1 op 10 fietsers in België leest berichten tijdens het rijden; bij e-steppers is dat 1 op 5

• Digitale afleiding brengt fietsers en gebruikers van elektrische steps net zo veel in gevaar als automobilisten.
• Zwakke handhaving door de politie schrikt risicovol telefoongebruik niet af.

Uit een recent onderzoek van het Vias Institute en Baloise blijkt dat digitale afleiding een groeiende bedreiging vormt voor kwetsbare weggebruikers, niet alleen voor automobilisten.

Hoewel de politie gerichte acties heeft opgezet om het gebruik van de telefoon achter het stuur te bestraffen, wijst dit onderzoek op een gevaarlijke trend onder fietsers en gebruikers van elektrische steps. Ondanks wettelijke verboden geeft een aanzienlijk aantal van die forenzen toe dat ze hun apparaten gebruiken terwijl ze onderweg zijn.

“Illusie van controle”

De gegevens wijzen op een verontrustende kloof tussen bewustzijn en gedrag. Hoewel 80 procent van de deelnemers erkent dat het gebruik van een telefoon tijdens het rijden gevaarlijk is, lijden velen aan een “illusie van controle”. Zo denkt bijvoorbeeld een op de vijf fietsers dat hij of zij tijdens het fietsen veilig een telefoongesprek kan voeren.

Dit overmoedige vertrouwen leidt tot risicovol gedrag. Ongeveer 10 procent van de fietsers en 20 procent van de gebruikers van elektrische steps geeft toe berichten te lezen terwijl ze onderweg zijn, en een vergelijkbaar percentage van beide groepen maakt foto’s, waardoor ze slechts één hand aan het stuur hebben.

Soorten afleiding en hun gevolgen

Die afleiding komt op drie elkaar overlappende manieren tot uiting: visueel, waarbij de ogen de weg uit het oog verliezen; cognitief, waarbij de aandacht op het apparaat is gericht in plaats van op de omgeving; en fysiek, waarbij het ontbreken van een tweede hand het remmen en het evenwicht belemmert.

De gevolgen in de praktijk zijn duidelijk: 10 procent van de e-scooterrijders en 3,5 procent van de fietsers geeft aan het afgelopen jaar betrokken te zijn geweest bij een ongeval dat verband hield met telefoongebruik. Bovendien bleek uit het onderzoek dat afleiding leidt tot verkeersovertredingen, zoals door rood licht rijden of tegen het verkeer in rijden.

Leeftijdsgebonden motivaties voor telefoongebruik

De motivaties voor dit gedrag variëren aanzienlijk per leeftijdsgroep. Jongere gebruikers (18-24) gebruiken hun telefoon voornamelijk uit gemak, bijvoorbeeld voor muziek of navigatie, of om verveling tegen te gaan.

Oudere leeftijdsgroepen gebruiken hun toestel daarentegen meer als een “mobiel kantoor” of als vangnet voor noodsituaties in het gezin. Voor 45-plussers is de belangrijkste drijfveer de noodzaak om bereikbaar te blijven voor dringende zaken.

Handhavingslacunes

Ondanks de risico’s is er sprake van een lacune in de handhaving. Hoewel bijna driekwart van de fietsers denkt dat ze waarschijnlijk door de politie zullen worden aangehouden, heeft slechts 2 procent vorig jaar daadwerkelijk een boete gekregen.

Deskundigen benadrukken dat de wettelijke boete nog steeds hoog is (202 euro) en dat het fysieke risico voor de gebruiker veel groter is dan dat van een automobilist. Uiteindelijk dient het onderzoek als waarschuwing dat de dwangmatige behoefte om voortdurend verbonden te zijn tot vermijdbare tragedies kan leiden, en spoort het alle weggebruikers aan om aandacht voorrang te geven boven connectiviteit.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!