NAVO-landen zijn onvoldoende voorbereid op Russische aanvallen op energiecentrales en elektriciteitsnetten, waarschuwt expert

• De energienetwerken van de NAVO blijven uiterst kwetsbaar voor luchtaanvallen met drones of raketten uit Rusland.
• Dure onderscheppingsraketten zijn niet opgewassen tegen een uitputtingsslag tegen goedkope drones.
• Europa moet de binnenlandse industriële capaciteit uitbreiden om vitale infrastructuur te beveiligen.

Ariel Cohen, analist bij Forbes, heeft gewaarschuwd dat de energienetwerken van de NAVO ernstig kwetsbaar zijn voor het soort luchtaanvallen dat Rusland momenteel in Oekraïne uitvoert.

Het systematisch aanvallen van elektriciteitscentrales, gasinstallaties en elektriciteitsnetten dient als blauwdruk voor hoe een mogelijk conflict met het bondgenootschap zich zou kunnen ontvouwen, en benadrukt een gevaarlijk gebrek aan paraatheid in heel Europa om vitale infrastructuur te beschermen.

Oekraïense blauwdruk

De verwoesting in Oekraïne onderstreept de ernst van de dreiging. Uit rapporten blijkt dat op één dag in oktober 26 energie-installaties werden getroffen, terwijl honderden andere aanvallen gericht waren op transportleidingen voor olie, gas en steenkool. De gevolgen zijn niet alleen operationeel, maar ook financieel.

Schattingen van het Modern War Institute in West Point wijzen op directe schade van meer dan 16 miljard dollar (14 miljard euro), waarbij de totale herstelkosten oplopen tot 50 miljard dollar (43,5 miljard euro). Een belangrijk knelpunt bij het herstel is de aard van de apparatuur; enorme vermogenstransformatoren worden op maat gemaakt en de levering ervan kan meer dan twee jaar duren, wat betekent dat een verlamd elektriciteitsnet niet snel kan worden hersteld.

Dure luchtafweersystemen

Een belangrijk punt van zorg zijn de onhoudbare kosten van de verdediging. Rusland hanteert een gelaagde strategie, waarbij het golven van goedkope Geran-drones en lokvogels inzet om de luchtverdediging uit te putten, alvorens kruisraketten en ballistische raketten af te vuren. De economische ongelijkheid is schrijnend. Terwijl een Geran-drone ongeveer 20.000 dollar kost, kost een Patriot PAC-3-onderscheppingsraket ongeveer 4 miljoen dollar.

Aangezien Russische inlichtingen wijzen op voorraden van duizenden drones en honderden ballistische raketten – ondersteund door een productiecapaciteit van meer dan 200 raketten per maand – wordt de NAVO geconfronteerd met een uitputtingsslag die zij momenteel niet kan winnen.

Toenemende kwetsbaarheden

Dit risico doet zich nu al voor. In september 2025 dwong de schending van het Poolse luchtruim door bijna 20 Russische drones Warschau ertoe artikel 4 van het Noord-Atlantisch Verdrag in te roepen.

Bovendien blijft Europa voor zijn bewapening overmatig afhankelijk van de Verenigde Staten. SIPRI merkt op dat tussen 2021 en 2025 58 procent van de belangrijkste wapenimporten afkomstig was uit de VS. Aangezien de Amerikaanse voorraden door andere wereldwijde conflicten onder druk staan, kunnen Europese landen niet uitsluitend op de Amerikaanse voorraden vertrouwen.

Overgang naar gelaagde verdediging

Om dit tegen te gaan, stelt Cohen voor dat de NAVO afstapt van de afhankelijkheid van dure raketten. Hij pleit voor een gelaagd verdedigingssysteem waarin elektronische oorlogsvoering, luchtafweergeschut en goedkope onderscheppingsdrones zijn geïntegreerd.

Oekraïne heeft al het voortouw genomen met deze aanpak; zo kosten de Sting- en P1-SUN-onderscheppers slechts enkele duizenden dollars en bieden ze een kosteneffectief schild tegen goedkope drones.

Meer dan financiële toezeggingen nodig

Hoewel de NAVO-leden hebben toegezegd de defensie-uitgaven tegen 2035 te verhogen tot 5 procent van het bbp, stelt Cohen dat financiering alleen onvoldoende is. Europa moet zijn eigen industriële basis snel uitbreiden, strategische reserves van cruciale elektrische componenten opbouwen en samenwerkingsverbanden met Oekraïense drone-innovators bevorderen.

Alleen door financiële beloften om te zetten in actieve fabrieken en gediversifieerde verdedigingslagen kan het bondgenootschap zijn energiezekerheid beschermen tegen moderne luchtoorlogvoering. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief