterdam. Daar schreef ze zowel de 100 als de 200 school op haar naam. Toen informeerde ze naar de mogelijkheid om voortaan voor Nederland uit te komen. Uiteindelijk was alles in iets meer dan een week tijd beklonken."

Rond titeltoernooien bij Nederlandse ploeg

Smith zal zich rond grote internationale titeltoernooien aansluiten bij de Nederlandse zwemploeg. Bij die gelegenheden gaat ze in Eindhoven onder de Australiër Pete Bishop trainen. De rest van de tijd zal Smith vooral in Zuid-Afrika verblijven.

"Ofschoon ze zo'n beetje twee jaar lang nauwelijks heeft gezwommen, blijft ze een zwemster van wereldklasse. We gaan ons, met oog op de Spelen van 2028 in Los Angeles, vooral richten op de 50 en 100 school." Het sprintnummer staat in de Verenigde Staten voor de eerste keer op de olympische kalender.

Nederland heeft in het verleden twee olympische kampioenen op de schoolslag voortgebracht. In 1928, toen de Zomerspelen in Amsterdam werden gehouden, won Marie 'Zus' Braun de 100 school. Twintig jaar later, in Londen, was het Nel van Vliet die de 200 school op haar naam schreef. Tijdens de afgelopen Spelen, in Parijs, pakte naast Schouten ook Caspar Corbeau brons op de 200 school.

Smith hoopt daar in Los Angeles een nieuw hoofdstuk aan toe te voegen. Lachend: "Al moet ik de Olympische Spelen eerst nog maar eens zien te halen."