Studentenlijst wil Servië 'heropbouwen', maar het is niet duidelijk hoe

De studentenprotestbeweging die zondag de Servische verkiezingen won, wil het land "wederopbouwen". Maar de Studentenlijst heeft een gebrek aan ervaring en geen duidelijke leider. Bovendien lijken er (nog) geen concrete plannen te zijn voor de opvolging van oud-president Aleksandar Vucic.

Terwijl de studenten hun verkiezingswinst nog volop vieren, bereiden ze zich voor op gesprekken over het vormen van een regering. De beweging heeft geen duidelijke leider en wil daar ook niet aan. De Studentenlijst staat voor collectieve besluitvorming en neemt beslissingen via interne referenda. Daarmee hoopt de partij afstand te nemen van het jarenlange "autoritaire bewind" van Vucic.

De Studentenlijst is een niet-hiërarchische beweging die bestaat uit allerlei soorten mensen, en dus niet alleen studenten. Onder de kandidaten voor de premier en het kabinet bevinden zich studenten, maar ook academici, acteurs en boeren.

Een veelgenoemde kandidaat is Dejan Soskic, voormalig president van de Servische centrale bank. Hij komt mogelijk in aanmerking voor de functie van premier of minister van Financiën. Maar of hij een van die functies krijgt, is nog onduidelijk.

Het vormen van een regering is ingewikkeld vanwege de onervarenheid van de studenten. De Studentenlijst zal ook nog steeds moeten omgaan met ambtenaren die loyaal zijn aan Vucic. Niet alle functies binnen de overheidsinstellingen worden opnieuw gevuld, schrijft The Guardian.

Studenten willen af van autocratisch bewind

De Studentenlijst behaalde zondag 53 procent van de stemmen. Dat is goed voor 141 zetels in het parlement. De partij van Vucic kreeg 39 procent van de stemmen. De voormalige president erkende zondagavond zijn nederlaag, die het einde van twee jaar regeringsprotesten betekende.

De studenten willen een einde maken aan het autocratische regime van Vucic, dat veertien jaar heeft geduurd. Zijn Servische Progressieve Partij (SNS) kreeg steeds meer macht over media, de rechterlijke macht en andere staatsinstellingen. Die instellingen herstellen is de eerste belofte van de Studentenlijst.

"Iedereen binnen de studentenbeweging, en elke kandidaat op de lijst, heeft een volledig en zeer helder begrip van het gewicht van de verantwoordelijkheid die voor ons ligt", zegt kandidaat en universitair docent Ana Mirkovic tegen The Guardian. "We zien de verkiezingsuitslag niet als het verkrijgen van macht en privileges, maar als het opnemen van een historische schuld aan ons eigen volk en onze eigen kinderen."

Maar hoe de partij dat precies wil gaan doen, is nog onduidelijk. Wel geven de studenten aan dat ze een onafhankelijke politie-eenheid willen oprichten die verantwoording moet afleggen aan de aanklagers, niet aan het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Vucic houdt studenten in de gaten

Vucic pakt het uitblijven van concrete plannen en de onervarenheid van de studenten aan om te laten zien dat hij niet zal stilzitten. Voor de verkiezingen zei hij meerdere malen dat de Studentenlijst waarschijnlijk "ineen zou storten". Als dat gebeurt, is SNS volgens hem "het enige alternatief".

Maar of de Studentenlijst gaat instorten, is nog maar de vraag. De protestbeweging krijgt brede steun vanuit de bevolking. Die steun groeide na de dood van zestien mensen bij het instorten van een overkapping van een treinstation in Novi Sad in 2024.

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.